ORESTE CALLEJA

PAWLU REDUX

PREMJU NAZZJONALI TAL-KTIEB GĦAD-DRAMA 2004

Pubblikazzjoni

www.orestecalleja.com

2004 — L-Ewwel Pubblikazzjoni

2017 - It-Tieni Edizzjoni:

ISBN 979 99957 896 64

AVVIŻ

Ir-Rivoluzzjoni li Mhix se Tixxandar.

Tmiem millennju m’huwiex biss żmien li fih wieħed jieqaf biex janalizza l-ġrajjiet li għaddiet minnhom id-dinja madwarna, jew kemm-il rivoluzzjoni falliet jew irnexxiet, imma huwa wkoll, għal uħud, żmien ta’ introspezzjoni qalila personali. Huwa veru li Pawlu huwa karattru newrotiku, kittieb ta’ ideali skaduti, bniedem tal-poplu, mitluf f’dinja qadima li m’għadux jagħraf, wisq anqas jgħożż: klandestin ġo artu stess. L-ideali li fuqhom immudellajt ħajtek, l-imperattiv, kif isejjaħlu Pawlu, li ddominalek nofs seklu ta’ ħajtek, jasal ukoll biex jaqa’ taħt l-istess lenti bla ħniena, u tiskopri li r-rivoluzzjoni tiegħek personali għejiet tirribella kontra l-kompromess.

Għax għal Pawlu Schembri Panzavecchia, il-komunikazzjoni ma’ ġensu, mal-qarrejja tiegħu, u fuq kollox — dan l-aħħar ftit snin meta l-pluraliżmu offrilu pulptu ieħor minn fejn jista’ jindirizzahom — permezz tar-radju, tidher li hija komunikazzjoni li tilfet kull sens, sbroffat u qabżet kull limitu, sfreġjat ruħha fi djalogu moqżież daqs kemm irrepetibbli ma’ ġens ipokrita u bigott li dad-diskors huwa l-lingwaġġ li jifhem l-aħjar. ħajtu għamluhielu trasmissjoni mwaħħra, vittma tad-”delay mechanism”, ftit sekondi misruqa biex fihom kontinwament jinħema l-kompromess. Imma mis-sittinijiet sa tmiem il-millennju armajn, il-protesta ilha li birdet, u Pawlu jagħraf li r-rivoluzzjoni mhix se tixxandar, ma tistax tixxandar, la fuq it-televiżjoni (B’apoloġija lil Norah Jones u Gil Scott-Heron.) u lanqas fuq ir-radju. Wisq anqas f’kitbietu.

Il-paranoja tiegħu tidher li rawmet Leħen ieħor li jħuf warajh bla ħniena, jikxiflu beraħ pjagi li qatt ma fiequ. Ix-xewqa frustrata għall-komunikazzjoni, wara kollox, jista’ jkollha għeruq wisq aktar sempliċi. L-unika fidwa tista’ forsi tinstab kieku jirnexxilu sa fl-aħħar jikkomunika tal-anqas ma’ bintu, armajn tfajla matura, li hija kulma baqagħlu minn relazzjoni li qatt ma rnexxilu jżomm sħiħa: relazzjoni minn tal-bidu, li warajha bħalha ġew ħafna, iżda li tagħhom ma fadalx għajr dellijiet ta’ żminijiet meta l-ħeġġa għall-bidla kienet qawwija, friska u forsi ġenwina.
Ir-rivoluzzjoni mhix se tkun fuq it-televiżjoni, Pawl; mhux se tkun tista’ tagħfas buttuna, tixxaħxaħ u tintelaq, kultant taħrab ħarba għal ftit trab u daqsxejn ‘buzz’, u bejn riklam u ieħor taħtaf birra jew tnejn. Għax ir-rivoluzzjoni mhix se tkun fuq it-televiżjoni, ħabib, la l-lejla u lanqas fil-millennju ġdid.

Ir-rivoluzzjoni fix-xenarju urban Malti li mhix se tixxandar fuq it-televiżjoni Kif murija fuq il-Palk tagħna, ir-rivoluzzjoni fix-xenarju urban Malti, fuq l-għatba ta’ mil lennju ġdid, b’identità internazzjonali ġdida, hija rivoluzzjoni illużorja, forsi wkoll deriżorja u illusiva. Għalhekk m’hix se tixxandar.

Le, ir-rivoluzzjoni mhix se tixxandar, u lanqas ma nistenna li dad-dramm xidarba jixxandar, jinħadem jew jitla’ f’xi żmien qarib wisq. Il-verità hi li ma nafx nixtiequx jixxandar. Ma nistax nimmaġinah imxandar, ippubblikat jew b’xi mod ieħor imwassal lill-pubbliku. Bħal Pawlu, jien ukoll naħseb li armajn li tippriedka r-rivoluzzjoni, imwieżen fuq spallejn il-kompromessi, ma jistax jiggarantixxi wisq kredibbiltà. Il-lingwaġġ tal-kompromess, bħal ta’ Pawlu kkastigat, immanettjat u miftum minn bintu, jaqbeż il-limiti tal-oxxenità, u l-kliem moqżież tal-protesta tiegħu jistgħu xidarba jissiktu biss fi triq lejn damasku minn Leħen mis-sema li mhux lakemm jinftiehem fil-kakofanija tal-medja sfrenata. Imma t-triq lejn damasku fix-xenarju urban Malti, kif muri fuq il-Palk Malti, hija triq illużiva u illużorja, forsi wkoll deriżorja — triq imwiegħra li ntilfet minn fuq il-mappa ġeografika kulturali. Għalhekk mhix se tixxandar il-fidwa ta’ seħibna Pawlu Pasparawlu. Għalhekk:

L-AVVIŻ:

Ir-rivoluzzjoni mhix se tixxandar fuq it-televiżjoni, ħabib;

mhux se tkun tista’ tagħfas buttuna, tixxaħxaħ u tintelaq,

kultant taħrab ħarba għal ftit trab u daqsxejn ‘buzz’

u bejn riklam u ieħor taħtaf birra jew tnejn

— għax ir-rivoluzzjoni mhix se tkun fuq it-televiżjoni.

La l-lejla u lanqas fil-millennju ġdid, ħabib.

Oreste Calleja

Ottubru, 2004

IL-POST

L-Ewwel u t-Tieni Att:

Stazzjon tax-xandir tat-televiżjoni u r-radju.

L-azzjoni sseħħ fl-istudjow tar-radju.

It-Tielet Att:

Dar, il-Belt Valletta.

IŻ-ŻMIEN

Illum, fi tmiem il-millennju.

KARATTRI

PAWLU: fuq l-erbgħin sew; radjukronista u kittieb.

MELDA: ftit iżgħar minnu, head of programmes u maniġer tal-istazzjon.

DENNIS: ta’ xi erbgħa u għoxrin sena – assistent tal-produzzjoni.

CHER: ta’ tmintax-il sena – bint Pawlu.

FREDERICK: l-għoxrin qabiżhom – ħabib ta’ Cher.

VINCENT MEDINA GRECH: ta’ xi ħamsin sena, intelettwali — jew intellettwalizzanti.

IL-LEĦEN fuq it-telefown u r-radju, jinbidel skond iċ-ċirkostanzi kif indikati fid-dramm: mara, raġel, eċċ.

Karattri oħrajn:

SURĠENT — 2 PULIZIJA — WARDEN — TOMMY, DJ żagħżugħ — CAMERAMAN

L-EWWEL ATT

Studjows tar-radju: Studio One u Studio Two, għalkemm minn Studio Two ma jidhirx ħlief il-bieb tiegħu fuq il-lemin. Iż-żewġ studjows m’għadhomx importanti bħal ma kienu darba, issa li l-kumpanija fetħet ukoll stazzjon tat-televixin.

Studio One titla’ għalih minn xi ftit tarġiet fuq ix-xellug, u jikkonsisti f’żewġt ikmamar żgħar imdawrin bil-ħġieġ: f’waħda hemm mejda tonda, siġġijiet, mikrofni, eċċ, u ħdejha, mifrud minnha b’partixin b’tieqa oħra tal-ħġieġ, tidher it-‘technical area’ bl-apparat tax-xandir.

Isfel, fuq quddiem tal-palk, l-uffiċċju tal-Kap tal-Istazzjon (Melda.) u l-Assistent tagħha (Pawlu.). Il-kamra hija mgħammra b’xi siġġijiet u żewġ skrivaniji: waħda (Ta’ Melda.) kbira u ordinata, b’fuqha telefown, fax-printer, eċċ; l-oħra iżgħar, mimlija karti u mbarazz u ngumbrata b’apparat tal-kompjuter.

Wara din l-iskrivanija hemm loker tal-metall, u maġenbu bieb żgħir li jagħti għal gabuba fil-ħajt b’xi xkupa u barmil taħt it-taraġ li jwassal għal Studio One. Fuq xkaffa żgħira ħdejn il-loker, xi kotba u magna elettrika tal-kafe, xi kikkri u zokkor.

Mal-ħitan fejn jidhru sew, xi avviż jew tnejn: “No Smoking.”

Faċċata, partixin tal-ħġieġ, il-bieb tal-ħruġ mill-istazzjon tar-radju u, ’ilhinn minnu, fil-kurutur li jagħti għall-istazzjon tat-TV, jidher il-bieb ta’ ‘toilet’.

Xi ħadd ħarbex ‘Merry Xmas’ bl-abjad fuq il-ħġieġ minn barra, hekk li minn ġewwa jidhru bil-maqlub. Ħdejn il-bieb, pożambrella mgħobbija b’għadd ta’ ġgieget, b’xi serbut bozoz żgħar tal-Milied iteptpu fuqha: siġra tal-Milied patetika.

Sakemm jinfetaħ is-siparju jinstemgħu siltiet qosra u mħallta ta’ aħbarijiet storiċi relatati għaż-żminijiet tas-snin sittin, sebgħin, fuq sfond baxx ta’ mużika tal-istess żmien. (Beatles, Battisti, Bob Dylan eċċ.)

L-Ewwel Xena

Meta jinfetaħ is-siparju, il-palk jinsab f’nofs dalma.

Trasmissjoni diretta: fuq il-bieb li jagħti għal Studio One fejn hemm DENNIS, PAWLU u VINCENT, hemm bozza ħamra mixgħula turi ‘on air.’

DENNIS jinsab fit-‘technical area’, liebes nuċċali tax-xemx skur, jisma’ biss u nofsu rieqed; bil-qiegħda u nofsu moħbi wara l-apparat tiegħu, ma jitħarrekx, hekk li wieħed għall-bidu bilkemm jintebaħ bih.

In-naħa l-oħra tal-partixin tal-ħġieġ, PAWLU u VINCENT — huma wkoll f’nofs dalma, jitkellmu fuq il-mikrofni.

Għall-bidu d-diskors tagħhom jinstema’ biss minn fuq il-‘monitor speakers’ li hemm barra l-istudjows ħdejn iż-żewġ skrivaniji.

Ma’ ftuħ is-siparju id-dawl jogħla bil-mod il-mod, hekk li jiffoka biss fuq VINCENT u PAWLU mal-mejda: VINCENT fit-tarf tas-siġġu, attent iħares lejn il-mikrofnu, b’xi ktieb u karti quddiemu; PAWLU mitluq lura, imxaħxaħ u jpejjep, saqajh ħafjin fuq il-mejda, boots tal-ġilda stil kawboj quddiemu.

VINCENT: ...Però minkejja kollox kienu żminijiet sbieħ, Pawl, trid tammettiha.

PAWLU: Minkejja kollox, iva. Mhux hekk?

VINCENT: Veru li ftit għadek issib daż-żminijiet min ikollu l-ħeġġa bħal ma kellna aħna dak iż-żmien.

PAWLU: Però trid tgħid li għadek issib, taħseb int, Sur Medina, nies konvinti, nies ta’ prinċipju? Ftit kemm huma ftit? Veru għadek issib?...

VINCENT: Iva, għadek issib; konvint, Pawl. Għalkemm, bir-rispett kollu, ma rrid ninsulta lil ħadd, però...

PAWLU: U għaliex le? Insulta! Jekk ħaqqhom! Nieħdu ’l-istudenti pereżempju: għidli fuq l-istudenti. L-istipendji pereżempju...

VINCENT: Insomma...

PAWLU: ...Jien ukoll għandi tifla, studenta. Kelli insomma... X’tgħidli fuqhom l-istudenti? Int li tagħmilha magħhom ta’ kuljum?

VINCENT: Ħeqq, Pawl, iż-żgħażagħ, l-ewwelnett, ma tistax tikkundannahom hekk, à priori... L-istudenti daż-żmien m’humiex, kif jaħsbu ħafna, hekk bla idealiżmu, jew bla azzjoni. It’s a fallacy.

PAWLU: Hekk taħseb?

VINCENT: U hekk hu...

PAWLU: Hekk taħseb?...

VINCENT: Ħeqq, veru, m’għadekx issib, bħal fi żmienna, dik nammettuha, però għadek issib...

PAWLU: Xiex? Xi ssib?

VINCENT: ...Veru, forsi mhux — tal-anqas kif naraha jien — mhux b’dik il-ħeġġa, dik il-konvinzjoni li kellna aħna...

PAWLU: Ma naqbilx! Mhux dak biss — mhux mill-ħeġġa biss neqsin.

VINCENT: M’għandhomx dik il-konsistenza mela. Daż-żminijiet l-aljenazzjoni, tinsiex...

PAWLU: L-indolenza trid tgħid.

VINCENT: ...Veru, ma narax dik il-kontinwità.

PAWLU: Indolenza u superfiċjalità...

VINCENT: ...Tisma’ b’ħafna għaqdiet, ħafna għaqdiet ġodda li jibdew bil-pompa kollha, però mbagħad?... kemm terġa’ tisma’ dwarhom imbagħad,wara li jgħaddi ftit taż-żmien?...

Id-dawl fuqhom issaħħaħ sew — il-vuċijiet huma ‘live’, u mhux aktar fuq l-ispikers.

PAWLU: (Jiddritta xi ftit.) Inkunu ċari, Sur Medina: biex jippużaw dejjem issibhom lesti...

VINCENT: Insomma...

PAWLU: Mhux dak li trid tgħid?

VINCENT: ...meta jiġu għall-fatti, hawn min jgħidlek li m’għandhomx dik il-konvinzjoni...

PAWLU: (Jaħtfu.) Tgħid int, żgħażagħ bla bajd! Ejja nkunu ċari u ma noqogħdux induru mal-lewża, Vince! Ilkoll bla bajd! Ilkoll kemm huma.

VINCENT: Insomma...

PAWLU: Bla bajd!

VINCENT: Insomma, ma ngħidx li...

PAWLU: Bla kukki mela! U n-nisa daqshom irġiel!... Imma ejja naraw x’jaħsbu s-semmiegħa! Jidher li ħraqna ’l xi ħadd sew!... Qajjimna ’l xi ħadd awlillejl! F’daqqa waħda għandi d-dwal iteptpu fuq il-linji kollha. Ġigġifogu! Ejj’ nisimgħuhom dawn l-ilpup tal-lejl. Infakkarkom: il-mistieden speċjali tal-lejla huwa s-Sur Vincent Medina Grech, l-hekk imsejjaħ Guru tal-Aħħar Millennju, awtur tal-pubblikazzjoni “Rxoxt Elfejn”. Hello – qed nisimgħuk — tista’ titkellem.

LEĦEN: (Fuq spiker; matul il-bqija tax-xena huwa leħen li jidher li qed jiġi mmanipulat b’xi kompjuter, hekk li saħansitra kultant m’intix ċert hux leħen ta’ mara jew ta’ raġel.) Hello?

PAWLU: Hello — tkellem.

LEĦEN: Hello.

PAWLU: Iva — tkellem, qed nisimgħuk. Ma’ min qed nitkellmu?

LEĦEN: Nista’ nitkellem?

PAWLU: Iva! Hekk tgħid l-ewwel klawsola tal-Artiklu 42 tal-Kostituzzjoni... S’issa tal-anqas!

Tisfira ta’ ‘feedback’ fuq il-mikrofnu.

Pawsa.

VINCENT: Jekk forsi nista’ nieħu spunt żgħir fuq dan, “Irxoxt Elfejn” jantiċipa li sa tmiem l-ewwel deċenju, pereżempju, tiġi abrogata per prinċipju l-libertà tal-espressjoni...

PAWLU: (Jaqtagħlu.) ...Hekk hu; wara l-kollass tal-Internet. — Tkellem, ħabib!

LEĦEN: Hello!

PAWLU: Tkellem — se naqtagħlek sieħeb! Għidilna min int.

LEĦEN: Paul?... Qiegħed on air?

PAWLU: Bonswa sieħeb!...

LEĦEN: ...Taqtagħlix, Paul!

PAWLU: Jekk ma titkellmux!... Ċaw!

LEĦEN: Taqtax! Trid li tibqa’ magħruf bħala d-DJ li l-arroganza tiegħu swiet id-demm tal-innoċenti? Li ġera d-demm minħabba l-ksuħat tiegħu! Dak li trid?

Doċċa kiesħa — Pawsa.

PAWLU: X’demm?

Pawsa.

LEĦEN: Taqtagħlix.

DENNIS jixgħel id-dawl fil-kamra ta’ ġewwa; għadu nofsu mimdud lura fuq is-siġġu, imma donnu qed iqum minn xi nagħsa. Jisma’ b’aktar attenzjoni.

PAWLU: Ok. (Iniżżel saqajh minn fuq il-mejda.) Ok. Żomm ftit.Wow — żomm ftit!

LEĦEN: Jekk taqtagħli, ħażin għalik.

PAWLU: Żomm ftit. Ok, x’inhi dil-biċċa ta’ demm u mhux demm? Tkellem ċar jekk għandek titkellem. Demm min? X’għandna hawn; lupu tal-lejl jew vampir? (Jinduna li DENNIS qed jagħmillu ġestikulazzjoni tal-ġenn biex jaqtagħlu u ma jkomplix jitkellem fuq it-telefown.) Anzi ara ħa, ħa nitfa’ did-diska u nkellmek privat...

LEĦEN: Le — irridhom jisimgħuni. Irrid li kulħadd jisma’!

PAWLU: Ara sieħeb, l-ewwel għedtli rrid inkellmek, issa qed naċċetta li nkellmek privat, u tiġi tgħidli li ma tridx tkellimni! Di’ ċajta! Logħba!...

LEĦEN: Taqtagħlix!

PAWLU: Tajjeb — mela żomm il-linja! U taqtax int! Sadanittant isimgħu din ħbieb... Ftit paċenzja l-aħwa!

Tibda l-mużika: il-kanzunetta “The Eve of Destruction.”

PAWLU: Hello... Hello, għadek hemm?

LEĦEN: (Jgħid xi ħaġa, imma tinstema’ biss tisfira tal-‘feed-back’.)

PAWLU: Baxxi r-radju. Hello?...

“Eve of Destruction” titbaxxa.

Skiet perfett.

LEĦEN: Hello.

PAWLU: Tkellem. Għandek żewġ minuti.

LEĦEN: Tlieta... u aktar ukoll.

PAWLU: Xiex tlieta?...

LEĦEN: Minuti. “Eve of Destruction”, ta’ Barry Mc Guire: tliet minuti u tnejn u tletin sekonda. 1965. Iċċekkja. Miktuba oriġinarjament minn P.F. Sloane li kiteb ukoll għat-Turtles u r-Rolling Stones... Tridni nkompli? Għandi raġun jew le?

PAWLU: Kumbinazzjoni.

LEĦEN: Le. Mhux kumbinazzjoni.

PAWLU: Eh le?

LEĦEN: Xejn m’hu kumbinazzjoni.

PAWLU: Eh le? Għażiltha int dik id-diska forsi?

LEĦEN: Kieku ridt. / Xejn m’hu kumbinazzjoni. Missek taf. Kollox huwa maħsub.

PAWLU: Xiex ‘maħsub’?

LEĦEN: You die when you die.

Pawsa.

DENNIS: (Iqum f’salt minn postu; ixejjer lil PAWLU b’urġenza, għalkemm ma jinstemax x’inhu jgħid minn wara l-ħġieġ.)

LEĦEN: You die when you die.

PAWLU: (Iħares lejn DENNIS.) Din xi theddida jaqaw?

LEĦEN: Int qed tgħidha, Cowboy.

PAWLU: (Jilbes il-‘headphones’, jagħmel sinjali lil DENNIS u jurih li fehem x’inhu jgħidlu.) Jekk din hija theddida, taf li kapaċi nsiru nafu minn fejn qed iċċempel hux hekk, ħabib?

LEĦEN: Ma jimpurtax.

PAWLU: ...jew ħabiba, x’int.

LEĦEN: Ma ġara xejn. Hekk jew hekk, dalwaqt naqta’ u nerġa’ nċempel wara. Biss, irridek titfagħni on air darb’oħra. Ċaw, Paul.

PAWLU: Stenna! X’jiġri jekk ma nitfgħekx on air?

LEĦEN: Ma jaqbillekx, dak biss li ngħidlek. L-istazzjon tiegħek jista’ jagħlaq imbagħad. Dak li jiġri. Darba għal dejjem. U kollox ikun mitmum. U mhux biss għall-istazzjon, lanqas.

PAWLU: Qed theddidni.

LEĦEN: Iva. Tinsiex: on air!

PAWLU: Stenna! X’jismek int?... U fejn taf li se terġa’ taqbad — dat-telefonati kollha jistennew?

LEĦEN: Jien naqbad. Dejjem naqbad – meta rrid. Għedtlek: m’hemm xejn kumbinazzjoni.

PAWLU: Stenna! Tal-anqas għidli ismek... Tal-anqas nintroduċik... Hello... Hello! X’il-qaħbeċ!

DENNIS: (Fuq l-interkom.) Qata’.

PAWLU: Insibhom jien ukoll...

DENNIS: Ħallik milli ssibhom.

PAWLU: ...Ara kif insibhom!

DENNIS: ...Ħallik! Fejn hi l-memo li ħallietlek Melda?

PAWLU: Xiex? X’memo?...

DENNIS: Ta’ Melda!

PAWLU: Jaqaw avżawkhom biex jittrejsaw x’dieħel il-lejla?

DENNIS: Avżawkom?... Daż-żgur li avżawna! Mela vera ma qrajthiex dik in-nota?

PAWLU: X’nota?...

DENNIS: Tgħidlix ma qrajthiex!... Ġieżupiet!

PAWLU: X’nota? (Ifittex fil-karti quddiemu.)

DENNIS joħroġ mill-kamra u jinżel lejn id-desk bil-kompjuter fuqu.

DENNIS: Fejn hi? Fejn gażbartha! ’Qas biss qrajtha u ġa alla m’għamilha!

PAWLU: (Iqum huwa wkoll, jieħu l-boots minn fuq il-mejda u joħroġ fil-bieb tar-‘recording-room’.) Xiex? U mela ma qrajthiex. Imma dak — dak irrid naf min kien! Dak mhux tas-soltu, Dennis. Smajtu leħnu? X’kien dak, raġel jew mara?

DENNIS: (Iqalleb id-desk.) Lili qed tgħid! M’hemmx bżonn tgħid lili li mhux tas-soltu!...

PAWLU: (Jipprova jdeffes saqajh ħafjin fil-boots.) X’il-qaħba qed tfittex?

DENNIS: (Jilmaħ lil VINCENT li wkoll qam u ġie fil-bieb wara PAWLU.) Skużana ftit, Sur Medina, jimporta? Daqt inkunu miegħek.

PAWLU: (Idur u jdaħħlu lura fl-istudjow.) Daqt miegħek, Vince. Ejja... Għandek dak il-manifest tal-Għaqda Rxoxt 2000 li ridt taqra, għax ma ttihx daqqa t’għajn?... Nitilqu bih malli tispiċċa dis-song.

VINCENT: (Ipoġġi.) Tajjeb, orrajt — però dak kien qed jheddek bis-serjetà jew?

PAWLU: U x’serjetà!

VINCENT: X’qal? Għamel xi bomba xi mkien? Mhux hawnhekk hu?

PAWLU: Dawn ruħi l-ħass u l-bass tagħna, il-ħobż u l-ġobon tagħna ta’ kuljum! Xi ħadd għadha ma waqgħetlux żokortu! Dalwaqt inkunu miegħek ara, Vince!

PAWLU joħroġ u jagħlaq il-bieb warajh.

Jinżel jiġri t-taraġ ħdejn DENNIS, li għadu jqalleb u jfittex fuq l-iskrivanija.

PAWLU: (Ipoġġi mal-iskrivanija, jilbes il-boots l-ieħor.) Da’ x’qed itik int? Toqgħodx tgħaġġibha quddiem dak!

DENNIS: Tgħid hekk għax ma qrajthiex int, hux! ’Qas biss qrajtha!

PAWLU: Iva xiex? Xi qrajt?

DENNIS: Dik in-notice!...

PAWLU: Iva tqalliblix! X’notice? X’kien fiha mela?

DENNIS: Dik, bit-timbru tal-pulizija fuqha — tgħidlix li ma rajthiex!

PAWLU: Pulizija?... X’pulizija?

DENNIS: X’pulizija! Il-KGB! Inkredibbli — ma qrajthiex! Hemm poġġithielek Melda, hemm quddiem imnieħrek, fuq l-iskrivanija, biex malli tixgħel il-kompjuter taraha! Taf li dritt hemm tmur ideffes imnieħrek!

PAWLU: Fejn? Tqallibx! Ħarbattli kapitlu sħiħ! Fejn?...

DENNIS: Hawn! Hawn hi! (Itemmagħhielu.) Aqra! Twissija oħra ta’ theddida ta’ bomba! U trid tittieħed bl-akbar serjetà! In-numru ta’ emerġenza fejn għandek iċċempel: hemm! Aqra! Se jkunu għassa għar-radjijiet kollha! Jaħsbu li l-istess wieħed li poġġa dik il-bomba Ta’ Qali!

PAWLU: (Jaqra.) Il-qaħba dinja!

DENNIS: U hemm ara, flok firma... Hemm aqra!

PAWLU/ DENNIS: You die when you die!

PAWLU: Il-password tiegħu: You die when you die! Kienu jafu! Għal darba f’għomorhom — dawk il-qabda laħam mibjugħ! X’għedtlek! X’għedtlek jien! Tiġi tgħidli s-soltu xi ħadd m’għandux x’jagħmel.

DENNIS: Jien — jien niġi ngħidlek!?... Iddawwarhiex fuqi issa! Int li ’qas biss qrajtha! Tidħol xprunat minn barra — nies ilhom siegħa jistennewk — u dritt fuq il-mike! Allaħares m’avżajthomx jien biex jibdew jimmoniterjaw.

PAWLU: U iva! L-aqwa li jafu! Taħseb kellhom żmien jittrejsjawh?

DENNIS: Hekk naħseb. Kellhom ikolli ngħid. (Jersaq lejn il-kamra tiegħu — iħares lejn l-arloġġ.) Ara waslet...

PAWLU: (Jitla’ t-taraġ.) Ċempel u staqsihom.

DENNIS: (Jitla’ warajh.) Xiex? Għandhom iċemplu huma malli jittrejsjawh...

PAWLU: Int ċempel! Irrid naf.

DENNIS: U orrajt! Ara se nitfa’ riklam. Aktar jaqbillek toqgħod moħħok hemm int. Theddida ta’ bomba mhix ċajta, Paul.

VINCENT: (Minn ġewwa — libes il-‘headphones’. Kien qed jisma’ kollox.) Theddida ta’ bomba? Mela veru kien qed jheddek dak!...

DENNIS: Shit! (Malajr jiġri fuq l-istrumenti u jitfi xi buttuna..)

PAWLU: M’għandix bżonn lilek tgħidli mhix ċajta, Den! Int moħħok hemm, u mhux nofsok rieqed! U ċempel id-Depot, tinsiex?... (Idur / jiftaħ il-bieb tar-rekording studjow.) Arani miegħek, Sur Medina; tinkwieta xejn. Issa nispjegalek...

VINCENT jidher jargumenta u jinkwieta wara l-ħġieġa, iżda l-mikrofnu huwa mitfi.

PAWLU: (Lil DENNIS — dieħel lura f’postu.) U ċempel lil Melda wkoll!

DENNIS: Lil Melda? Dal-ħin? Aqta’ kemm se tieħu gost.

PAWLU: X’għala l-bubun! Xogħli m’hux li nagħti gost lilha!

DENNIS: (Waħdu.) Kien xi darba. Se jkolli nċempillha fuq il-mobajl.

PAWLU: ...Qajjimha jekk hemm bżonn!

DENNIS: Niddubita hiex rieqda.

PAWLU: Xiex? Taf fejn kellha tmur il-lejla?

DENNIS: Ej — bil-mod! Jekk ma tafx int!... Żgur lili se tiġi tgħid!

PAWLU jidħol lura fl-istudjow: ittajmjaha tajjeb: l-aħħar noti ta’ ‘Eve of Destruction’.

PAWLU: (Jidħol ikanta fuq il-kliem hekk kif dawn jiffejdjaw.) ...“Tell me, over and over again, you don’t believe we’re on the eve of destruction.” Mela, Vince... Sur Medina, dan naħseb huwa spunt tajjeb biex ngħaddu għall-moviment ġdid tagħkom... Naf li għandek il-manifest hawn lest quddiemek. Min jaf kieku tibda biex tikkwotalna xi ftit minnu...

VINCENT: Hekk hu. L-ewwel ta’ min wieħed forsi jibda mill-preambolu.

PAWLU: Hekk hu; jista’ jonqos! Inħalli l-preambolu f’idejk mela.

VINCENT: Right. Mela... Il-fenomenu tal-Pe Emme Te, jew, bil-Malti, it-TPM (Alfabet Inġliż.), It-Tensjoni Premillennarja — fenomenu li qed jaħkem id-dinja kollha issa li resqin lejn is-seklu wieħed u għoxrin...

PAWLU jqum, jagħmel sinjal lil VINCENT biex ikompli jaqra, itaptaplu fuq spallejh u joħroġ.

Jittawwal lil DENNIS.

DENNIS: (Iniżżel it-telefown.) Għalxejn; jew busy jew qiegħda xi mkien fejn ma tistax tirrispondi.

PAWLU jkompli nieżel isfel lejn id-desk tiegħu u jmur jiftaħ kexxun.

PAWLU: Ippruvajt l-Old Village?

DENNIS (Joħroġ fil-bieb.): Ippruvajt, u naf x’se tgħid: Żewġt irġiel bħalkom u m’intomx kapaċi tittakiljaw biċċa kriżi?

PAWLU: (Joħroġ pakkett sigaretti – ikebbes.) Qajjimha! Għidilha awtorizzajtek jien, il-junior partner tagħha! Dak li għamilna popolari għidilha! Dak li ftit kredibbiltà għidilha!

PAWLU jżomm in-nifs għal bosta sekondi; jerħih u joffri lil DENNIS.

DENNIS: (Ixengel rasu.) Dak jonqosni l-lejla.

PAWLU: Hawn — ipprova dan-numru.

DENNIS: Fejn dan?

PAWLU: Ċempel!

Ipoġġi mad-desk u jibda jittajpja fuq il-kompjuter.

DENNIS: Dan mhux in-numru ġdid tiegħek?

PAWLU: Tiegħi iva! La għadni nħallasha jien il-kera! — Għaliex; forsi m’hemmx ċans marret s’hemm il-lejla? Forsi darilha r-riħ u niżlet s’hemm — min jaf fejn qatt jeħodha r-riħ ‘il dik!

DENNIS: (Iċempel in-numru.) L-aħħar li ksirtuha ħalfet li qatt aktar, ’qas jekk iġġib il-Bad Boy Cleaners u jagħmlulek ġimgħa jnaddfu!

PAWLU: Ħallik mill-Bad Boys! Sa dalgħodu kont bdejt jirnexxili ndawwarha.

DENNIS jerġa’ jniżżel it-telefown.

PAWLU: M’hix hemm?

DENNIS ixengel rasu.

PAWLU: Shit! Fejn il-qaħba tmur? — Erġa’ pprova! (Ikompli fuq il-kompjuter. Donnu ħsieb ieħor:) Irrid kopja ta’ dak ir-rekording, Dennis.

DENNIS: X’rekording?

PAWLU: Ta’ dak li ċempel issa! Irrid kopja.

DENNIS: Tgħidlix ġa bdejt taħseb tużaha f’xi storja?

PAWLU: (Ikompli jittajpja.)

DENNIS: Kemm jonqsok?

PAWLU: Xiex?

DENNIS: Novelli. Għall-ktieb.

PAWLU: Tnejn. U nurihom imbagħad min jien — min għadu Pawlu Schembri. Jien — jien nispiċċah b’bomba s-seklu għidilhom. Nurihom kif ineħħuli l-ktieb mis-sillabu! Wara tnax-il sena jerdgħuhuli mingħajr ma naqla’ ħabba li hi ħabba! Nurihom... Kif tispelli ‘ideal’, bil-‘j’ jew mingħajrha?... F’għoxx il-Malti!!

DENNIS: Ara ’l min qed jistaqsi!... Ma tafx int, l-istilla tal-letteratura Maltija!

PAWLU: Min qallek li naf nispelli? Stilla kadenti — jew dekadenti kieku stess.

DENNIS: Għax ma tgħidx li ħarqitlek moħħok dik il-ħaxixa.

PAWLU: (Ħarsa lejn VINCENT wara l-ħġieġa.) Ara jerġa’ jisimgħekx dak! Billi ma jlablabx biżżejjed! X’inhu jgħid? X’għadu jgħid u jippontifika?...

DENNIS jgħolli l-volum tal-ispiker fuq l-iskrivanija ta’ PAWLU.

VINCENT: ...Huwa fatt — u huwa veru wkoll li l-era tal-informatika ħolqot theddida fejn l-istudju tal-armamenti l-aktar qerrieda sar disponibbli għal kulħadd — għal kulħadd! Imma l-akbar theddida, it-theddida bil-wisq akbar, ġejja mill-intellettwali!

PAWLU: (Jitfilu.) Tisimgħu? Mela toqgħod tibża’ minn daqsxejn duħħan jew ħaxix! L-intellettwali l-ħaxixa ħażina!

DENNIS jerġa’ jgħollilu biex jisma’, imbagħad jibda tiela’ lura f’postu.

VINCENT: ...Qatt fl-istorja tad-dinja ma kien hawn tant nies istruwiti, b’edukazzjoni hekk għolja, qatt ma kien hawn daqshekk gradwati, u daqshekk nies b’talenti hekk kbar... imma bla xogħol fejn jistgħu jużaw it-talenti tagħhom! U hemm qiegħda t-theddida!...

PAWLU: Min jaf minn fejn seraqha dik!

DENNIS: (Wasal fuq.) Attent — naħseb beda jmajna.

PAWLU: Lil min ikkopja tgħid biex ġab it-teżi għall-masters? Biex laħħquh lecurer! (Iqum mill-kompjuter — jgħaġġel għal fuq.) Tmiss xejn — għadni m’għamiltx back up! U kompli ċempel — ipprova n-numri kollha! Erġ’ itfa’ ‘Eve of Destruction’!t

Jidħol lura ħdejn VINCENT.

PAWLU: Prosit, Vince! A one!

VINCENT: Grazzi. Imma dak l-ewwel — dak bis-serjetà kien qed jgħid, jew?

PAWLU: Xiex?

VINCENT: Dak l-ewwel, dwar bomba u mhux bomba?

PAWLU: U xe’, Vincent! (Lil DENNIS.) Ara ġej! — Dawn il-praspar jiġru kultant, emminni.

VINCENT: Le, imma skużi, Paul, għax jekk dak bis-serjetà...

PAWLU: Ara ġej! ... — Niżgurak!

Tinstema’ ‘Eve of Destruction’

PAWLU: (Jidħol ikanta fuq il-kliem, hekk kif dawn jiffejdjaw.) ...“Tell me, over and over again, you don’t believe we’re on the eve of destruction.”

PAWLU: Ok; erġajna magħkom, jien u s-Sur Medina Grech, u s’issa għadna ħajjin, k’ Alla jrid! Allura, Vince, qlibna mis-sebgħinijiet u daħħaltna fil-millennju ġdid f’ħakka t’għajn. Trid tammetti però li l-affarijiet, b’xorti tajba jidhru li birdu xi ftit! Tal-anqas tmiem is-seklu juri li l-gwerra bierda ntfiet għal kollox...

VINCENT: Veru, però spiċċajna b’aktar gwerer minn qatt qabel. U l-Bomba, it-theddida nukleari, hemm baqgħet.

PAWLU jagħmillu sinjal biex ma jkomplix fuq is-suġġett.

VINCENT: Irrid ngħid, it-tmiem tal-Komuniżmu ma ġabx il-paċi kif ħafna kapitalisti riedu jbellgħuhielna. Ara l-Jugoslavja, il-Bosnija, il-Kosovo!

PAWLU: Veru, però trid tammetti li l-inkubu ta’ gwerra atomika naqas.

VINCENT: Naqas. Imma l-biża’ baqa’. Ara l-Korea, l-Iraq...

PAWLU: Hekk hu. Il-biża’ naqas ukoll imma.

VINCENT: Però ma jfissirx li m’għadux hemm il-periklu.

PAWLU: Veru.

VINCENT: Infatti l-proliferazzjoni kibret. Kibret — minkejja l-marċijiet kontra l-gwerra kollha li saru, l-aktar barra minn Malta, dak iż-żminijiet.

PAWLU: Bħas-soltu però, hawn Malta ftit li xejn; kulħadd jongħos...

VINCENT: Però kien hawn, eh. Jien, kif taf, u mhux biex niftaħar, però jien kont minn tal-ewwel, jekk mhux l-uniku, li attendejt kull marċ nazzjonali u internazzjonali kontra l-proliferazzjoni tal-armi. Kont Pariġi fis-68, Kent State, l-Amerka fin-1970, Londra fil-81... Le, il-periklu għadu.

PAWLU: U xorta l-proliferazzjoni żdiedet...

VINCENT: Żdiedet sew...

Jidher DENNIS jagħmillu sinjali li daħlitlu telefonata urġenti!

PAWLU: Skużani ftit, Vince. Jidher li għandna xi ħadd ieħor fuq il-linja. Hello.

LEĦEN: Hello, Paul. Erġajt jien.

PAWLU: (Pront.) Ara x’jidhirlek minn din, Vince: “Give Peace a Chance”. Ara tqajjimlekx ftit nostalġija!

Il-kanzunetta.

PAWLU: (Fuq it-telefown.) Bdejt iddejjaqni sieħeb!

LEĦEN: Itfagħni on air. U neħħi dik id-diska oxxena minn hemm, dik ir-riħa tintenn ta’ fossilizazzjoni mentali!

PAWLU: Int ma tikkmandanix x’nagħmel, sieħeb!

LEĦEN: Tiħodnix biċ-ċajt lili, Paul.

PAWLU: Meta tibda tħallasli l-kera, imbagħad ikkmandani kemm trid.

LEĦEN: Għaliex? Minn meta bdejt tħallasha int il-kera, Paul? Sa fejn naf jien il-partner tiegħek, hi tħallasha l-kera u int tħallas l-ikel u l-kontijiet tal-appartament... meta tħallashom. (Pawsa.) Ma titkellimx issa, Paul? Qrast fil-laħam il-ħaj forsi? Għedtlek — jiddispjaċik jekk tiħodni biċ-ċajt lili.

PAWLU: U għaliex le? Tridx tħallina! Kif tridni nieħdok bis-serjetà meta lanqas ismek ma trid tgħidli. X’jismek?

LEĦEN: Ċittadin.

PAWLU: Ċittadin! Issa żgur nieħdok bis-serjetà!

LEĦEN: Kulħadd ċittadin.

PAWLU: Ċempilt stazzjoni ħażin sieħeb! Ċaw!

LEĦEN: Poġġejtilhom bomba! Bomba; qed tismagħni!

PAWLU: Bomba?

LEĦEN: Bomba.

PAWLU: X’bomba? Poġġejtilhom... Poġġejtilhom lil min?

Pawsa.

PAWLU: Fejn?

Pawsa

LEĦEN: Għamiltni on air?

PAWLU: Għalfejn?

LEĦEN: Biex ngħid li għandi ngħid.

PAWLU: Għid lili l-ewwel xi trid tgħid.

LEĦEN: Imbagħad tpoġġini on air?

PAWLU: Jiddependi. Jekk se tinsulenta jew tagħmel malafama lil xi ħadd, niżgurak li le. ’Qas jekk tagħmel bombi kemm tagħmel bombi.

LEĦEN: Ma se ninsulenta lil ħadd. Anzi. Hekk jew hekk, intom bid-delay ixxandru.

PAWLU: X’delay? Din trasmissjoni diretta; kieku kif qed inkellmek?

LEĦEN: Tagħmilnix baħnan, Pawl, bħall-fans moroniċi tiegħek. Dejjem tittardjaw ix-xandira dawk il-ftit sekondi biex tiċċensura dak li jkun qed jintqal.

PAWLU: Fejn hemm bżonn biss imma, sieħeb. Għal min irid jabbuża biss.

LEĦEN: Bħali, tgħid int.

PAWLU: Int għedtha.

LEĦEN: X’gost tagħtik, għid il-verità, Pawl, din is-setgħa kollha li għandek f’ponot subgħajk — din li tista’ tagħlaq ħalq dak li jkun, kif u meta trid — kemm titfi swiċċ? Eh, x’gost hu dak? Dik l-omnipotenza kollha... Dik biżżejjed biex ittaffilek xi ftit il-frustrazzjoni miżera tiegħek kollha? Biżżejjed biex tkabbarlek ftit l-istatura — bħalma jagħmlu dawk iż-żewġ pulzieri takkuna fil-boots ta’ cowboy li tħobb tilbes? Eh, għidli, Cowboy? Naqta’ rasi li m’għadekx ħafi — naqta’ rasi li erġajt ilbisthom dawk il-boots. Eh, xi tgħidli, Cowboy? (Pawsa.) Ma tirrispondinix? Għadek hemm? — Hello!

PAWLU: Mhux tiegħek il-5 cents? Mela nħalli lilek titkellem.

LEĦEN: Ara se tispiċċalek dik id-diska.

PAWLU: X’diska?

LEĦEN: Għidlu jitfa’ gozz riklami ’l dak ir-ruffjan tiegħek. Mhux tal-Coca jmiss tgħid?

PAWLU: X’Coca?

LEĦEN: Ir-riklam, ħaffef; ma tmurx ittelliflhom xi ftit liri. Imbagħad żgur jaqbillek tibda tinkwieta min se jħallas il-kera

PAWLU: Stenna hemm.

LEĦEN: Tinkwetax, għad irrid ngħidlek fejnha l-bomba, insejt?

PAWLU: X’bomba?...

DENNIS, jistenna fuq it-telefown — jagħmillu sinjali minn wara l-ħġieġ: qed jieħu ħsieb hu.

PAWLU: Ara jien ukoll il-lejla!

Pawsa

PAWLU: (Iqum — itektek fuq il-ħġieġ ta’ DENNIS.) Qbadt? Qbadt jew le?

DENNIS ikompli jitkellem fuq it-telefown, jagħmillu sinjal li semgħu.

VINCENT: Dak għadu fuq il-linja?

PAWLU: Iva! Oqgħod hemm — naf x’jien nagħmel. Attent. (Idur fuq il-mikrofnu.) Erġajna magħkom, jien u sieħbi hawn, Vincent, nitkellmu fuq is-sittijiet: żminijiet meta l-moviment tagħkom, Vince, tfaċċa għall-ewwel darba, mhux hekk?

VINCENT: Hekk hu.

PAWLU: Biex imbagħad spiċċa ħesrem fil-bidu tas-sebgħinijiet.

VINCENT: Fl-1971.

PAWLU: Mingħajr qatt però ma rnexxielu jilħaq l-attenzjoni tal-pubbliku, daqskemm forsi leħqu movimenti oħrajn.

VINCENT: Eh iva, din però ta’ min wieħed jippreċiżaha ftit. Dan minħabba li aħna ma kellna ebda aġenda politika — mhux bħal ħafna oħrajn! Dak li ħadd qatt ma jgħid: kemm hawn politka wara dawn il-movimenti...

PAWLU: Hekk hu. Imma ħa nitfa’ ’l das-semmiegħ — nisimgħu għandux xi ħaġa xi jgħid. Hello, għadek hemm?

LEĦEN: Hawn għadni. Ili biex naqbad miegħek, Paul. Ili xahar ngħassislek.

PAWLU: Tgħassisli? X’jiġifieri?

LEĦEN: Dio è morto.

PAWLU: Skużi?

LEĦEN: Gott ist tot! ... God is dead.

VINCENT: Alla huwa mejjet!

LEĦEN: Gott ist tot!!

PAWLU: Grazzi, dik fhimtha... Meta miet? Fis-sittinijiet? Dak li xtaqt tgħidilna, ħabib?

LEĦEN: Fost affarijiet oħra. U kieku ridt stajt għedtha qabel. Lilek, u lil kull stazzjon tar-radju li hawn. Meta ridt u x’ħin ridt.

PAWLU: Donnok tieħu gost tipprova timpressjonana kemm int omnipotenti, sieħbi.

LEĦEN: Int għedtha.

PAWLU: Imma xorta miegħi għoġbok taqbad.

LEĦEN: Għedtlek: kont ili ngħassislek.

PAWLU: Tgħassisli... Dak il-kliem xejn ma jogħġobni, ħabib. X’jiġifieri tgħassisli?

LEĦEN: Għażilt lilek. Imissek tħossok onorat.

PAWLU: Grazzi. X’għedt li jismek?

LEĦEN: Mikiel.

PAWLU: Mikiel? U kunjom?...

LEĦEN: Mikielanġ. — L-Anġlu Kustodju.

PAWLU: Ah — dak il-Mikiel! Ok, Vince! Mela Alla huwa mejjet? Trid niddiskutu jekk Alla hux mejjet, allura? Veru m’hix eżattament it-tema tagħna llum, Vincent, però...

VINCENT: ...Lanqas m’hi xi tema ġdida ġdida.

PAWLU: Biex ma ninsewx li ġimgħa oħra l-Milied! Imma jekk das-semmiegħ jixtieq jerġa’ jiftaħ l-argumentt...

LEĦEN: Tippatronizzanix, Cowboy! Taf li din mhix ċajta.

PAWLU: Naf? Xi tridni naf? Mela jien naqra l-imħuħ, ħabib.

LEĦEN: Imma jien iva.

PAWLU: Iva, eh. Iva — għax bilħaqq int l-anġlu kustodju tiegħi — taf kollox.

LEĦEN: Aktar milli taħseb int. Naf pereżempju b’dik il-karta li għandek quddiemek — dik il-karta mill-Kummissarju bit-theddida ta’ bomba.

PAWLU: X’theddida?

LEĦEN: (Ċanfira.) Paul, Paul!

PAWLU: Ok. Mela jekk taf... jekk taf, xi jfisser? Sinjal li...

LEĦEN: Sinjal li jafu bija. U għalhekk bagħtu jwissukom. Bħalma bagħtu jwissu r-radjijiet l-oħra kollha.

PAWLU: Aħ – mela mhux aħna biss konna l-ixxurtjati.

LEĦEN: Le. Imma lilek biss ċempilt. Il-lejla tal-anqas.

PAWLU: Tajjeb — ċempilti, la jien il-beżżul. Se tgħidli dwar din il-bomba, allura?

LEĦEN: Diġà għedtlek. God is dead... And you die when you die.

PAWLU: Tħobb titkellem bil-kritogrammi, sieħeb.

LEĦEN: Il-kliem irħis. U l-kliem irħis, imprezzabbli.

PAWLU: Rebus eh, sieħeb — veru rebus int!

LEĦEN: Naħseb għal-lum tkellimna biżżejjed, Paul. Tajtek biżżejjed fuqiex tħabbel moħħok.

PAWLU: Ma tajtni xejn. Lili mhux qed iddejjaqni, ħabib. Kompli, kompli jekk trid. Is-semmiegħa tagħna ma dejjaqniehomx żgur!

LEĦEN: Għal-lum naħseb biżżejjed.

PAWLU: Għandi sieħbi Vincent hawn studjah sewwa lil Nietzche, le, Vince? Jekk trid niddiskutu jekk Alla hux mejjet jew le, ma naħsibx li stajt issib persuna aktar adattata, xi tgħid, Vince?

VINCENT: Ħeqq, jekk dan seħibna jixtieq jiftaħ l-argument...

LEĦEN: (Fuq kliemu.) Le, dan seħibkom ma jixtieqx. Seħibna Vincent, Paul, kulma jaf dwar Nietzche huwa kors ta’ gimgħa-tnejn li suppost attenda fis-Sorbonne a spejjeż tal-Gvern.

VINCENT: Oj, stenn ftit!...

LEĦEN: ...is-Sorbonne — xi għoxrin sena ilu. U niddubita attendiex il-lectures kollha. Moħħu kien aktar f’ċerti laqgħat aktar misterjużi li kellu f’ċerti nħawi tal-kwartier Latin. Għidlu jgħid x’jaf dwar il-Brigata Rossa — staqsih! Jew forsi kienet brigata roża?

VINCENT: X’int tgħid?... Xi brigata? Ara x’int tgħid, ta! Dan qed joħroġ on air?... Dik malafama. Paul!

PAWLU: Ħallih jgħid!

VINCENT: X’jiġifieri ħallih jgħid! Mhux on air, nispera!

PAWLU: Iva — on air! Qed tismagħna? Hello, Mikiel; hemm għadek?

LEĦEN: Le, m’iniex... Tinkwitax, Paul; nerġa’ nċempillek. Ċaw għalissa. (Jaqta’.)

PAWLU: Christ!... Skużawni l-aħwa; pawsa qasira u nerġgħu nkunu magħkom minnufih!

Kanzunetta tixxandar fuq ir-radju.

DENNIS: Yeehaa! (Iniżżel it-telefown.) Qabduh, Paul! Jafu minn fejn qed iċempel!

PAWLU: Faqqa’ subgħajk: żammejtu dak il-ħin kollu fuq il-linja!

DENNIS: Bagħtu l-pulizija...

PAWLU: Fejn? Jafu min hu?

DENNIS: Ma ridux jgħiduli.

PAWLU: Ukoll!

DENNIS: Però għandhom l-indirizz.

PAWLU: Jalla jsibuh. Jekk ma qabduhx did-darba, ma jaqbuh qatt. Ġiet alleċ il-lejla wkoll...

VINCENT: Jien sejjer...

PAWLU: Fejn — stenna Vince!

VINCENT: Ma missekx ħallejtu! B’liema wiċċ? Malafama din — malafama, Sur Schembri!...

PAWLU: U x’malafama! Ħallik mis-sur!...Mela ħsibtni baħnan, lili, Vince? Bdejt naqtagħlu kultant, ma rajtnix?... Mhux kollox ħareġ on air... Veru, Dennis? Għidlu...

Telefown iċempel.

DENNIS (Pront.): Hello — Radio YK2!

VINCENT: Xiex mhux kollox! Irrid nisma’ r-recording kollu. Tgħidlix li intom ma tagħmlux back-up recording ta’ x’joħroġ on air?...

PAWLU: U mela ma nagħmlux. Niżgurak — kelli nħallih ipaċpaċ, Vince; ifhimha din. Jekk dal-miġnun veru poġġa xi bomba xi mkien, altru milli mill-malafama tiegħek kien ikollna biex inħabblu rasna. Hawn ara — ara dan il-warning mill-Kummissarju!

VINCENT: X’a la sormi mill-Kummissarju! Malafama dik — Malafama sfaċċata!

PAWLU: ...Iva aqra! Għandhom rapporti minn sorsi ta’ min jorbot fuqhom...

VINCENT: Malafama sfaċċata!...

PAWLU: ...Sorsi serji, fejn jissuspettaw li se jkun hawn xi attentat terroristiku! L-ewwel wieħed f’Malta ta’ dal-kalibru! Hawn aqra... (Imma dlonk jieqaf, jirrealizza li m’għandux iħallih jaqraha.) Però żommha għalik din — f’ġieħ kemm hemm; żommha għalik għax tgħallini; dik mhux suppost toħroġ minn hawn. Qed nafdak, Vincent!

DENNIS: (Fuq it-telefown.) Okay — Okay. Nistennew minn għandkom. / Le, ħadd ma jiftaħ fommu hawn, niżgurak. (Idur fuq VINCENT u jeħodlu minn idu l-karta li tah PAWLU — ikompli.) Niżgurak. Iva. / Isma’ din theddida, sieħeb? / Ma jimpurtanix min int. Lili ħadd ma jheddidni, ħanini. (Jaqta’.) Baħnan! Tajba wkoll... Din isbaħ, Paul. Waħda aħjar mill-oħra.

PAWLU: X’ġara?

DENNIS: Ma nafx. Ma nafx, ma nafx, ma nafx! Pajjiż tal-Mickey Mouse!

PAWLU: X’ma tafx? Aqlagħha!

DENNIS: Ċemplu mid-Depot. Mill-Furjana.

PAWLU: Allura? Sabu min kien?...

DENNIS: Leqq! Ma sabuhx kieku!

PAWLU: Xiex mela? X’ġara?... Jafu min hu?...

DENNIS: Min hu, le! Imm’ara minn fejn, iva!

PAWLU: Minn fejn?.

DENNIS: Ħ’Attard.

PAWLU: Ħ’Attard!...

VINCENT: Il-Manikomju! X’għedtlek jien!

DENNIS: Jew Ħal Balzan... Skond jekk ma jagħmilx ma’ Ħ’Attard jew Ħal Balzan!

PAWLU: X’il-qaħba qed tgħid!... Iva aqlagħha.

DENNIS: Ħeqq... It-telefown, in-numru tat-telefown minn fejn ċempel... Jinsab fil-Palazz, San Anton. Dik hi, ħanini.

PAWLU: San Anton.

DENNIS: Preċiżament — fl-istudju tal-President. In-numru privat tiegħu. Tal-President ta’ Malta! Dik hi, ħanini!

It-Tieni Xena

L-istess xena.

L-għada tard filgħodu.

Matul ix-xena jidhru għaddejjin barra fil-kurutur għadd ta’ nies: uħud jgħaddu, kultant isellmu u jtektku mal-ħġieg; oħrajn, il-maġġoranza,’ qas biss jittawlu ġewwa. Kulħadd jidher sejjer xi mkien aktar importanti minn din l-antikamera ta’ stazzjon tat-TV, fl-eqqel ta’ ġurnata tassew ħabrieka.

PAWLU huwa liebes kważi l-istess bħax-xena ta’ qabel, biss issa għandu fuqu sidrija tal-ġild u jinsab bil-qiegħda mal-iskrivanija tiegħu, ħdejn saqajh xkora tal-posta. Minn ġo fiha joħroġ ittra wara l-oħra, jissepara u jieħu l-ittri indirizzati lilu u jgħoddhom bla ma jiftaħhom, jagħmillhom lasktu madwarhom, u jpoġġihom mazz mazz quddiemu fuq l-iskrivanija.

DENNIS jinsab warajh mal-magna tal-kafè, iferra’ żewġ kikkri.

Minn fuq l-ispiker tinstema’ xandira tal-aħbarijiet.

ANNOUNCER FUQ IR-RADJU: ...Għalkemm ma ntlaħaq ebda ftehim fi tmiem is-Summit, in-nazzjonijiet parteċipanti qablu li jerġgħu jiltaqgħu s-sena d-dieħla fl-Arabja Sawdita. / Lura mis-Summit il-President ta’ Malta u s-sinjura tiegħu, wara nuqqas minn Malta ta’ għaxart ijiem, waslu minn Brussell dalgħodu, iżda ma rrilaxxaw ebda stqarrija uffiċjali, għajr li l-pajjiżi msieħba jinsabu ferm kuntenti bil-kontribut li qiegħed jagħmel il-pajjiż biex iġib il-paċi fil-Mediterran.

PAWLU: M’hawnx għalihom ulied Pawlu!

Waqt li jkomplu l-aħbarijiet, DENNIS idur b’żewġ kikkri tal-kafè f’idu u jmur ipoġġi waħda fuq l-iskrivanija ta’ MELDA. Jieħu belgħa mill-kikkra l-oħra, jpoġġiha fuq l-iskrivanija ta’ PAWLU u jmur lura mal-ixkaffa tal-kafè. Jiftaħ pakkett gallettini u jpoġġihom bl-akbar reqqa fuq plattina.

ANNOUNCER: Aktar aħbarijiet lokali fil-qosor: Is-Soċjetà Astroloġika Maltija ħarġet stqarrija fejn iddikjarat kategorikament li m’hemm ebda bażi fl-aħbar li dehret f’xi ġurnali lokali li l-Meteora Risus li bħalissa riesqa lejn Venere tista’ b’xi mod teffettwa lid-dinja u wisq anqas lill-gżejjer Maltin. / Jum aktar deċisiv u storiku għax-xandir f’Malta u fl-Ewropa: wara sentejn ta’ diskussjonijiet, ir-rapporti finali tal-Kummissjoni Ewropea se tiltaqa’ għada l-Università ta’ Malta...

DENNIS imur fuq l-iskrivanija u jpoġġi l-plattina bil-galletini ħdejn il-kafè. Ibaxxi l-volum tal-ispiker.

PAWLU: Ħallih!

DENNIS: U għad baqa’!

PAWLU: Għollilu!

DENNIS: Baqa’ kwarta riklami qabel ir-requests! Qed ngħidlek!

PAWLU jiftaħ il-loker li hemm warajh u jpoġġi l-mazz tal-ittri tal-ġurnata ġo fih. Jidher li hemm gozz ġmielhom, kollha rranġati u ffajljati puliti puliti.

DENNIS: Pajjiż tal-Mickey Mouse! Imbagħad jgħidu li l-imġienen qegħdin ġewwa. Kemm daħlu llum?

PAWLU: ...Ħamsa u sebgħin! U dawk ta’ f’ismi biss! U diġà reġgħu ċemplu li hemm balla oħra tistenniena l-Posta!

DENNIS: U jerġa’ jċempel dak il-lejla, naqta’ rasi.

PAWLU: Tgħid?

DENNIS: Daqs balla.

PAWLU: Jew bomba! Bumm!

DENNIS: Iva, oqgħod ħudha biċ-ċajt. Kompli ħudha biċ-ċajt!

PAWLU: Xi trid tagħmel? Mid-deni ħu dak li tista’ – xejn xejn, mill-bieraħ sal-lum nikkalkulaw li rduppjana s-semmiegħa tagħna! F’temp ta’ jumejn! Għada trid taraha l-posta!

DENNIS: Grazzi. Nippreferi ma nirduppjawhomx hekk.

PAWLU: Jekk ma ntellgħux mitejn s’għada, niekol il-boots!

DENNIS: Kull iblah li hawn fil-gżira, se jtieha għall-kitba dalgħodu!

PAWLU: Ilhom li tawha! U mhux il-boloh biss!

DENNIS: Jien ma nafx xi żżommhom tagħmel. X’tista’ qatt issib fihom? Żgur qatt m’int se taqrahom kollha!

PAWLU: Dawk l-ittri?... Naqrahom — bil-mod, imma naqrahom.

DENNIS: Iwa ħallini naqra waħda jien — darba f’għomrok.

PAWLU: Mhux qabel narahom jien.

Iċempel it-telefown fuq id-desk ta’ MELDA.

DENNIS: (Jgħodd kull ċempila.) ...Two — three — four... (Jirrispondi mal-ħames ċempila.) Yellow! ...Skużi? Ħa nara hux hawn. Just a moment, please! (Jgħatti t-telefown b’idu.) Paul?...

PAWLU: (Beda jiġbor l-ittri mhux tiegħu, jgħodd u jitfagħhom lura f’ixkora għalihom.) Leqq – ma jien hawn għal ħadd. Ħlief il-Prim. Jew tal-Posta.

DENNIS: Hello – jiddispjaċini imma ma jidħolx qabel l-erbgħa llum. Tħallilu messaġġ forsi? Ok... Min?!... Hello!... Stenna! Kellmu int... (Jagħmel sinjali tal-ġenn biex PAWLU jerfa’ t-telefown.) Stenna. (Jisma’.) Wow! Irrepeti, please... Irrepeti... Please!... (Iniżżel ir-riċevitur.) Issa isbaħ!

PAWLU: X’ġara? Min kien? Tgħidlix... Le — ara ma tgħidlix!

DENNIS: Hu. Kollu kemm hu!

PAWLU: Imma lanqas brekfast ma jħallini nieħu! X’qallek?

DENNIS: Qalli: għidlu li ċempel l-Anġlu Kustodju! Dak li qalli...

PAWLU: Ara veru beżżul jien!

DENNIS: U li nesa jgħidlek “Proset tal-program” il-bieraħ!

PAWLU: Veru beżżul!

DENNIS: Naqta’ rasi li jerġa’ jċempel.

PAWLU: Hi, tassew? Mur obsor!

DENNIS: U ara taħsibx li ma jafx li int qiegħed hawn. Qalli ried iħallik tispiċċa l-brekfast! U tgħodd kemm irċevejt ittri dalgħodu minn dak il-vjeġġ speċjali li kelli nagħmel jien il-Posta!

PAWLU: Dan fejn jaf x’irċevejt?

DENNIS: Kif jaf in-numru privat ta’ Melda? ’Il ħadd ma ttih dik. — Insomma, ’il ħadd ’il ħadd ma ngħidx!...

PAWLU: Kif jaf li se jsibni hawn? ’Qas biss suppost dħalt dalgħodu!

DENNIS: Ikolli ngħid veru qed jgħasses passik...

PAWLU: X’iż-żubbaba!... Erġajna! Kont għedtlek!

DENNIS: Insomma — warajna lkoll!

PAWLU: Kont għedtlek jew le?

DENNIS: ...Dil-qaħbeċ paranojja kollha!

PAWLU: Paranojja! Taħseb li kont qed nivvintaha li kien hemm min jgħassisli passija? Eh — x’taħseb? Ħlomtha? Ma nista’ mmur imkien; qed ngħidlek, inħosshom warajja kulfejn immur. Sa jumejn ilu, l-iStrand, għedtlek kont?...

DENNIS: Għedtli... Kollox għedtli.

PAWLU: ...Għedtlek? Dak li baqa’ jsus warajja; ukoll x’ħin dħalt għand Alfredos ma’ Terry? Sat-toilet baqa’...

It-Tielet Xena

Jinfetaħ il-bieb ta’ Studio Two u toħroġ MELDA.

PAWLU u DENNIS jisktu minnufih.

MELDA: Hi. (Tmur tieħu l-kafè.) U min hi din Terry?

PAWLU jagħmel sinjali lil DENNIS biex iżomm fommu sieket fuq li ġara. Jagħlaq baxx baxx il-loker u jerġa’ jdur lejn l-ittri fil-borża tal-posta.

DENNIS: (Kollu ħlewwa — joffrilha gallettina:) Hi, Melda! Lestejt?

MELDA: Għal-lum. Baqagħli neditja xi nofs siegħa. Issa nagħmilha l-lejla. Nidħol ftit qabel il-programm. (Lil PAWLU; tosservah:) Hi, Paul. Meta tibdlu r-roster napprezzaha ħafna kieku tindenjaw ruħkom tavżawni l-ewwel

PAWLU: (Ikompli xogħlu.) Mmm.

RAĠEL itektek fuq il-ħġieġ tal-bieb - MELDA xxejjirlu.

Jiftaħ il-bieb u jdeffes rasu.

RAĠEL: Knock ‘em dead, Melda! Knock ‘em dead!

MELDA: Ċaw, Pierre! Break a leg! (It-ton ferrieħ jisparixxi immedjatament hekk kif ir-RAĠEL joħroġ.)

MELDA: (Tixrob il-kafè.) U kemm tela’ l-jackpot illum, nistgħu nkunu nafu?

PAWLU dejjem jgħodd, jissepara u jitfa’ l-ittri lura fl-ixkora bil-posta.

DENNIS: Min sibt għall-ġimgħa d-dieħla? Għadu mistieden misterjuż?

MELDA: ’Qas xejn. Vernon Coleman. Ma qallekx?

DENNIS: Vernon... Coleman? Aah!

MELDA: Vernon Coleman.

Tieħu ktieb minn fuq id-desk tagħha u tgħaddih lil DENNIS.

PAWLU jibqa’ ma jgħollix rasu minn xogħlu.

MELDA: Arah int, tal-anqas! Nispera turu ftit aktar entużjażmu waqt il-programm. Ili ġimgħa ngħidlu lil dak biex jipprepara.

DENNIS: (Iqalleb fil-ktieb.) Però żgur mhux biex nitkellmu fuq stress u mhux stress.

MELDA: Nispera li le! Irridu jirrepeti u jobżoq dak kollu li għandu fuq l-istonku fuq Malta u l-Maltin. Ippruvaw oħorġu slant anti-neokolonjalistà. Ħalluh iredden kemm irid. U fuq kollox isimgħu sew dik l-intervista li għamiltu l-ġimgħa l-oħra. Nibdew biha.

DENNIS: M’għandix nifhem li biddel fehmtu dwar Malta...

MELDA.: L-irmixk tal-Ewropa, il-latrina tal-Mediterran, eċċ. Dawk l-akkwati bqajna. F’idejkom issa.

DENNIS: Jien ma nafx kif issibhom int, Melda.

MELDA: Contacts, contacts, Dennis ħanini.

Minn wara dahar MELDA, PAWLU jgħajbu u joħroġ ilsien sa’ l-art: Lagħaqi!

DENNIS: Se tkun hawn għat-telefonati?

MELDA: Mhux il-lejla! Ċerta li Paul ma jimmissjanix. Ara biss li jkollu moħħu hemm.

Minkejja kollox, MELDA, hija u tagħmel biex toħroġ, tgħaddi idha minn xagħar PAWLU u tħabbilhulu. Mument rari, jekk mhux uniku, ta’ intimità.

MELDA: Ħallejtlek in-numru fuq il-kompjuter, Paul. Jinqala’ xi ħaġa l-lejla ċemplu hemm. Inkun qed nismagħkom.

PAWLU, jgħaġġel jgħodd l-aħħar ftit envelops qabel ma toħroġ, jagħmillha sinjal biex tistenna.

PAWLU: ...Fifty-nine, sixty!...

PAWLU jaqbad lapes u malajr iħażżeż numru fuq karta.

Iwarrab l-ittri li ġa għadd u jixħethom ġo borża kbira sewda tal-plastik.

PAWLU: (Lil DENNIS.) Għollilu ftit!

DENNIS jagħmel kif qallu.

MELDA xxengel rasha u tagħmel biex toħroġ.

PAWLU: Melda, pupa darling, nispera li ħallejtli xi notes fuq dak Coleman...

MELDA: Notes! (Tmur tbaxxi r-radju.) Għedtlek!... (Tipprova tikkontrolla ruħha:) Qed ngħidlek: hemm kollox fuq il-kompjuter. U hemm dak il-ktieb tiegħu. Tih daqqa t’għajn tal-anqas! Kieku taf x’bokka għandu bih! Imma fuq kollox isma’ l-intervista tiegħi miegħu...

PAWLU: Mela — int x’taħsibni lili?

MELDA: ...Qabel jibda l-programm. Ismagħha qabel! U pprepara ftit mistoqsijiet bis-sens, Paul. Għandek ġimgħa! (Tpoġġilu l-ktieb lura fuq l-iskrivanija.)

PAWLU: Min qallek ma nippreparax?

MELDA: Kultant, dan l-aħħar, tidher qed tlaqlaq. Dak li qalli!

PAWLU: Inlaqlaq — jien!

MELDA: ...Tfittex x’se taqbad tgħid mela.

PAWLU: Inlaqlaq sabiħ.

MELDA: ...Kif se tkompli.

PAWLU: Dak apposta: biex tara kemm joħroġ spontanju! Mhux sempliċi botta u risposta! Ma tridx tħalli l-impressjoni li għandek kollox imfassal u lest.

MELDA: Mhux li kien xi darba!

PAWLU: Trid tkun frisk! Tħalli s-semmiegħ jaħseb li qed tippjana xi strateġija kif iġġiegħel lil dak li jkun jgħid li ma jridx...

MELDA: Right. Anyway, aqra li ppreparajtlek. Dik l-intervista swietli żewġ trips Londra u xahar xogħol. Biex ma nsemmix...

PAWLU: ...Li lili stajt stedinti miegħek. Londra.

MELDA: Tal-anqas aqrahom!

PAWLU: ...Imqar bħala business expence!

MELDA: Aħjar tgħid liability! — Aqrahom, Paul. Qabel — mhux wara!

PAWLU: Yes, Boss! Jawohl! (Jerġa’ jgħolli l-volum tar-radju.) X’ħin hu?

MELDA: Smajtni nispera, Paul...

PAWLU: (Isikktu.) Xxxx! Hawn hi — ġejja... Right on cue! X’ma tħobbux lil Tommy! Dak li għandhom iż-żgħażagħ ta’ llum! Predittibbli u responsabbli! Kif tħobbhom int, Melda.

RADJU: U xewqat sbieħ għal persuna speċjali: għalik Cheri, mingħand xi ħadd li jixtieqlek l-isbaħ affarijiet f’għeluq it-tmintax-il sena tiegħek, għalik Cheri — il-Lucky Birthday tal-ġurnata: Sonny and Cher “I’ve got your babe!”

Tibda l-kanzunetta.

PAWLU: I’ve got YOU, Babe! Pastizz! X’“I’ve got your babe”! (Imma jkompli jisma’ sodisfatt.)

MELDA: Paul... Jeħtieġ nitkellmu...

PAWLU: Xxx. Please!

MELDA tersaq biex tbaxxi l-volum.

PAWLU: LE! Please, Melda! (Idu fuq idha fuq il-controls. Wiċċ’imb wiċċ magħha:) Mument wieħed... Please?

MELDA xxengel spallejha u twarrab.

PAWLU jibqa’ wieqaf għal ftit, jisma’ l-kanzunetta, imbagħad, konxju li l-oħrajn qed josservawh, jersaq lejn it-telefown. Jaċċerta ruħu li tpoġġa lura f’postu. Jistenna. Jarahom iħarsu. Imur jiġbor l-envelops mill-art.

DENNIS: (Lil MELDA — taħt l-ilsien:) Kellha ċċempillu. Cher. — It-tifla!

MELDA: Naf!

DENNIS: Ħallilha messaġġ fuq l-answering machine.

MELDA tisma’, imma ma tidhirx qed trattab qalbha wisq.

DENNIS: Qatt għadha ma resqitlu ’l hawn. U mhux se tersaqlu, ibqa’ fuq kliemi.

MELDA: Għandha aktar sens komun minnu. U minni!

DENNIS: Tmintax-il sena; jiddedikalha song eżatt fil-ħin li twieldet, sena wara kemm ilu hawn, u tibqa’ twebbes rasha.

MELDA: Kien ikun aħjar kieku hu kien hemm ...fil-ħin eżatt meta twieldet!

PAWLU jqum u jmur jitfi l-volum. Isib il-ktieb ta’ MELDA, jiftaħ il-qoxra, jagħlaqha u jitfgħu għal fuq l-iskrivanija tagħha. Jekk hemm element ta’ sfida, huwa sottili ħafna.

Skiet.

Iċempel it-telefon.

Pawsa.

DENNIS jerfa’ r-riċevitur fuq id-desk ta’ PAWLU.

DENNIS: Hello, YK2 Radio!

Jisma’, hekk kif PAWLU joħroġ idejh biex jgħaddilu r-riċevitur.

PAWLU: Cheri?...

DENNIS iniżżel ir-riċevitur.

DENNIS: Sorry. Wrong number.

MELDA: Kultant, Paul... (Ixxengel rasha:) Ismagħni, Paul.

PAWLU: Yes, Herr Komandant?

MELDA: Ismagħni ftit... (Tiġbor il-ktieb.)

PAWLU: Ja?

MELDA: Pawlu!... Moħħok hemm il-lejla. Qed tismagħni — moħħok hemm!(Titfagħlu l-ktieb bis-saħħa lura f’ħoġru.)

PAWLU: Oj! (Issa mhux ċajta — jaf li ġejja.) X’jiġifieri?

MELDA: Jiġifieri moħħok hemm! Dak li jiġifieri! Tal-bieraħ għadha m’għaddietx.

PAWLU: Xiex tal-bieraħ? (Qabel ma terġa’ taħtfu.) U iwa... Ta’ dak il-miġnun?

MELDA: Dak iva.

PAWLU: X’ridtni nagħmel? Mhux tort tiegħi jekk xi miġnun ifettillu jaqbad miegħi. Taf daqsi.

MELDA: Naf. Naf li dak mhux tort tiegħek.

PAWLU: Allura...

MELDA: Li ma nafx hu kif il-ġurnali kollha — KOLLHA ta — sa l-anqas wieħed — sa sbieħ il-jum saru jafu minn fejn ġiet it-telefonata. U kif kienu jafu li aħna konna ġa nafu — li konna mwissija li se jkun hemm theddida ta’ bomba? Dak li ma nistax nifhem.

PAWLU: Tajba din! Ir-radji kollha kienu jafu — wissewhom il-pulizija u xi ħadd minnhom qalilhom...

MELDA: Le. Ħadd ma kien jaf ħliefna.

PAWLU: Xiex?

MELDA: Il-pulizija lilna biss wissew minn qabel dwar theddida ta’ bomba. Lilna biss.

PAWLU: Lilna biss... Għaliex lilna biss?

MELDA: Lilna biss!

DENNIS: Kif kienu jafu l-puliżija li proprju lilna kien se jċempel? Dak li nixtieq naf, minn tant radjijiet?

PAWLU: Dak għax jien beżżul...

MELDA: Il-kif mhux importanti! Kienu jafu. Fatt. Bħalma huwa fatt li l-ġurnali saru jafu minn xi ħadd hawn ġew li t-telefonati ġew mill-Palazz San Anton. Ħalliha li kulħadd jaf li kienet logħba! Li daħlu fil-kompjuter... U jalla tibqa’ logħba...

DENNIS: Jalla tibqa’ logħba...

MELDA: ...Li ħħakkjaw il-kompjuter tal-Maltacom...

DENNIS: ...Allaħares qatt; dak li jonqosna...

MELDA: Shuttup, Dennis! Intom... intom it-tnejn biss kontu tafu minn fejn ġiet it-telefonata. Il-pulizija lilkom biss infurmaw, u wissewkom biex ma ssemmu xejn. Lil ħadd. U qalulkom għal ġieħ wiċċi — b’rispett lejja. Dak il-messaġġ għalija biss kien.

PAWLU: Right. Naturalment. For your eyes only!

MELDA: Iva, Paul — għal ġieħ wiċċi. U minħabba fik... Minħabba fikom, għax lablabtu quddiem Ċensu Medina Grech — li malajr sab mezz ixandar li jaqbillu — minħabba fikom tlift kull kredtu li min jaf kemm domt biex akkwistajtu. U tlift il-contact tiegħi mal-pulizija.

PAWLU: (Lil DENNIS.) Int għedtilha, hux?...

DENNIS: Ħsibt li ma kinetx se ssir taf, hekk jew hekk?

PAWLU: Right. Għax insejt li Herr Madam għandha contacts kullimkien. U ma’ kulħadd.

MELDA: Għalfejn lablabtu quddiemu minn fejn ġiet it-telefonata? U biex tkompli tgħaxxaqha wrejtuh ukoll it-twissija tal-pulizija. Li kienet highly confidential! Lanqas aħna ma suppost kellna narawha!

PAWLU: Kien hemm raġuni...

MELDA: ... Taf li dak ra wkoll minn min kienet iffirmata? ... X’raġuni? Kien hemm raġuni għaliex issemmew ismijiet fil-gazzetti u kkompromettew nies li xogħolhom hu li ma jurux isimhom?

PAWLU: Kien hemm raġuni, qed ngħidlek! Kien diġà beda jhedded li se jfittixna għall-malafama.

MELDA: Kieku tużaw id-delay kif suppost tużawha, ma kienx ikollok dik il-problema!

PAWLU: ...L-eluf li għamel dak fil-qrati, taf daqsi! Kellu għajnejh diġà qed jibbru bil-liri, jaħseb biss għal kemm se jfittixna...

MELDA: U int biex tippaċifikah...

PAWLU: Mhux nippaċifikah. Kienet trade-off!

MELDA: Urejtu t-twissija tal-pulizija. Bħala trade-off?...

PAWLU: Strateġija. U ridt nurih li din kienet ħaġa serja. — Dak il-ħin ma kellix moħħ!

MELDA: X’ma kellekx moħħ, Paul?

PAWLU: Ma kellix moħħ in-nejk tiegħu! Ok?

MELDA: Le, mhux Ok, Paul. Naf tajjeb kemm u meta ma jkollokx moħħ in-nejk int. Imma dan, dan l-istazzjon tiegħi, u moħħok qatt m’għandu jkun fuq in-nejk hawn ġew. Dan — dan ir-radju tiegħi — u jekk terġa’ tagħmel oħra — ħaġa waħda biss biex tikkompromettih... it-tnejn li intom!

DENNIS: Jien x’għandi x’naqsam?

MELDA: Jekk terġa’!... Jekk tergħu!...

PAWLU: X’jiġri? Għidli x’jiġri?...

MELDA tersaq eqreb... Imma ma tgħidx kelma oħra.

Iddur, taħtaf il-‘briefcase’ u toħroġ ’il barra.

Ir-Raba Xena

PAWLU: Qaħba mara! Fuck! Fuck! Fuck! Qaħba nisa! U jien kelli nispiċċa proprju hawn ġew — magħha! (Idur fuq DENNIS.) U fuck you, Dennis! Għedtilha hux? Ma flaħtx iżżomm ħalqek magħluq.

DENNIS: M’għedtilha xejn!

PAWLU: Le! Qratlek moħħok mela! Jew għorkitlek żokortok u ġegħlitek tobżok kollox!

DENNIS: Taf daqsi li ma tista’ taħbilha xejn!

PAWLU: Qatt ma ħbejtlha xejn lanqas int, hux!

DENNIS: ...Daqsi taf! (Jitla’ lejn il-kamra tiegħu.)

PAWLU: Daqsek daqs da’! Daqsek!...

DENNIS: Daqsi u aktar minni!

PAWLU: Tal-anqas — tal-anqas kont taħseb li se tieħu gost tara dil-korrispondenza kollha; tarana nirduppjaw is-semmiegħa! (Jaqbad f’idu l-borża bl-ittri — jitla’ warajh.) Minn fejn taħseb li ġew dawn — mis-sema? F’gimagħtejn irduppjajthomlha! F’ġimagħtejn! Imma ara taħseb li se tibqa’ tafulek! Ara taħseb! Għax jgħarralek! Irduppjajthomlha — jien irduppjajthomlha, mela kazz! (Jagħti daqqa ta’ ponn lill-borża u din tinfaqa’.)

Għadhom f’ras it-taraġ, quddiem il-bieb tat-’technical area’. L-ittri jtiru u jinxterrdu ma’ kullimkien.

DENNIS: Ara se terġa’ tħallathom! Għadek kif għoddejt kollox...

PAWLU: Arahom — fuq il-ħames mija f’ġimgħa! Mela ħames mija nejk?! Ħames mija nejk? U fejn qatt rat daqshekk posta f’ġurnata waħda dik? Qaħba mara!

DENNIS: (Jiġbor xi envelop.) Int ħalliha — issa tara ta’ għada! Żgur intellgħu mitejn oħra wara l-bieraħ!

PAWLU: (Jitbaxxa jiġbor l-ittri mħalltin.) Ħalli kollox!

DENNIS jiġborlu xi tnejn oħra u jagħtihomlu.

DENNIS: Hemm tliet mija hemm isfel. Naqta’ rasi.

PAWLU jkompli jiġbor .

DENNIS: Aħjar terġa’ tgħoddhom.

PAWLU: Xi ħsibtni se nagħmel! U ngħidilha eżatt, sa l-anqas waħda, kemm hawn! Dak iċ-ċertifkat tiegħi! Għoxx il-liba ta’ mara!

Iċempel it-telefown.

DENNIS idur u jerfa’ r-riċevitur mill-kamra tiegħu.

PAWLU jieqaf zopptu.

DENNIS: Hello!... Iva... Stenna — yes! (Urġenti.) ...Paul!

PAWLU: Cheri? (Jitlaq l-ittri minn idejh.)

DENNIS: U le — x’Cheri!...

PAWLU: Min?... Hu!?...

PAWLU taqbiżlu, itajjar l-ittri kollha minn idejh u jaħtaf it-telefown minn idejh DENNIS.

DENNIS: (Ma jridx itihulu.) STENN!... (Jipprova jagħfas malajr buttuna fl-apparat quddiemu.)

PAWLU: Ħallih għalija, ja liba! ĦALLIH!...

DENNIS: LE, PAWL!...

PAWLU jimbuttah bil-herra u jwaqqgħu minn fuq is-siġġu.

PAWLU: Ġib! (Jerfa’ t-telefown — jagħfas il-buttuni jteptpu.) Liema qaħba waħda?... (Lit-telefown.) Fuck you, liba! Qed tismagħni: FUCK YOU! Mur tnejjek int u l-bombi tiegħek kollha! Ja liba ppastardjat! (U jsabbat it-telefown f’postu.)

DENNIS jibqa’ mal-art issummat.

DENNIS: (Abjad karti.) Jesus Christ, Paul.

PAWLU: Ja liba, pufta l’hu...

DENNIS: Paul. X’għamilt? (Ħsieb ikexkex:) Oh, my God, Melda...

PAWLU: X’Melda? F’għoxx kemm għandha...

DENNIS:... Għaxxaqtha, Paul! Toqtlok sejra.

PAWLU: Tgħidlix li kienet hi?... U kieku stess!...

DENNIS: X’Melda?... Le. Mhux Melda... Dak... Dak kien mill-uffiċċju tal-President, San Anton!

PAWLU: U mur ħudu!... Xi President!...

DENNIS: Qed ngħidlek! Għaraft il-leħen...

PAWLU: Dak x’inhu?

DENNIS: ...Xiex?

PAWLU: Isma’...

Qed jirreferi għall-ħoss li ġej minn fuq ir-radju: ħoss ta’ beep, beep beep, donnu ‘dial tone’ ta’ telefown, kif ukoll ripetizzjoni ta’ dak li qalu ftit sekondi ilu fuq ir-radju: trasmissjoni “live” irritardjata bi ftit sekondi. Dan jibqa’ sejjer sa tmiem l-att.

PAWLU: (Bilkemm jiflaħ ilissen:) Fuck. (Jiħdiel, imbagħad, tal-aħħar, kważi bi sfida:) FUCK!

Il-kelma tidwi fuq l-ispikers isfel, qegħdin -’live’ u ‘on air’.

PAWLU jinżel ħelu ħelu lura bil-qiegħda fl-art. Jitlaq bla ħeġġa l-ittri minn idejh.

Jogħla bil-mod il-ħoss ta’ BEEP, BEEP, BEEP...

TOMMY jidħol sparat minn Studio Two u jitla’ jiġri ’l fuq lejn it-’technical area’.

Fl-istess waqt DENNIS iqum jiġri u jħares lejn l-apparat quddiemu, jipprova jfittex xi swiċċijiet li kien miss PAWLU.

DENNIS: (Iġebbed xagħru:) Mamma mia!

Jasal ħdejh TOMMY u t-tnejn jitfixklu u jtellfu ’l xulxin hekk kif jipprvaw jagħfsu u jitfu xi buttuni.

Sa fl-aħħar jieqaf il-beep, beep, beep, imma mhux qabel ma nisimgħu lil PAWLU, ftit sekondi ilu:

PAWLU (Fuq ir-radju:) ...FUCK!

Tieqaf it-trasmissjoni.

Is-sikta għal sekonda waħda biss, imbagħad tfaqqa’ kanzunetta operettistika... “Oh Cincilla!” minn “La Vedova Allegra”.

TOMMY malajr ibaxxi l-volum.

TOMMY: Mela Alla ġenninkom lilkom? Tafu li kontu on air — TAFU? Kontu on air!... TAFU JEW MA TAFUX?

DENNIS jinżel bil-qiegħda fl-art ħdejn PAWLU.

TOMMY jħares lejhom għal ftit, imbagħad ixejjer idejh u rasu, jerġa’ jidħol xprunat fi Studio Two.

“O Cincilla!” tibqa’ għaddejja brijjuża.

TMIEM L-EWWEL ATT.

IT-TIENI ATT

L-Ewwel Xena

Aktar tard.

L-istess xena.

Qabel ma jinfetaħ is-siparju: ċempil insistenti tat-telefowns; fl-isfond baxx, il-program li hemm għaddej fuq ir-radju.

Ħdejn il-bieb ta’ barra hemm imdendlin fuq il-pożambrella, fost ħwejjeġ oħra, il-ġakketta tal-libsa ta’ MELDA u ġlekk ta’ PAWLU. Fl-art taħthom, il-boots ta’ PAWLU, kif ukoll xkora kbira bil-posta.

MELDA hija liebsa pullover sħun tas-suf, imma taħtu għandha libsa ‘business-like’ u pulita. Qiegħda bil-qiegħda mal-iskrivanija, titfa’ l-affarijiet lura fil-kexxun.

Fuq printer ħdejn l-iskrivanija hemm xi ħaġa qed tipprintja.

MELDA: Paul! Paul tax-xjafek!

Iċempel it-telefown u MELDA pronta taħtfu.

MELDA: Yes! — (Sadanittant tgħaġġel issakkar biċ-ċwievet tagħha u titfagħhom ġo ‘briefcase’ — titfi u tiskunnettja laptop li kien hemm imqabbad mal-komputer ta’ PAWLU. Aktar formali:) Yes, Maġġur!... Għadni kemm kellimt lill-Assistent iss’issa! Le, għadu mhux hawn, imma appik! ...Jaf b’kollox. Niżgurak li ma jagħmilx trouble; mhux jekk irrid ikompli jaħdem hawn! / Niżgurak, iva! / Jien le, ma nistax inkun hawn — għandi l-konferenza l-Università, infatti bilkemm se nlaħħaq. Le, niżgurak! Ibqa’ ċerta, Maġġur! / Ibqa’ ċerta. Bonġu għalik ukoll.

Tniżżel it-telefown, li pront jerġa’ jċempel.

MELDA: (Tħallih iċempel.) Paul! Naf li dħalt dalgħodu! PAWLU! Pawlu Qaħbu Schembri!

Taqbad mazz karti li għadhom kemm ħarġu mill-printer, tistejpiljahom u titfagħhom fil-‘briefcase’.

MELDA: Hello? / Yes. Hi, Konrad. / Le, ma nsejtx, tibżax. Inkun hemm kwarta oħra. — Iva, lestejtlek kopja tal-paper, (Nofs daħka.) Niżgurak mhux itwal minn għoxrin minuta. Se nġib żewġ cameramen tagħna wkoll, jekk ma jimpurtax... / Grazzi. Narak. (Tniżżel it-telefown.)

Lestiet li kienet qed tagħmel fuq il-kompjuter; toħroġ CD minnu u titfagħħa wkoll fil-‘briefcase’. Tagħlaq il-‘briefcase’.

Tieħu karta oħra li għadha kif ħarget minn fuq il-printer, u li fuqha hemm miktub, b’ittri kbar, “Do not touch”, u tmur tpoġġiha fuq l-ixkora bil-posta ħdejn il-bieb ta’ barra.

MELDA: Do not touch, Paul! Għadek taf taqra nispera? U ara ma tgħidlix ma tifhimx bl-Ingliż!

Tinża’ l-pullover u tieħu l-ġakketta tagħha minn fuq il-pożambrella u toħroġ fil-kurutur.

MELDA: (Minn barra.) M’għandix ħin nilgħab noli miegħek, Paul. Ara x’qed ngħidlek: qis li tikkopera magħhom għax b’rasek idur. M’hemmx aktar nejk — qed tismagħni, hux? Tal-aħħar tkun! Lil Dennis ġa kellimtu. U ara li twieġbu dawk it-telefowns!... Qed tismagħni!

Tidħol lura.

Libset il-ġakketta u qed tagħmel l-aħħar labra f’xagħarha, issa miġbud lura u li jkompli jagħtiha dehra aktar profess-jonali.

Taqbad il-‘briefcase’ u tasal sal-bieb, imma tieqaf hekk kif tilmaħ il-ġakketta ta’ Pawlu fuq il-pożambrella. Tniżżel il-‘briefcase’ u tfittex fil-bwiet tal-ġlekk sakemm issib borża żgħira; ixammem, ixxengel rasha, iddur u toħroġ lura fil-kurutur. Nisimgħu t-‘toilet’ jifflaxxja u ftit wara MELDA tidħol lura. Ixxengel rasha ddiżgustata, tipprova tinjora ċ-ċempil tat-telefowns.

MELDA: Paul, ara ma tiċċaqlaqx minn hawn qabel ma jiġu! (Tal-aħħar.) U wieġbu dawk il-qaħba telefowns!...

Toħroġ.

It-Tieni Xena

Jgħaddu xi waqtiet.

Jinfetaħ il-bieb tal-gabuba wara d-desk ta’ PAWLU u minn qalb il-bramel, xkupi u mbarazz ieħor, kważi jaqa’ aktar milli joħroġ PAWLU. Liebes bħal qabel, imma ħafi u l-leħja ma qaxxarhiex.

Iħares madwaru biex jaċċerta ruħu li m’hemm ħadd, imbagħad imur ħdejn it-telefowns u jneħħi r-riċevitur minn postu.

Jieqaf iċ-ċenċil tat-telefowns.

Idur lejn l-ixkora bil-posta. Isib il-karta bid-“Do not touch” fuqha u pront iqattagħha.

PAWLU: (Aċċent Ċiniż.) Zorry, no spijk de inglix!

Bil-boots f’idejh, jibda jkaxkar l-ixkora sa l-ewwel siġġu li jsib; ipoġġi u jilbes il-boots.

Iqum, imma dlonk jieqaf, jitfa’ ħarsa suspettuża lejn il-glekk fuq il-pożambrella.

Ifittex il-borża li ħadet MELDA, għalkemm jaf li mhux se jsibha.

PAWLU: (Idendel il-ġlekk f’postu.) Għoxrin lira dik, Melda, ħanini! Orrajt!...(Iħares madwaru, ifittex kif se jpattihielha.) Orrajt, mela!...

Jieħu l-pullover ta’ MELDA u jfittex fil-bwiet, imma dlonk jilmaħ xalla tal-ħarir.

PAWLU: Aħa! Pure Chinese silk! (It-tikketta:) Giorgio Armani!... Ċiniż ieħor! Mur obsor!

Imbagħad itella’ l-maktur sa wiċċu u jimsaħ imnieħru fih bl-akbar gost. Jiftaħ il-maktur u jeżamina r-riżultat bl-akbar reqqa... hekk kif barra l-bieb tal-ħġieġ tfaċċa xi ħadd liebes ta’ L-ANĠLU BJOND: raġġiera, xagħar twil bjond, u ġwienaħ kbar, enormi, fuq spalltu. F’idu għandu kaxxa tal-kartun imdaqqsa.

Jibqa’ wieqaf għal mument iħares lejn PAWLU, li hekk kif jarah, jeżita għal sekonda, imbagħad xorta jkompli jagħmel li kien se jagħmel: jobżoq fil-maktur tal-ħarir.

L-ANĠLU BJOND jieqaf skantat.

PAWLU jitbissimlu u jxejjirlu ħelu ħelu bil-maktur.

PAWLU: All is fair in love and war, Sweetie Pie!

L-ANĠLU BJONDiħares indeċiż lejh, imbagħad idawwar denbu u jdabbar rasu.

PAWLU, sodisfatt, ipoġġi lura l-maktur pulit pulit fuq il-pullover.

Jerġa’ jieħu l-ixkora u jibqa’ ħiereġ biha lejn Studio Two.

It-Tielet Xena

Barra l-bieb ta’ barra jitfaċċa L-ANĠLU ISWED bil-kaxxa mdaqqsa f’idu; liebes bħall-anġlu l-ieħor, imma xagħru u wiċċu suwed bil-‘make-up’.

Iħares ’il ġewwa, ifittex lil PAWLU. Jiftaħ il-bieb u jipprova jidħol, imma l-ġwienaħ huma goffi u kbar wisq u ma jistax jgħaddi.

Warajh jitfaċċaw DENNIS u L-ANĠLU BJOND, mgħobbijin b’siġra kbira tal-Milied.

DENNIS: Hawn — poġġiha hemm ara; issa ndaħħalha jien.

ANĠLU ISWED: Le, żomm.

Iniżżel il-kaxxa fl-art, jinża’ l-ġwienaħ u jħallihom jistrieħu mal-ħajt tal-passaġġ. Jidħol bil-kaxxa tal-kartun, ipoġġiha ġewwa fl-art u jżomm il-bieb miftuħ.

DENNIS jidħol warajh bis-siġra tal-Milied, megħjun mill-ANĠLU BJOND. Dan għandu l-istess problema tal-ġwienaħ u ma jistax jidħol.

ANĠLU ISWED: Stenna — niħodha jien minn hawn.

DENNIS jidħol bis-siġra u L-ANĠLU ISWED jieħu minn idejn l-ieħor, u jkompli jġorr is-siġra ’l ġewwa hu.

L-ANĠLU BJONDjibqa’ jistenna barra l-bieb.

DENNIS: Hawn... Ħalliha hemm, fir-rokna. Issa nara x’se jagħmlu biha. Int żgur li għal hawn qalulkom?

ANĠLU ISWED: Hekk qalu. Dawn Studios One u Two, mhux hekk?

DENNIS: Hekk hu kieku. Xi ħadd ħaseb fina milli jidher... Grazzi anyway. Tawkom taraġ ukoll!

ANĠLU ISWED: Hekk jew hekk, kellna nitilgħu. Għandna d-dress-rehearsal għall-pagaent. (Joħroġ.)

DENNIS: Thanks anyway! Tridux kafè jew xi ħaġa... Te? Herbal tea?...

ANĠLU ISWED: (Lill-ANĠLU BJOND:) Trid?

Iżda dan iħares lejn l-arloġġ, ixengel rasu, u jdur biex jitlaq.

ANĠLU ISWED: Forsi aktar tard, fil-break.

Joħroġ u jmur mal-ieħor.

DENNIS: Okedokey!

Jiftaħ il-kaxxa: jidher li fiha xi tiżjin tal-Milied u xi bozoz tad-dawl. Iqalleb ftit aktar, jerġa’ jitfa’ kollox ġewwa. Jintebah bir-riċevitur mitluq fuq l-iskrivanija. Ipoġġih lura f’postu, iżekżek u jdur u jagħmel l-istess bit-telefown fuq l-iskrivanija l-oħra.

Iż-żewġ telefowns pront iċemplu f’daqqa. Malajr jagħfas buttuna u jitfi l-ħoss.

DENNIS: Stajtu tal-anqas tħallu l-answering machine on!

L-ANĠLU ISWED jidher lura fil-bieb.

ANĠLU ISWED: Il-ġwienaħ! Insejthom...

DENNIS: Ma tantx tmur bogħod mingħajrhom kieku!

L-ANĠLU ISWED jibda jilbishom, imma ma jsibhiex faċli.

DENNIS: (Jersaq jgħinu.) U lanqas bihom milli jidher — m’int sejjer imkien!

L-ANĠLU BJOND jitfaċċa lura, jistennieh barra.

ANĠLU ISWED: Isma, min jaf kieku nħalluhom hawn? Int jimporta nħalluhom hawn għal ftit?

DENNIS: Il-ġwienaħ?...

ANĠLU ISWED: Ħeqq. Ma nistgħu mmoru mkien bihom; bilkemm ngħaddu minn dak il-kurutur u dawk il-bibien. U qabel nofs siegħa mhux se nkunu on.

DENNIS: Jekk tridu. Ħalluhom hawn. Hemm ara, f’dik ir-rokna. (Juri lejn id-desk ta’ PAWLU.)

ANĠLU ISWED: (Jidħol.) Ipoġġi xi ħadd hemm?...

DENNIS: Hekk jgħidu! Poġġut u lest!— Niċċajta! Tħabbilx rasek ara. Naħseb li dak jista’ jibda jitqies post vakanti! Jew jekk m’hux, daqt ikun.

ANĠLU ISWED: Ok mela! Thanks!

Sakemm l-anġli jinżgħu l-ġwienaħ u jqegħduhom ħdejn l-iskrivanija, DENNIS jipprova jisma’ xi messaġġi minn fuq l-‘answering machine’.

LEĦEN TA’ RAĠEL: Ċaw, Dennis! Narak l-Erbgħa ħdejn il-Venda. Arthur għadu kemm ġie minn Amsterdam; jixtieq jarak. À bientôt!

Pawsa, klikk, u leħen ieħor.

IT-TIENI LEĦEN: Mister Schembri; L-Ispettur Dimech. It-tielet messaġġ dan — u tal-aħħar! Jew iċempel xi ħadd minnufih hawn, jew nibgħat surġent b’mandat u nissekwestra kollox! No — more — bullshit!!

Klikk.

IT-TIELET LEĦEN: A ħara! A pufta!... Pufta lkoll li intom!

DENNIS minnufih iwaqqaf il-makna.

DENNIS: Va’ fa ’n culo!

ANĠLU ISWED: (Fil-bieb – lest biex joħroġ fil-bieb.) Sorry?

DENNIS: Eh? X’għedt?

ANĠLU ISWED: Skużi?...

DENNIS: Għedt xi ħaġa?

ANĠLU ISWED: Le xejn. Grazzi. Mhux se ndumu.

DENNIS: Ok, Ok. Morru xerrdu l-bxara t-tajba! Il-paċi magħkom.

Ir-Raba Xena

Il-bieb ta’ Studio Two jinfetaħ u jitfaċċa PAWLU.

PAWLU: U miegħek ukoll.

DENNIS: Ġież! Kif qtajtni!

PAWLU: Dak li jiġrilek tagħmilha mal-anġli.

Joħroġ ‘trolley’ minn ġewwa r-‘recording room’. Mgħobbi fuqu hemm gozz envelops marbutin flimkien mazz, mazz bil-lasktu, kollha ndaqs u preċiżi, imqassmin skond id-daqs tal-envelop: xogħol metikuluż u tal-akbar reqqa.

DENNIS: Kemm hemm — għoddejthom kollha?

PAWLU ma jweġbux u jibqa’ sejjer bihom lejn id-desk tiegħu.

PAWLU: Dawn x’qed jagħmlu hawn? (Juri l-ġwienaħ.)

DENNIS: Ma kontx naf li għadek hawn.

PAWLU: Ovvja.

DENNIS: Tgħidlix irqadt hawn?

PAWLU: Ma ngħidlekx mela.

Jaqbad u jipprova jwarrab ġwejnaħ b’id waħda, waqt li jressaq it-‘trolley’ viċin, iżda mhux lakemm terfa’ dak il-ġwejnaħ goff.

PAWLU: U kemm ix-xjaten huma tqal? Dan min itir bihom? Altru milli ruħ bla ġisem!

Jara li se jaqgħulu l-pakketti tal-envelops u jitlaq il-ġwienaħ biex iżommhom.

Ħoss ta’ tiċrit u ta’ xi ħaġa tinqasam: il-ġwejnaħ li nqabad bejn it-‘trolley’ u d-desk.

DENNIS: Attent! Hawn, ġib. (Jgħinu — jħares madwaru jara fejn jista’ jpoġġi l-ġwienaħ.) Daqsiex fihom ukoll!

PAWLU: X’inhuma jagħmlu hawn?... Itfagħhom hemm ġew ara. (Juri lejn ir-’recording room’.)

Ineħħi l-ġwienaħ l-oħra u jitlaqhom fl-art.

DENNIS: Hemm ġew? U jekk ?...

PAWLU: U itfagħhom!

DENNIS, mhux konvint li hi idea tajba, imma jagħmel kif qallu.

Iqaħqaħ hekk kif jidħol fil-kamra. Jitlaq il-ġwienaħ u jmur jiftaħ tieqa hemm ġew.

Joħroġ irewwaħ id-duħħan ’il barra b’idejh.

DENNIS: Stajt ftaħt tieqa. Qisu Belsen hemm ġew!

PAWLU: Qatt ħadd ma miet bl’indaħħan jien! Anzi! Ittir! — Ukoll mingħajr ġwienaħ! (Jaqbad mazz envelops — wieħed f’kull id.) Aqta’ kemm illum? Sitt mija u tlettax!... Sitt mija u tlettax jekk tgħodd li daħlu l-istazzjon dirett! (Jipprova jiftaħ il-loker u jsibu msakkar. Joħroġ mazz ċwievet u jiftaħ il-katnazz billi jdawwar ukoll il-‘combination’.)

DENNIS: U nofshom, il-biċċa kbira, mimlija tgħajjir!

PAWLU: Kif inħobbhom jien! Ma nistenna xejn aħjar minn dal-poplu ta’ mogħoż! (Nesa l-‘combination’, jiftaħ kexxun, joħroġ ‘notebook’, jaqra l-‘combination’ u jdawwar in-numru.) Imbagħad irridu nidħlu fl-Ewropa! Għal ma’ xi tribù tal-Asja, jaħslu wiċċhom u jixorbu l-bewl tal-merħliet tagħhom f’nofs deżert — għal hemm tajbin aħna! Altru għandux raġun Vernon Coleman! Hekk ħaqqu għamillhom Alla — u mhux bagħthom hawn, jixxemmxu u jiddandnu fl-Isvizzera fil-Mediterran! (Jiftaħ il-loker.) Eh voilà — it-teżori tiegħi!...

DENNIS: (Jantiċipah — semagħha elf darba.) ...Il-qerda tiegħi!

PAWLU: Il-qerda tiegħi! (Ipoġġi l-mazzez ta’ envelops ġewwa l-loker sa ma jibqa’ biss mazz wieħed żgħir, forsi għaxar ittri.) U l-ftit teżori veri tiegħi. Il-ftit li fihom xi sugu. U din oħra ta’ llum. (Joħroġ ittra oħra mill-but.) Din fiha biżżejjed karattri — biżżejjed stejjer, biex nikteb triloġija oħra! Kieku taf, Den, x’jiktbulek in-nies meta jibdew iqerru miegħek! Kemm hemm nies imdejqin jixtiequ jiftħu qalbhom ma’ xi ħadd! L-Elena Rigbijiet ta’ kull raħal u ta’ kull ħâra! Kemm hemm nies lesti jferrgħu qalbhom għal ftit mumenti ta’ ħelsien...

DENNIS: Ftit mumenti ta’ glorja...

PAWLU: ...għal ftit mumenti ta’ glorja!

DENNIS: Ftit mumenti ta’ popolarità!

PAWLU: ...Ftit mumenti ta’ popolarità! Il-fatt hu, hemm ġew jinsab il-veru karattru Malti — il-veru polz tal-poplu, bil-miżerja u l-ħolm fieragħ tiegħu, is-sottokurrent, il-vina maġġura ta’ ruħ il-poplu, kif qal darba kittieb famuż.

DENNIS: Però tgħidlix ma żżewwaqhomx xi ftit meta tiġi biex tikteb rumanz — li ma ddaħħalx ftit mill-fantasija distorta tiegħek...

PAWLU jpoġġi mal-kompjuter u jaħdem fuqu, kultant jikkopja xi ħaġa mill-ittra li poġġa ħdejh.

PAWLU: X’hemm għalfejn! Kulma tkun trid taf tagħmel tagħraf tinterpreta. U tibdel kemm tibdel l-ismijiet, xorta ssib min jaħseb li qed tgħid għalih. Ukoll jekk qatt ma jgħaddilek minn moħħok! Ħlief forsi tinduna wara — meta jiġu jgħidulek kif qaxxartu l-karattru tagħhom! — “kemm int introspettattiv” — qaltli waħda — “qisek għext ħajti għalija!”

DENNIS: M’għedtilhiex li ’qas ħajtek ma taf tgħixha?

PAWLU: Kieku stess tgħidilhom... Billi tgħidilhom.

DENNIS: Isma’, x’inhi din tal-Ispettur Dimech? Ħallina miċ-ċajt, Paul. Dak int qlajt it-telefowns minn posthom?

PAWLU: X’telefowns? Mela għandna telefowns hawn?

DENNIS: Smajthom dawk il-messaġġi?

PAWLU: X’messaġġi? Ah — dawk! L-ilħna mill-ilhinn! Mit-“Twiligħt Zone”? Le, dawk mhux għalina, Dennis ħanini! Dawk, ikolli ngħid, qed jippruvaw jagħmlu kuntatt mal-estraterrestri, fuq il-meteora qerrieda, qabel ma tasal fuqna... (Iħares lejn l-arloġġ.) minn hawn u... meta qalu? Is-Sibt, le?

DENNIS: Ħallik min-nejk, Paul...

PAWLU: ...Għad baqa’ mela!

DENNIS: Għidli — l-Ispettur Dimech lilek ried ikellem?

PAWLU: X’Ispettur Dimech?

DENNIS: Mhux aħjar ma’ tagħmilhiex tal-iblah, Paul. Kellimtu?

PAWLU: Ċempel xi ħadd b’dak l-isem, jekk niftakar sewwa.

DENNIS: X’ried?

PAWLU: Mhux lili. Lill-Maniġer!

DENNIS: X’ried?

PAWLU: Qed ifittex l-Anġlu Kustodju. Għalxejn għedtlu li l-anġli tagħna bħalissa huma lkoll okkupati fil-pagaent tal-Milied. B’riżq il-lostra l-istrina!...

DENNIS: X’kienet din dwar sekwestru u mhux sekwestru?...

PAWLU: Sekwestru?...Boh! Semma’ xi sekwestru? Aah! Għax ċemplu tal-Awtorità wkoll — u qaluli li se jneħħuli l-liċenzja tax-xandir minħabba użu ta’ lingwaġġ disklu u oxxen. Jew xi kelma oħra simili; kelma pużillanima, biex jevitaw li jgħidu l-għoxx! — fejn l-għoxx ma tingħadx!

DENNIS: Rajtx!... Din int stedintha, Paul, u jien ma kelli x’naqsam xejn! Mhux se neħel jien miegħek did-darba! Xahrejn baqagħli biex iġedduli l-kuntratt u mhux se nfotti kollox minħabba fik!

PAWLU: Wieħed irid iżomm sod, Dennis! Dennis, Kompar! — l-integrità professjonali! Il-fratellanza ġurnalistika! — Fejn huma? (Jgħannqu miegħu, ibusu u jħaddnu miegħu.) Kompar! Tibżax — nappellaw lill-‘Press Club’! ’L-Ombudsman! ’Il-Kummissjoni kontra l-Korruzzjoni! ’L-Għaqda tad-Drittijiet tal-Bniedem! Jiġġieldu huma għalina! F’gieħ il-libertà tal-espressjoni ħielsa! It-trasparenza leġġendarja!

DENNIS:(Jinħall minn miegħu.) Int iġġieled kemm trid għad-drittijiet tiegħek...

PAWLU: ...It-trasparenza fantażma!

DENNIS: ... Jien naf niġġieled għal tiegħi, grazzi! Jekk trid taf, ġa ktibt kollox eżatt x’ġara... U jiddispjaċini, Paul, imma iva, il-ħtija hija kollha tiegħek! U jien, aħjar tkun taf, ġa għamilt kollox in black and white u poġġejtha fl-email ta’ Melda!

PAWLU: Iddiżappuntajtni, Dennis ħabib. Ma kontx nagħmlek daqshekk pront biex tipproteġi l-warrani.

DENNIS: Għid li trid. Il-fatti ma jinbidlux. U għadek m’għedtlix xi jrid das-Supretendent Dimech...

PAWLU: Spettur Dimech.

DENNIS: Ah — spettur! U xi jrid?

PAWLU: Dak li qatt ma se jieħu.

DENNIS: Xiex? Tkellimnix bl-epigrammi...

PAWLU: Dak li jkollu jgħaddi minn fuq ġismi mejjet biex jieħdu!

DENNIS: ...Jew analoġiżmi, x’inhuma.

PAWLU: X’inhuma... Huma x’inhuma. Kliem biss, dak li huma — kliem moqżież u kliem pużillanimu. Kliem sinċier jew kliem viljakk. Imma tiegħi. Għax lili fdawhom. Jien il-Qassis il-Kbir tagħhom. Jien il-konfessur tagħhom — jien il-wied tad-dmugħ tagħhom — jien l-apoteosi u jien il-miżbla. Jien l-Alla tagħhom li jwegħedhom il-futur li qatt ebda profeta ma wettaqlhom, jien li nurihom ’il Ġerusalemme Ġdida! Jien il-kalċi li jixorbu minnu, u jien l-isputatur li jobżqu fih! Għax huma tiegħi u jien tagħhom. U qatt it-tnejn ma jinfirdu minn xulxin. Qatt u ħadd!

DENNIS: Issa fhimt kollox. Teħux għalik jekk ngħidlek li għalhekk qatt ma qrajt xejn minn tiegħek...

PAWLU: Ma neħux. Min hu sidek? Min hu Alla sidek, jekk mhux il-muża?

Iqum; lesta milli kien qed jikteb; imur bl-ittra u l-envelop lejn il-loker, jiftaħ kexxun u jiffajljahom hemm.

DENNIS: Ok, ara fhimtx xi ħaġa: dan l-Ispettur Dimech talbek tagħtih xiex? Xi kitba?... X’kitba? U għaliex għandu bżonn mandat?

PAWLU: (Isabbat waħda fuq il-loker.) Għax ma jista’ joħroġ xejn minn hawn ġew — xejn! Għalhekk! — Mandat jew mhux mandat. Jien u Melda konna ftehemna! L-unika ħaġa li ma ċedejtilhiex! Flus, ħinijiet tax-xogħol, li ma npejjipx, li ma nixrobx, li ma nitjnejjikx hawn ġew!... Imma dawk l-ittri tiegħi. Dawk li jiġu f’ismi — dawk tiegħi! U ta’ ħadd aktar! (Jagħlaq u jsabbat il-kexxun tad-desk.)

DENNIS: L-ittri?...Dak li jridu allura?... L-ittri?

PAWLU jsakkar il-loker bil-katnazz.

DENNIS: U ngħid jien xi jriduhom jagħmlu?... U kieku stess? Ma naħsibx li għandhom pretensjonijiet letterarji, jew li jridu jimminaw it-teżor tiegħek għal xi plot, jew jisirqulek xi karattru?...

PAWLU: Jimminaw iva... B’xi bomba jkollhom jimminaw...

DENNIS: Bomba... Aħa... Iriduhom biex jippruvaw isibu... Aħa!!... Għalhekk! Qed jindagaw fuq l-Anġlu Kustodju! Iridu jafu qattx kitiblekx!

PAWLU: Qattx kitibli.

DENNIS: Qattx kitiblek...xx. Whatever! Biex forsi jsibu l-handwriting tiegħu, il-fingerprints tiegħu fuq il-karta! Jew fuq l-envelops! Jew it-timbru fejn impustaha!

PAWLU: X’timbru — x’envelops? Mela jien inżomm timbri jew enveloppijiet!

DENNIS: Mela x’tagħmel? Kollox iżżomm hemm ġew... Anki l-bolli! Jew bolol x’inhuma.

PAWLU: Bolol — plural miksur. U kieku stess għall-Missjoni nżommhom...

DENNIS: (Diffiċli ma jidħaqx - minkejja kollox.) Ejja, Paul. Din serja. Taf li din serja.

PAWLU: Naf — li tibdel jew tisraq il-kliem — it-tnejn serji wkoll. Naf. Kulħadd sar serju... Ismagħni, Dennis. L-ewwelnett, ħabib, fejn jafu xi nżomm dawk? Jien... jien ma nżomm xejn. Fejn in-żommhom, hemm ġew? Fejn? Jekk xi ħadd jinzerta jistaqsik... Għid il-verità...

DENNIS: X’int tgħid? X’jistaqsini?...

PAWLU: Ifhimni issa, Dennis. Jien inżomm xi ħaġa hawn ġew? Il-posta li nirċievu aħna, dak il-qabda tgħajjir u insulti: x’nambuhom aħna?

DENNIS: X’int tgħid?

PAWLU: Ifhimni Dennis, x’nambuh dak l-imbarazz aħna, eh?... Qed tifhimni? (Tegħmiża.) Mi segui? X’nambuh dak iż-żibel, eh?... Eh!? Jekk xi ħadd jistaqsik?...

DENNIS: Aah! X’nambuh. Veru kieku.

PAWLU: Liema miġnun se jżomm dak l-imbarazz, ġurnata wara ġurnata? Ġimgħa wara ġimgħa! Xahar...

DENNIS: ...wara xahar! Mhux loker wieħed kieku trid!

PAWLU: Appuntu! X’loker? Mela hawn xi loker hawn? (Malajr jaqbad is-siġra tal-Milied u jgħatti l-loker biha.) Eh? X’loker? Liema miġnun?

DENNIS: Tassew! Liema miġnun?

PAWLU: Kollox dritt għal gox-xredder imur! Kollox: l-ittri kollha, l-ittri bl-insulti, requests, riklami...

DENNIS: ...Kompetizzjonijiet!

PAWLU: ...L-ittri tal-kompetizzjonijiet — miftuħa u m’humiex!

DENNIS: Dak veru!

PAWLU: ...Kollox: dritt għal gox-xredder!

DENNIS: Dritt għal gox-xredder!

PAWLU: Ħamsa ’l hawn, Kompar! Tini five!

DENNIS: Kompar!... (Pawsa.) Però aħna xredder m’għandniex hawn...

PAWLU: (Jagħti daqqa ġo moħħu. Dlonk paċenzjuż.) Dak ħadd ma jafu; ħlief jiena u int, Dennis. Jiena...

DENNIS: ...U int.

PAWLU: U int.

DENNIS: U Melda. U Tommy. U Linda wkoll...

PAWLU: (Ixejjer b’idu — jaqtagħlu.) U kieku stess hemm xreder fil-mail-room tat-televixin. Dix-xeħħa kollha magħna! Mindu fetħu dak il-misħut TV! Kulħadd għandu kollox hemm: modems, mobajls, skaners, faksis! CD’s! Lejżer printers!... Hemm iva — għalina biss sabuha lussu jagħtuna xreder?

Il-Ħames Xena

Fil-bieb miftuħ tal-kamra tfaċċa SURĠENT tal-pulizija.

Itektek mal-ħġieġa b’ċerta uffiċjosità.

SURĠENT: Miss Melda hawn?

PAWLU: Miss min, skużi?

DENNIS: (Malajr:) Ej, Frankie! X’hemm!

SURĠENT: Bonġu...

DENNIS: Bonġu. M’hix hawn ta. Tkun hawn x’il-... (Iħares lejn l-arloġġ.) xi sagħtejn oħra. Kellha tiġi meta l-konferenza tieqaf għall-brejk.

SURĠENT: Ħażin. Ma nistax nistenna.

PAWLU: Ħasra! Ċaw mela!

DENNIS: Nistgħu ngħinuk aħna f’xi ħaġa?

SURĠENT: Int Paul Schembri?

PAWLU: Pawlu Schembri. Panzavecchia. Min-naħa ta’ ommi. Miżżewġa Schembri. Ovvja. Imwielda l-Belt, qrib il-Kamerata...

SURĠENT: Isma’ ftit. Ersaq ’l hawn.

PAWLU: ...Qrib tagħkom infatti. Palazz kbir. Kif titla’ mal-Ambassador dur fuq ix-xellug u ibqa’ nieżel...

SURĠENT: Ismagħni! U aqtal-paroli!

PAWLU: Palazz kbir. Fetħuh għat-turisti. Palazzo Rokka Piccolissima. Minima infatti!

SURĠENT: Jekk ma tagħlaqx ħalqek, nagħlaqhulek jien.

Hekk kif għolla leħnu KUNTISTABBLI ieħor tfaċċa fil-kurutur.

DENNIS: Paul — aqtagħha! Diġà għandna nkwiet biżżejjed! F’ġieħ kemm hemm!...

IL-KUNTISTABBLI jfesfes f’widnejn is-SURĠENT.

Dan jagħmel sinjal b’rasu. L-ieħor jisparixxi.

PAWLU: (Jimita t-tfesfis — lil DENNIS.) The plot... chickens! Psss psss psss psss!

IS-SURĠENT jinjurah, jagħti pass ’il ġewwa; iħares madwaru. Ixammem.

Iħares lejn DENNIS. Imbagħad lejn PAWLU.

PAWLU: Jaqaw allerġiku, Surġent?

SURĠENT: Jiddependi għal xiex... U għal min.

PAWLU: Aha! Spirtu pront! Sinjal ta’ intelliġenza sottili dak...

SURĠENT: Tini l-ittri u mmorru, sieħeb. Bil-qalb it-tajba. (Jurih dokument li għandu f’idu..)

PAWLU: X’ittri?

SURĠENT: (Minnufih rozz.) Aqra. Taf taqra jewwilla?

PAWLU: (Impressjonat.) Sottili sottili! ...Però mhux daqs tant imbagħad!

Iħares darba tnejn lejn il-karta; tidher karta pjuttost twila u goffa u uffiċjali. Irewwaħ fuqha b’idu, taparsi ma jistax jaqra.

PAWLU: Skużani, dad-duħħan kollu; għajnejja għadhom idemmgħu. Kien hawn xi ċuċ ipejjep hawn, naqta’ rasi! (Jieħu n-nuċċali tax-xemx minn għajnejn DENNIS — jilbsu u jaqra.) Aħa! Aaħ..ħa!

SURĠENT: Ejja sieħeb — m’għandix aptit kummiedji dalgħodu. Ħlejna nofs ta’ nhar inċemplu la trid taf... Jien lilek nisimgħek kuljum. U issa li rajtek — naf għaliex qatt ma ggustajtek! Qatt qalulek kemm int dardira? Blokka silġ? (Jaħtaf lura l-karta — itajjar in-nuċċali minn idejn PAWLU.)

PAWLU: (Jitbaxxa u jiġbor in-nuċċali.) Tssk! Tssk! Tssk! Surġent! Mhux għax nieħu għalija, però...

SURĠENT: (Iżommlu idu u ma jħallihx jilbes in-nuċċali.) Ara, naqtgħuha. Tini l-ittri u mmorru. Qed taraha dik il-firma, hux? Tagħrafha, hux?

PAWLU: Aħa! Però, jiffirma dak jew jiffirma l-ieħor, mhux se ntik ittri li m’għandix.

SURĠENT: Le? M’għandekx?... Trid tgħid li m’għandekx? Dak li trid tgħid? Taf li dan dokument uffiċjali, hux hekk?

PAWLU: Mid-daqs... kbir ikolli ngħid. UFFiċjali żgur... (Dlonk dubbjuż.) Hmm; insomma żgur.... Però mandat m’hux.

SURĠENT: Eh le? M’għandek ebda korrispondenza, trid tgħid?...

PAWLU: Ikolli ngħid... le. No, sir. Sorry.

SURĠENT: Eh le, Cowboy?

PAWLU: Negative, Xerif!

IS-SURĠENT joħroġ ‘notebook’ mill-but; ifittex lapes — jaqbad wieħed minn fuq l-iskrivanija.

SURĠENT: Taf x’qed tagħmel hux hekk, Sur Schembri? Qed tostakola l-Ġustizzja fil-qadi ta’ dmirha. Dak li qed tagħmel. Taf li dan każ serju hux hekk? Dan maħsub li hu każ ta’ att terroristiku ġenwin. Altru minn Lockerbie! Hemm konsegwenzi serji għal min jgħin u jipproteġi l-kriminal f’każi bħal dawn...

PAWLU: X’nipproteġi? Għal dawn l-erba’ ittri! Taħseb li nżommu rmixk bħal dak aħna? Daqqa t’għajn... u żitt! (Iċarrat karta inviżibbli f’idu.)

SURĠENT: Trid tgħid li m’għandek xejn hawn ġew mela? Ebda korrispondenza? Dak li qed tgħid allura?

PAWLU: Xejn ma ngħidx. Xi ħaġa hawn...

SURĠENT: Mhux ittri imma. Mhux ittri tas-semmiegħa tar-radju?

PAWLU: U anqas semmiegħa tat-televixin.

SURĠENT: X’tagħmel bihom l-ittri li tirċievi kuljum?

PAWLU: Naqrahom. — Xi kultant.

SURĠENT: (Jikteb, imma bi sforz.) Kemm tirċievi?

PAWLU: Ivarjaw.

SURĠENT: Xi kemm?

PAWLU: Trid taf eżatt? Ivarjaw... ivarjaw fil-kwalità żgur.

SURĠENT: Kemm?

PAWLU: ...Ħafna. Ivarjaw... Ikun hemm min jgħajrek pastizz jew pufta - speċjalment din tal-aħħar, popolari ħafna — u jkun hemm min jgħajrek mixtri u misħut, jew trajditur... Però hemm xi ftit li jadurawni.

Jidħol IL-KUNTISTABBLI minn barra. Ifesfes f’widnet is-SURĠENT waqt li DENNIS, bil-mod il-mod, jibda riesaq lura, jitla’ bis-serqa t-turġien sa ma jasal fuq u jidħol fil-kamra tiegħu. Jitbaxxa u jistaħba wara l-apparat tax-xandir.

IS-SURGENT jagħlaq in-‘notebook’ - li qallu L-KUNTISTABBLI serraħlu moħħu.

SURĠENT: (M’hemmx aktar ċajt.) It-telefown ħadd ma jirrispondih hawn?

PAWLU: Kultant. Waqt xi programm.

SURĠENT: Taf li għandek it-telefowns kollha jċemplu?

PAWLU: Veru?

SURĠENT: (Jersaq pass. Iħares lejn il-buttuni kollha jteptpu.) Ħadd ma jirrispondihom dawn?

PAWLU: Dak għax nibżgħu, Surġent.

SURĠENT: Tibżgħu?...

PAWLU: Nibżgħu, mela.

SURĠENT: Tibżgħu. U minn xiex?

PAWLU: Li jkun hemm xi ħadd on air — taf int: ON AIR; jiġifieri...

SURĠENT: Naf x’jiġifieri!

PAWLU: (Impressjonat.) Hmm, x’għedtlek jien!... (Idur jipprova jindirizzaha lil DENNIS — kieku jaf fejn sparixxa.) ...Hekk hu, mela; jekk tirrispondi telefown u tgħid xi ħaġa mhux xierqa on air... xi kelma loska — avolja mhux oxxena! — taf li abbli jiġu tal-Awtorità u jeħdulek il-liċenzja, hux?

SURĠENT: Jeħdulek il-liċenzja?

PAWLU: Mela j’ommi! ’Kk m’għandix nirrispondi telefown!

KUNTISTABBLI: (Rozz: ordni tal-aħħar.) Aqbad dak it-telefown u rrispondi. Għandek il-maniġer fuq il-linja, tordnalek li ttina d-dokumenti kollha li neħtieġu.

PAWLU: U fejn tafu kedana int? Taqra l-imħuħ tat-telefowns, Xerif?...

KUNTISTABBLI: Qed ngħidlek irrispondi t-telefown. Jekk trid taf, ikkuntattja lill-Boss tiegħek fuq il-mobajl, kif għamilna aħna. Hi awtorizzatna nieħdu li hemm bżonn.

PAWLU: Lili ma qaltli xejn.

KUNTISTABBLI: Jekk tirrispondi t-telefown tgħidlek.

PAWLU: I’m sorry, ħanini; m’iniex on duty qabel l-għaxra tal-lejla. Sorry. Tridx tara l-iskedina? Għandi l-provi — hawn. Anzi... hawn. Fuq il-gazzetta. Trid tara l-paġna tat-TV u radju?... Qrajtha l-gazzetta llum? X’tixtri; “Il-Gwida” jew l-“Antenna”?... “L-Orizzont” jew “In-Nazzjon”? ...Imma tgħidlix! Skużani, ma rridx nimbarazzak. Tikkommettix ruħek!

Is-SURĠENT jersaq deċiż lejn it-telefown.

Jieqaf — jipprova jara jekk jistax jagħfas xi buttuna.

PAWLU: Ħa nara — liema tgħid? Eenie, meenie, miney, mo!... Imma ma ntikx tort ma tridx tikkommetti ruħek, Surġent. Għalfejn imbagħad! U jekk tagħfas xi buttuna ħażina?... Biex taqdi dmirek? Min se jtik il-grazzi ngħid jien! U tgħid int...

SURĠENT: Agħlaq ħalqek!

PAWLU: Ħeqq, ma ttinix tort ma rridx nikkommetti ruħi jiena lanqas, mhux hekk ħabib? Jien lilek ma niġix nistaqsik...

SURĠENT: Agħlaqlu! Ħaqq dik il-bagħla!... (Idur fuqu f’daqqa — jerġa’ jtajjarlu n-nuċċali minn idu.) Fejn mar l-ieħor? Għid lil dak jirrispondih hu... (Jersaq lejn il-bieb ta’ Studio Two.)

PAWLU: Eqq, eqq — tidħolx hemm. Red light! Red Alert! Qegħdin on air, Surġent! Oqgħod attent, sieħeb! Anki hawn ġew għandna r-regolamenti tagħna aħna! Tidħol hemm naf nagħmel ċitazzjoni lilek!

IL-KUNTISTABBLI jibda riesaq għal fuq PAWLU.

SURĠENT: (Jagħmillu sinjal biex jieqaf.) Ok. Ok. Gustuż!... Tajjeb. Sejrin. Għal did-darba... Però, nerġgħu niġu!...U tkun storja oħra mbagħad.

PAWLU: Tiġu bir-rinforzi, eh?

KUNTISTABBLI: U ma ndumux!

Jimxi għal wara s-SURĠENT. Xi ħaġa ċċaqċaq fl-art taħt saqajh; għaffeġ in-nuċċali.

PAWLU: Eżerċitu korazzat!

KUNTISTABBLI: ...Tkun storja oħra. Ibqa’ ċert!

PAWLU: U issa, irtirata dinjituża, m’għandniex xi ngħidu. (Jirreċta: risposta — mill-bogħod.) Si salvi chi può! Ebda istrijoniżżmi, please... (L-istess.) No quarter!

Joħroġ is-SURĠENT bil-KUNTISTABBLI warajh. Isabbtu l-bieb warajhom.

Is-Sitt Xena

PAWLU jieħu nifs twil. Jinżel għarkubbtejh ħdejn in-nuċċali mgħaffeġ.

PAWLU: (Jiġbor u jilbes il-frejm.) Giorgio Armani, Giorgio Giorgio. kemm isiru dnubiet f’ismek. Issa tabilħaqq kollox ċar daqs il-kristall...

DENNIS joħroġ mill-kamra. Jinżel ħdejn PAWLU.

PAWLU jnewwillu l-frejm imkisser.

PAWLU: Size twelve. Dijanjożi disperata; tassew jiddispjaċini. (Ipoġġi bil-qiegħda fuq l-aħħar tarġa.)

DENNIS: (Jaqbad lil PAWLU minn xagħru fuq moħħu u jiġbdu lejh — iħares sew f’għajnejh.) X’ħadt dalgħodu? Għid! Xi blajt? Eh? Qatt ma rajtek daqshekk... daqshekk...

PAWLU: Miġnun? Mitluf? Iddisprat?... Funny? Schizzo!

DENNIS: Fottejt kollox, Paul. Veru did-darba fottejt kollox. Veru... did-darba, m’hemmx tama. U veru jiddispjaċini għalik. Jien jiddispjaċini. Għalik.

DENNIS ipoġġi fuq it-taraġ ħdejh. PAWLU jmejjel rasu f’ħoġru.

PAWLU: Għaliex? Għax se jqallftuni minn hawn issa? Kemm-il darba keċċitni, Melda, għid? Kemm-il darba tista’ tkeċċini mara, hekk jew hekk?...

DENNIS: Did-darba, did-darba, Paul.

PAWLU: Did-darba tal-aħħar, tgħid int? Ma jimpurtanix aktar, Dennis. Hekk jew hekk. Għalfejn? Għal min ninxteħet quddiem dak il-mikrofnu nitkellem mal-baħħ, jew mal-iħirsa hemm barra? Ġurnata wara ġurnata, lejl wara lejl? Għejejt. Għejejt. Dennis, Ħalbuni... Ħalbuni mejjet. Redgħuli saħħti kollha.

DENNIS: Jeħtieġ tara x’se tagħmel, Paul. Dawk jerġgħu jiġu, u jkolli ngħid ma jdumux. Kulma qed jistennew lil Melda. U jekk ċemplulha u qalgħuha minn dik il-konferenza, qed ngħidlek, ħoll xagħrek.

PAWLU: Ma jimpurtanix. X’għalaa l-bubun. M’hemm ħadd hemm barra, Dennis. Ma tafx int ukoll, Dennis? M’hemm ħadd. Dik hi l-verità, Dennis. Nilludu ruħna biss. Nitkellmu biss mal-iħirsa, l-estraterrestri mistoħbija n-naħa oskura tal-qamar, jistennew biss il-meteora qerrieda tinżel fuqna, jistennew li jimraru l-ilmiet, u tgħaffiġna lkoll, biex imbagħad jinżlu huma jsaltnu flokna...

Iqum f’daqqa, imur lejn il-kompjuter u jixegħlu.

PAWLU: Imma jiġri x’jiġri — dawk l-ittri ma jeħduhomx! Dawk tiegħi — u tiegħi biss. Melda, jekk trid, Melda tkeċċini kemm trid, imma dawk imorru miegħi. Dawk ġo fihom hemm jien...

DENNIS: X’se tagħmel?

PAWLU: (Jiftaħ programm u jibda jittajpja.) Il-fajls tiegħi. Dawk m’hu ser jarahom ħadd. Il-kitba tiegħi. Għoxrin sena xogħol, Dennis. Għoxrin sena... Sempliċi disketta u tiġborlok ħajtek kollha fuq biċċa plastik. Taħseb li se nħallihielhom — li se npaxxihom? Naf kif jaħdem moħħhom, Dennis — naf. Dawk moħħhom żgħir — prevedibbli u predittibbli! L-ewwel l-envelops, imbagħad l-ittri... imbagħad il-kitba tiegħi! L-ewwel jagħlquli ħalqi — l-ewwel isikktuni — imbagħad iduru għall-kitba tiegħi, il-kitba tiegħi... għal dan (Il-kompjuter.), hawn ġew, moħħi magħsur u ppakkjat lest — u kemm jiftħu u jgħawru ġewwa fih.

DENNIS ixengel rasu. Ikun se jiftaħ ħalqu.

PAWLU: Tgħidhiex! Le mhix paranojja din! M’hijiex, qed tifhem? Dak li jridu dawk! Kemm jikklikkjaw buttuna u mbagħad oħra, u jaqrawli moħħi kollu... sa ma jsibuli ruħi! Isibuli ruħi — u jqaċċtuhieli barra! Imma jien infottihom — jien!... Hekk! (Klikkijiet u ħsejjes mill-kompjuter sa ma disketta żgħira toħroġ mill-kompjuter u hu jaħtafha.) Eject! Din ma jarawha qatt. Ħadd u qatt! (Jitfagħha f’envelop u jixħetha f’but f’ħobbu.) U issa — delete!

DENNIS: X’se tħassar?

PAWLU: Kollox! Bid-Dos, ir-Ram, il-cache u l-virtual reality b’kollox! U addio — addio Pawlu r-Redux fis-sajber spejs!

DENNIS: Nittama li taf x’int tagħmel. (Itih dahru — donnu qed jaħseb fi’xi ħag’oħra.) Dak biss ngħidlek...

PAWLU: Naf... Ma tantx tidher inkwetat int però.

DENNIS: Xiex?

PAWLU: Beħsiebni neqred dan kollu — ħajti kollha b’daqqa waħda, klikk waħda qisni qatt ma għext... u int tistaqsini ‘Xiex’?

DENNIS: (Sforz.) Int żgur li għandek kollox ġo dik id-disketta? F’ġieħ Alla, Paul — issejvjajt kollox? Taf x’għamilt?...

PAWLU: Naf. Dak — minn dak tista’ sserraħ moħħok. Strumblat forsi, iva, imma fejn tidħol il-kitba tiegħi — fejn tidħol ruħi — naf x’jien nagħmel... Ruħ waħda għandi jien: din! (Is-CD.) U din l-oħra — din delete! Voilà! Klikk waħda ċkejkna... u kollox itir fejn lanqas l-estraterrestri ma jistgħu qatt isibuh! Goodbye, goodbye! ...You say hello... And I say goodbye! Goodbye, Goodbye — you say hello... Hello hello! ...and I say goodbye! Klikk! Klikk!

Is-Seba’ Xena

Tektika fuq il-bieb tal-ħġieġ. Hemm iż-żewġt ANĠLI barra.

PAWLU: (Għadu moħbi wara l-kompjuter.) Hello! — Goodbye!

DENNIS: Yes?

ANĠLU ISWED: Ġejna għal dawk... (Iħares lejn ir-rokna u jintebaħ li l-ġwienaħ m’għadhomx hemm.)

PAWLU: (Suspettuż.) Dawk xiex?... (Hekk kif jara sewwa min huma.) Ah, viżitaturi estraterrestri! Konna qed insemmukom!

DENNIS: Hawn, ġej. Kellna nneħħuhom ftit...(Jidħol fir-rekording studjow iġib il-ġwienaħ.)

PAWLU: Allura, x’aħbarijiet għandna mill-Infinit?

ANĠLU ISWED: Xejn speċjali. Xejn ġdid.

PAWLU: No news is good news, mhux hekk?

ANĠLU ISWED: Int... Pawlu Schembri, le?

PAWLU: Nammetti! Ħati!

ANĠLU ISWED: Għaraftek mill-vuċi.

Jersaq biex jagħti daqqa t’id lil DENNIS li jibda joħroġ il-ġwienaħ waħda waħda mill-kamra. Iżomm l-ewwel tnejn għalih imbagħad jgħaddi l-oħra ’l barra lill-ANĠLU BJOND li jibqa’ lura u ma jidħolx.

PAWLU: Kulħadd hekk jgħidli! Wiċċi ma tantx għadu jidher fil-pubbliku dan l-aħħar.

ANĠLU ISWED: Niftakrek meta kont żgħir però: dejjem fuq ix-Xandir.

PAWLU: Żmien ieħor dak! Madankollu, l-aħbar tal-mewt tiegħi kienet esaġerata. U prematura. Kif tista’ tara.

DENNIS joħroġ bl-aħħar ġwejnaħ.

DENNIS: I’m sorry, naħseb li din inkisret xi ftit...

L-ANĠLU jeħodha u jeżaminaha.

PAWLU: Ma ġara xejn. Labra u ħajta kulma trid.

ANĠLU ISWED: Veru, però aħna se nkunu on għaxar minuti oħra...

DENNIS: Staqsi l-istudjow hemm ġew. Staqsi għall-Props. Malajr jirranġawha — teħux ħsieb. Int stenn; jalla kellix labra hawn, u xi biċċa tejp.

ANĠLU ISWED: U iva. (Idur lejn il-bieb.) Ukoll kif inhi hekk jew hekk, ftit tidher. Sakemm ma jiżżummjawx fuqna. X’taħseb, Cher?...

L-ANĠLU BJOND qiegħed jilbes l-ewwel ġwejnaħ. Tieħu l-ieħor imma tibqa’ ma tweġibx.

Pawsa.

PAWLU maħsud, jersaq lejn il-bieb.

PAWLU: Cher?...

L-ANĠLU ISWED iħares lejh. PAWLU jwarrbu min-nofs.

Pawsa twila.

PAWLU: Cher?... Hi.

L-ANĠLU BJOND/CHER: (Pawsa.) Hi.

PAWLU: Cher... Idħol...

Pawsa.

PAWLU: Ma tidħolx, issa li qiegħda hawn?...

CHER: Aħjar le... Sar il-ħin.

PAWLU: Baqa’ għaxar minuti, le?(Lill-ANĠLU ISWED.) Hux hekk għedt?

ANĠLU ISWED:(Mhux jifhem x’inhu għaddej.) Eh. Imma jekk sar il-ħin, veru...

PAWLU: Għaxar minuti. (Jibda se jgħolli leħnu.) Għadek kemm għedt!

Pawsa

PAWLU: (Lil CHER.) Please.

CHER: Ikolli nerga’ nneħħi dawn.

PAWLU: Ngħinek?

CHER: Le — m’hemmx għalfejn.

Tibda tneħħi l-ġwienaħ bil-mod. L-ANĠLU ISWED jersaq u jgħinha hu. CHER tidħol fil-kamra.

Pawsa, skiet, għajr mużika tal-Milied fuq ir-radju.

PAWLU: (Lil DENNIS, aktar biex ikun qal xi ħaġa.) It-tifla tiegħi — Cher.

L-ANĠLU ISWED iħares lejn CHER.

ANĠLU ISWED: Ma kontx naf.

PAWLU: Ma tantx tiftaħar bija forsi.

CHER ittih ħarsa. Tkun se terġa’ ddur lejn il-bieb.

PAWLU: (Malajr.) ...Mhux għax hemm biex tiftaħar. Ma ntihiex tort. Qatt ma tajtha tort. Skużani...

CHER: Le. Ma jimpurtax. (Lill-ANĠLU ISWED.) Tort tiegħi. Missni għedtlek. Missieri u ommi ddivorzjaw. ...Imma kont għedtlek.

ANĠLU ISWED: Ah.

PAWLU: Ħtija tiegħi. Kont jien li...

CHER: (Taqtagħlu.) M’hemmx għalfejn. (Tieqaf.) Mhux il-kas. Issa ilu s-snin, hekk jew hekk. Ma ntikx tort... li m’għaraftnix. (Imma xorta hemm leħħa ta’ akkuża fi kliemha.)

DENNIS: Happy birthday, Cher.

CHER tinħasad; tħares lejh.

PAWLU: (Introduzzjoni.) Dennis — sound engineer.

DENNIS: U producer!

CHER: Hi. (Ħarsa lejn l-ANĠLU ISWED.) Frederick. Ħabib. Konna ltqajna s-Sixth Form...

FREDERICK / L-ANĠLU ISWED, itiha ħarsa kurjuża.

Jieħu b’idejn DENNIS l-ewwel, imbagħad b’idejn PAWLU.

PAWLU jeħodlu b’idu — induna bil-ħarsa ta’ bejniethom — josservah sew.

CHER: (L-introduzzjoni — sa fl-aħħar.) ...Missieri.

FREDERICK: Hi. Jiddispjaċini. Ma kontx naf...

DENNIS: (Jeħodilha l-ġwejnaħ minn idejha u jmur jiftaħ kexxun; joħroġ labra u jfittex għall-ħajta.) So-oo! Smajtha d-dedika dalgħodu?...

CHER: X’dedika?

PAWLU: Xejn!(Ħarsa — jipprova jsikktu.)

DENNIS: (Jgħaddi l-ħajta minn għajn il-labra qisu mhux hu.) Paul dalgħodu ddedikalek kanzunetta. “I’ve got you, Babe”. Sonny and Cher.

CHER: Ah. Le. Ma smajthiex.

DENNIS: (Jinsisti — jibda jsewwi l-ġwejnaħ.) Imma daqqewha; fl-għaxra u kwart preċiżi.

CHER: Eħe?

DENNIS: Preċiżi! Il-ħin preċiż meta għalaqt tmintax, le?

CHER: Jien? ...Ah! (Pawsa.) Ah. Imma għadni m’għalaqthomx.

PAWLU: Xiex?

CHER: It-tmintax.

Pawsa — CHER tpoġġi. Toħroġ sigarett. Tkebbsu.

DENNIS iħares lejn PAWLU.

CHER: Nagħlaqhom il-lejla. Fl-għaxra u għaxra infatti. Biex inkunu preċiżi.

Toffri lil DENNIS — dan iċaqlaq rasu, “Le” — jipprova jindika b’ħarstu t-tabella ”No Smoking”. CHER pronta tinjorah.

PAWLU: Allura, tagħlaqhom il-lejla t-tmintax? Kif jista’ jkun?

CHER: Għaliex le? Dak il-ħin twelidt. 10.10... PM. Biex inkunu preċiżi.

PAWLU: PM?...

CHER: PM. (Nofs tbissima.) Għalhekk qatt ma smajthom mela d-dediki tiegħek dawn l-aħħar tliet snin, mindu mietet in-Nanna. Kont għedtli, dak inhar tal-funeral — l-unika darba li ltqajna f’dawn l-aħħar ...kemm? Ħames snin? Daqshekk kien ilna: ħames snin. U kont għedtli: Niddedikalek kanzunetta fil-birthday tiegħek, fil-ħin eżatt meta twelidt. Kont għadek kburi dak iż-żmien, għadhom kemm fetħu r-radju u x’naf jien... “Niddedikalek kanzunetta.” U dik l-ewwel darba emmintek. Għedt: xejn xejn nara x’inhu dal-Pluraliżmu. Għal darba emmintek. U saru l-għaxra u nofs, saru l-ħdax... U mort norqod. Bla Sonny and Cher.

PAWLU: Imma kont daqqejthielek filgħodu. Dalgħodu wkoll.

CHER: Ah, filgħodu. Mela issa naf. Għax int assumejt li filgħodu twelidt jien. Żball żgħir. Wara kollox, int ma kontx hemm, ma’ ommi, meta twelidt jien. Kont... fejn kont preċiż, preċiż?

PAWLU: L-Ingilterra.

CHER: Hekk hu. L-Ingilterra. Scholarship, le? Oxford.

PAWLU: Cambridge. Għall-Masters.

CHER: Right. Però ommi — ommi kienet tgħid li nqala’ xi ħaġa — ma ġġradwajtx, le? X’kien ġara?

PAWLU: Kont tlift xi xahar studju. Kont ma niflaħx.

CHER: Right. Ma tiflaħx. Konvalexxenza twila mbagħad nassumu... U tlift kollox.

PAWLU: Kien hemm raġunijiet.

CHER: Skużi, kienet tgħid il-Mama.

PAWLU: Mhux skużi.

CHER: U n-Nanna wkoll.

PAWLU: In-Nanna wkoll, jista’ jonqos!

CHER: Ommok.

PAWLU: Ommi!...

CHER: (Tqum.) U jien ngħid: Missieri! Jien kelli ’l missieri u int kellek ’il ommok. Kulħadd salibu. Allura — c’est la vie! Imma! Tidher li sa fl-aħħar sibt rokna — sibt bejta dawn l-aħħar snin. U bil-Millennium Edition b’kollox! (Il-kompjuter.)

PAWLU: U int? Sibtha l-bejta? (Iħares lejn FREDERICK.) Kif inhi l-Mama?

CHER: Għax ma tistaqsihiex?

PAWLU: Għax għalxejn. Ma tweġibnix.

CHER: Ah. Forsi bdejt tistaqsi tard wisq. (B’indifferenza.) Bħalissa qiegħda l-Ingilterra. Hi wkoll, combination!

PAWLU: Ah. U ħallietek waħdek.

CHER: Għandna l-eżamijiet. Kieku stess, I’m old enougħ. — Hekk jew hekk, meta titla’ biex tibqa’ hemm, mhux beħsiebni mmur magħhom.

PAWLU: (Wara xi waqtiet.) Magħhom?

CHER: Harry u l-Mummy. Wara li jiżżewġu.

PAWLU: Harry?

CHER: Ma kontx taf? Se jiżżewġu fi Frar. Għall-ħabta tal-Karnival. Għandu xi business bil-kompjuters — programmer systems, jew ma nafx xiex. Ma naħsibx li qatt iltqajtu. Għamel biss xi xaħar Malta. Possibbli ma kitbitlekx?

PAWLU: Le.

CHER: Qaltli li se tiktiblek hawnhekk qabel telqet, billi taf kemm ma tantx tkampa fl-istess indirizz int. Jien żgura li kitbitlek infatti; rajtha jien stess. Bilfors irċevejtuha...

PAWLU: Nirċievu ħafna ittri hawn. Mhux dejjem niftħuhom kollha...

DENNIS: Li jiġu f’ismu! Il-bqija dejjem!... Dan l-aħħar kellna ruxxmata korrispondenza. Sirna popolari ħafna!

CHER: Naf. Nimmaġina. Missieri dejjem kien popolari ħafna... f’ċerti klikek. Mhux għax jien insegwi l-letteratura wisq — ma nemminx f’dak in-nejk. (Tieqaf.) Qatt ma qrajt xejn minn tiegħek infatti. Min jaf; forsi xi darba jkolli xi ftit ħin x’naħli...

DENNIS: Ara kif ġiet — tajjeb hekk?.

CHER tieħu l-ġwejnaħ imsewwi.

FREDERICK: Jien kont qrajt wieħed.

PAWLU: Wieħed? Ah, mill-kotba tiegħi.

FREDERICK: (Pronunzja bil-Malti.) “Ir-Redux”.

PAWLU: Ir-Redux?

FREDERICK: (Jiħmar — jinduna li ħarbitlu.) “Redux” (Bil-Latin.). Kelli għall-Matrikola. Għall-eżami.

PAWLU: Ah — qrajtu ta’ bilfors mela.

Pawsa.

Jara li lil CHER ftit jogħġobha dan id-diskors, aktar ikompli ma’ FREDERICK.

PAWLU: U għedt spiċċajt is-Sixth Form int mela.

FREDERICK: (Vag.) M’ilux ħafna...

PAWLU: U, x’int tagħmel sabiħ issa?

FREDERICK: Kont dħalt...

CHER: (Malajr.) Qed jistudja l-liġi.

PAWLU: Tajjeb — Appik! Dalwaqt niġi bżonnok jien ukoll! Bejn divorzji, mandati, kwereli u malafama!...

CHER: (Akkuża — mhux bi ftaħir.) Frederick mhux se jmiss divorzji b’idejh. Ma jemminx fihom.

PAWLU: Sintendi. Bilfors! — Il-Liġi mela, eh? Mhux faċli. Ma ntikx tort ma jinteressakx il-Malti.

FREDERICK: Però kont għaddejt mill-Matrikola. Ġibtu ‘A’.

PAWLU: ‘A’, eh? Tajjeb fil-Malti mela.

FREDERICK: Insomma.

PAWLU: U l-letteratura? Togħġbok?

FREDERICK: U hekk.

PAWLU: U l-ktieb, għoġbok? Tiegħi? Studjajtu għedt, le?

FREDERICK : (Attent li jippronunzjaha tajjeb bil-Latin.) Ir-”Rebux”? Iva.

PAWLU: “Redux”... Imma intom “Ir-Redux” issibuh.

FREDERICK: Hekk kulħadd isibu.

PAWLU: Mhux qed nieħu għalija taħsibx. Anzi! Itik ċertu komfort; laqam kultant jista’ jkun sinjal ta’ intimità, apprezzament ukoll. (Pawsa.) Allura — int kif sibtu?

FREDERICK: Xiex? “Ir-Redux”... Ir-”Redux”? Insomma.

PAWLU: M’għoġbokx.

FREDERICK: Ħeqq — studjajtu. Mhux jekk għoġbokx wara kollox.

PAWLU: Hekk hu; tgħid int, la ta’ bilfors...

FREDERICK: Le, ma ngħidx m’għoġobnix. Jekk tqis iż-żmien meta nkiteb... U għadu relevanti.

PAWLU: Hekk hu — trid tqis iż-żmien. U r-relevanza. Ħeqq... ma qrajtx xi ħaġa oħra tiegħi? Aktar reċenti; bħala sfond letterarju, biex tara kif żviluppa l-awtur? Wara għoxrin sena?

FREDERICK: Ma kellix żmien...

CHER: Ma tafx kif għabbewna xogħol! U kulħadd biss minn tiegħu jimpurtah!

FREDERICK: U kulħadd jistenniek iġġib A’s.

PAWLU: Le; ma nlumekx minn daqshekk. M’iniex nistenna biss eloġji! Ili li qtajt qalbi, hekk jew hekk.

FREDERICK: Hemm min jgħid li tixbaħ xi ftit lil Updike.

CHER: Frederick...

PAWLU: Skużi? Lil min? Lil Updike?

FREDERICK: (Lil CHER.) X’fiha?

PAWLU: Ah — trid tgħid nixbaħ lil John Updike! Minn wiċċu? Jew mill-kitba?

FREDERICK: (Lil CHER.) X’għedt?

PAWLU: Le, ħallih. X’qal? Trid tgħid li “Redux” jixbaħ lil xi rumanz ta’ Updike?

FREDERICK: “Rabbit Redux”. Hemm donnu ċertu xebħ.

PAWLU: “Rabbit Redux”. Ah — ta’ John Updike! Ċiss, mur obsor! Hawn min jaqrah mela lill-Updike ukoll! U... fiex nixbħu ngħidu aħna?

FREDERICK: Mhux biss fl-isem — it-tema wkoll. Fejn naf, għandek imbagħad dik ix-xena mal-prostituta...

PAWLU: Il-qaħba. Hekk hu. Għandna l-qħab in komun.

FREDERICK: Ridt ngħid it-tema kollha wkoll...

PAWLU: It-tema wkoll naturalment. U għandek raġun. U għandek kuraġġ ukoll. Kulħadd hekk jgħid. Imma minn wara dahri. (Imur fuq l-ixkaffa bil-kotba — joħroġ ktieb.) “Rabbit Redux”! Abrakadabra! X’combination! U first edition ukoll! (Jiftaħ il-ktieb.) 1971! History! U dan ħdejh: “Redux”! Tiegħi! Kumbinazzjoni oħra! L-ewwel edizzjoni wkoll — dik li begħt lill-publishers! Dik li minnha qatt ma daħħalt sold ieħor minnha wara! Avolja biegħu l-eluf kull sena għall-iskejjel!... Mill-1972! X’kumbinazzjoni! Naf x’qed tistaqsu — f’moħħkom! Liema ġie l-ewwel — “Rabbit Redux”... jew “Ir-Redux” tiegħi? John Updike... jew jien? U la diffiċli — impossibli! — tiddeċiedi, tafu xi jsejħulha dik daż-żminijiet? Synchronicity! Synchronicity! Is-sindromu tas-sinkroniċità! Ara dik naqta’ rasi li ma għallmuhielkomx il-Politechnic, jew x’jgħidulu issa, il-Junior College. Naqta’ rasi!...

CHER ma tissaportix aktar, tinża’ l-ġwejnaħ u tibda tfittex l-ieħor biex toħroġ.

FREDERICK: Naħseb aħjar immorru. Se jibdew ir-rehearsals.

PAWLU: Għandek raġun. Skużawni. (Ipoġġi l-kotba lura f’posthom.) Stenn, hawn... (Joħroġ xi kotba oħra mill-ixkaffa. Idur, iħares lejhom, donnu qed jiddeċiedi lil min se jagħtihom. Lil FREDERICK:) Ħa, ħudhom.

FREDERICK: Għalija?

PAWLU: Ikollok ċans, aqrahom. Forsi xi darba taqrahom hi wkoll... (CHER iddur u tkompli ħierġa.) Ħudhom. L-aħħar xogħlijiet tiegħi. (Ifittex fl-ixkaffa.) Hawn, u dan, dan l-aħħar wieħed li ktibt. Jalla hux ġa out of print...

FREDERICK: U le mela...

PAWLU: Le, ħudu — tibżax...

CHER: Ġej, Freddie?

PAWLU: Kont qed niċċajta. Għandi xi ieħor id-dar. Hawn, ħa. Ħudhom.

CHER: Ħudu! Dak l-aħjar wieħed, hekk jew hekk...

PAWLU: Right! Ħa... (Imma jieqaf zopptu, ħarstu fuq CHER.)

CHER tħares lura lejh.

PAWLU: Għedt l-aħjar wieħed?...

Pawsa.

CHER iddur u tkompli tħaffef ’il barra u ma terġax tħares lura.

Bil-mod il-mod, PAWLU jerħi l-ktieb minn idejh, imma għajnejh isegwuha sejra.

FREDERICK: (Ma jafx x’jagħmel, jieħu l-ktieb.) Grazzi. (Idur u jmur wara CHER.)

Sa fl-aħħar PAWLU jiċċaqlaq; jifrex fil-bieb.

PAWLU: (Bla ma jgħajjat.) Cheri. L-aħjar wieħed għedt?...Kif taf? — Mela qrajthom kollha?... Kollha, Cher? Liema qrajt?...Meta? Cher!...

Idur lura ’l ġewwa. Jgħaddi minn ħdejn DENNIS qisu ma jarahx u jmur ipoġġi fuq l-iskrivanija.

PAWLU: (Jitkellem waħdu.) Qrathom. Qrathom kollha, mela. Qrathom kollha.

It-Tmien Xena

Tidħol MELDA.

Tieqaf għal xi waqtiet tħares lejh mal-iskrivanija. Ftit sekondi warajha jitfaċċa CAMERAMAN, imma għandu ordnijiet biex jistenna barra.

Bla kliem xejn MELDA tgħaddi minn ħdejn DENNIS qisha ma ratux, tmur lejn il-loker u tipprova tiftħu.

PAWLU jgħolli rasu.

MELDA tipprova ddawwar xi numri fuq il-katnazz.

MELDA: Erġajt bdilt il-combination?

PAWLU: Xi trid minn hemm? (Iqum bil-mod.)

MELDA: Il-combination.

PAWLU: Hemm m’hemm xejn għalik...

MELDA: (Furjuża.) Il-combination, Paul! ISSA!

PAWLU, maħsud, jerġa’ jintelaq lura bil-qiegħda.

MELDA: Issa, Paul!

PAWLU: Dawk tiegħi!

MELDA: Xejn m’hu tiegħek hawn! Qed tifhimni? — Xejn iżjed! Taf kemm ili nċempel hawn: ħadd ma jirrispondi telefown? Ħadd? Ġennewni bit-telefonati — u f’nofs il-konferenza! Taf kif ġabuni l-puliżija — iċemplu kull ħames minuti?... Kull ħames minuti! Saħansitra heddewni... heddewni... Lili! U proprju — proprju meta tiela’ biex naqra l-paper tiegħi, proprju kif tiela’, jibagħtu l-pulizija hemm fuq, quddiem kulħadd, biex ikellmuni! Quddiem tliet mitt ruħ — quddiem il-kameras tat-televixins kollha — waqt li qed jirrekordjaw kollox! U dan kollu għaliex? Biex intihom sodisfazzjon ta’ dak li qed tagħmel int hawnhekk! Tajba, mela kif; jien hemm fuq nipprova nsalva ġieħ dan l-istazzjon, il-ftit ġieħ li baqagħlu, minħabba fik!...

PAWLU: Minħabba fija xe...

MELDA: MINĦABBA FIK, IVA! U jien hemm fuq nipprova niskużak, nipprova nsalvalek wiċċek, u int titnejjek hawn! ’Qas biss ċans naqra l-paper tiegħi ma kelli! Ġimgħa xogħol... Riċerka, kitba... għal ġieħ wiċċek! (Toħroġ mazz karti mill-’ ‘briefcase’: il-‘paper’.) ’QAS BISS KELMA LI HI KELMA!... X’taħseb? Li int biss taf tikteb? Li tgħid INT biss hu vanġelu? Tajjeb! Jekk ix-xogħol tiegħi ma jiswa xejn, tajjeb... (Iċċarrat il-karti u tarmihom mal-art.) Imma int daqshekk ukoll — ma rridekx aktar hawn ġew!

Tmur lejn il-plakka fejn huwa kkunnettjat il-kompjuter u tiġbed il-wajer. Tiskunnettja wkoll il-wajer mill-kompjuter u tixħethulu għal wiċċu.

MELDA: Daqshekk kitba hawn ġew! Dan stazzjon tar-radju! Daqshekk intellettwaliżżmu bażwi! Jekk hemm bżonn indoqqu diski minn filgħodu sa filgħodu, kif jagħmel kulħadd. Imma daqshekk! Qed tismagħni? Daqshekk! Tajba... Taf kif waqqajtli wiċċi l-art? Imma tal-aħħar Paul — din tal-aħħar! Aqbad kollox u itlaq ’il barra... Itlaqli ’l barra!

Ġemgħa ta’ nies titfaċċa fil-bieb mill-passaġġ, kif ukoll mill-istudjows l-oħra. Xi ġwienaħ ta’ anġlu jidhru wkoll minn wara l-folla.

DENNIS jipprova jagħlaq il-bieb u jagħmillhom sinjali biex iwarrbu.

MELDA: (Iddur fuq kulħadd.) X’intom tagħmlu hawn? Ħadd m’għandu x’jagħmel hawn? Jien biss naħdem hawn? Ta’ xiex qed inħallaskom — biex toqogħdu tnemmsu u tlabalbu!? Barra — kulħadd barra. (Tersaq u twarrabhom ’il barra, issabbat il-bieb f’wiċċ kulħadd.) Barra! Morru u agħmlu li għandkom tagħmlu! Barra!...

Iddur fuq DENNIS. Billi kien ġewwa jipprova hu wkoll igerrex lil kulħadd ’il barra, isib ruħu għadu ġewwa magħha. Mument ta’ paniku.

DENNIS: Melda...

MELDA: Barra! Int ukoll! Miegħek... miegħek niddilja wara! Barra!

DENNIS jiftaħ u jtir ’il barra fil-kurutur.

PAWLU: Trid tal-anqas tisma’?...

MELDA: Le. Ma rridx. ’Qas kelma waħda. Mur.

MELDA tpoġġi mal-iskrivanija tagħha.

Tara t-telefown itetptep. Kważi awtomatikament terfa’ r-riċevitur. Tisma’ ma nafux xiex għal xi waqtiet.

PAWLU jqum bil-wieqfa u jagħti pass lejn il-bieb.

MELDA: Yes. / Qed nisma’. (Pawsa — tieħu nifs qawwi donnha ċediet telfa.) Ok. F’idejk mela!

Dlonk terġa’ tniżżel it-telefown lura f’postu.

Pawsa.

Taħseb; tipprova tieħu deċiżjoni ta’ malajr.

MELDA: (Bla ma tħares lejh.) Mur, Paul.

PAWLU: Immur? (Pawsa.) Fejn?

MELDA: Ma jimpurtanix. Imma hawn ġew ma terġax tidħol.

PAWLU: U l-affarijiet tiegħi?...

MELDA: L-affarijiet tiegħek? (Tkun se terġa’ tisbel, imma dlonk kalma.) Ejja għada; ġib erba’ kaxex u ġorr kollox. Tal-aħħar imma.

PAWLU: Kollox. Ġo erba’ kaxex?...

MELDA: Kemm trid! Mur issa. Ħaffef.

PAWLU jersaq lejn l-iskrivanija tiegħu. Jiġbor xi karti minn fuqha u jitfagħhom ġo folder jew fajl.

MELDA: Ħalli. Mur — ħaffef. Ma se nmisslek xejn. Ejja għada.

PAWLU: (Jagħlaq il-fajl. Idur — imma xi ħaġa tippreokkupah. Jindika l-loker.) U dawn? Dawk mhux se nħallihom hawn...

MELDA: F’ġieħ kemm hemm, Paul! Mur qabel ikun tard wisq! (Tqum u tersaq fuqu, kważi trid timbuttah lejn il-bieb.) Mur!

PAWLU: Immur meta rrid jien! (Jimbuttaha lura.) Għalfejn din l-għaġla?...

Imma r-risposta jaraha hekk kif il-kliem bilkemm jilħaq joħroġ minn ħalqu.

Is-Disa’ Xena

Fil-bieb jitfaċċa s-SURĠENT; warajh hemm ŻEWĠ KUNTISTABBLI oħra donnhom telgħu taraġ ilebbtu. Hekk kif tkompli x-xena nerġgħu naraw xi nies jinġemgħu barra l-bieb...

IS-SURĠENT, taħbita waħda mal-bieb tal-ħġieġ u jibqa’ dieħel.

SURĠENT (Jinjora lil PAWLU.) Miss Melda? X’nagħmlu aħna?

MELDA tqum bil-wieqfa u tagħmillu sinjal b’rasha — iva.

IS-SURĠENT jagħmel sinjal lit-tnejn ta’ warajh, li jidħlu fil-kamra u jersqu dritt lejn l-iskrivanija u l-loker ta’ PAWLU.

MELDA ddur u tagħtihom daharha, ma tridx tara dak li taf li se jiġri.

PAWLU jinduna x’se jagħmlu u jersaq għal fuqhom.

PAWLU: Tmissu xejn! (Imidd idejh fuq spallet IS-SURĠENT.) M’għandkom ebda dritt!

Iż-żewġ KUNTISTABBLI, donnhom miftehmin, iduru fuqu f’daqqa u jaħtfuh. PAWLU jissielet b’kemm għandu ħila imma t-tnejn malajr iniżżluh wiċċu ’l isfel fl-art, hekk li ma jistax jiċċaqlaq.

PAWLU: Ħalluni! Tmissu xejn! Ja bgħula! Ħalluni!! eċċ...

SURĠENT (Ħdejn il-loker — sab il-katnazz magħluq.) Iċ-ċavetta? Jew xiex? Il-combination ta’ dan.

MELDA: Bidilha...

SURĠENT: Nisgassawh allura?...

MELDA: Stenna!

Tmur lejn il-kexxun tal-iskrivanija ta’ PAWLU. Issib in-‘notebook’ żgħir, tqalleb fih.

MELDA: (Tgħaddi n-‘notebook’ lis-SURĠENT.) Hawn..

SURĠENT: Prosit.

PAWLU: X’intom tagħmlu? Tmissu xejn! Dawk tiegħi! Tiegħi personali! Għidilhom, Melda! Kien fil-kuntratt! Il-posta f’ismi tibqa’ tiegħi! U tiegħi biss!! Tiegħi biss!! Melda għidilhom!

IS-SURĠENT idawwar in-numri tal-’combination’. Jiftaħ il-loker bil-herra u minn ġo fih itiru ’l barra ruxxmata pakketti ta’ ittri.

SURĠENT: Il-ġieżuħanin!... Da’ x’għandu hawn? X’il-mniegħel għandu?!

PAWLU ntebaħ li fetħulu l-loker u jitħabat u jitqabad aktar bis-saħħa, hekk li kważi jirnexxilu jaħrabilhom — jagħti daqqa fl-istonku lil wieħed mill-pulizija u dlonk l-ieħor ifajjarlu daqqa ġo dahru, hekk li PAWLU jaqa’ lura mgħaxxex fl-art. Imma diġà jidher li lest iqum għal oħra.

1 KUNTISTABBLI: Ħaffef, Surġent! Dan mingħul! Se noqtlu jekk jerġa’ jerfa’ idu!

SURĠENT: Tmissuhx! Qed tifhem! Ara x’qed ngħidlek, Cauchi!

2 KUNTISTABBLI: Tmissuhx kif? Qisu barri! — Ħaffef!

SURĠENT: Fejn se npoġġu dawn kollha?

MELDA: Ħudu kollox! Ħudu l-loker b’kollox.

SURĠENT: Il-loker b’kollox?

MELDA: Iva! Qed ngħidlek jien! Ħu kollox — ħaffef imma! (Toħroġ fil-bieb — lil DENNIS.) Mur għinu.

DENNIS jinġibed lura.

MELDA: Dennis — għinu qed ngħidlek! Issa!

DENNIS jeżita għal ftit, imbagħad jagħmel kif tgħidlu.

SURĠENT: (Reġa’ sakkar il-loker.) Aqbad minn hemm.

Iqandluh lejn il-bieb.

Jidħol WARDEN.

WARDEN: Eh, sieħeb... Surġent, dik il-patrolcar tagħkom?...

SURĠENT: Le, ta’ Gerit! Hawn, ejj’agħti daqqa t’id. Qisu mitruħ dan! Ejja!

DENNIS: (Pront jitlaq kollox.) Grazzi, ħej!

IS-SURĠENT u l-WARDEN joħorġu bil-loker u jwaqqfuh barra l-bieb.

1 KUNTISTABBLI: (Jgħajjat.) X’se nagħmlu b’dan, Surġent?

SURĠENT (Jidħol lura u jmur ħdejhom.) Żommu. (Joħroġ par manetti.) Żommu sew!

PAWLU jdur u jitħabat, imma l-pulizija sa fl-aħħar jirnexxilhom bi tbatija jimmanettjawlu jdejh, għalkemm mhux wara dahru.

SURĠENT: (Idur fuq wieħed mill-KUNTISTABBLI.) Ħallih għalija issa! Int mur ma’ dak u niżżlu l-loker.

2 KUNTISTABBLI: (Jerħi lil PAWLU u jqum.) F’idejk!

SURĠENT: Ħaffef.

It-2 KUNTISTABBLI joħroġ.

SURĠENT: Jekk jiċċaqlaq did-darba jien intaptaphielu.

Imma PAWLU donnu m’għadx għandu saħħa jitniffes.

Hekk kif it-2 KUNTISTABBLU u L-WARDEN joħorġu bil-loker:

SURĠENT: Il-kompjuter tiegħu?... Liema hu?

MELDA: (Tindikalu l-iskrivanija ta’ PAWLU.).

SURĠENT: (Lill-1 KUNTISTABBLI.) Mur; ħudu — u erġa’ itla’! Ħaffef.

MELDA dlonk tersaq lejn il-bieb tal-passaġġ fejn hemm IL-CAMERAMAN jistenna; tidher tgħidlu xi ħaġa u hu immedjatament jgħolli u jdawwar il-kamera għal ġol-kamra.

L-1 KUNTISTABBLI jerħi bil-mod lil PAWLU u jqum.

SURĠENT: (Ideffes irkopptu fis-sinsla ta’ dahar PAWLU.) Int ara titniffes. Diġà għandna biżżejjed biex nibagħtuk għaxar snin ħabs! Ara titniffes!

Għall-ewwel PAWLU ma jiċċaqlaqx, imbagħad iwerżaq — imma hija twerżiqa stramba: aktar milli ta’ għadab, donnha twerżiqa ta’ sfida, kważi jiddieħak.

PAWLU: Too late! Too late, Surġent! L-għasfur leħaq tar! Diġà tar! U moħħu ma tixorbuhulux! Moħħu ma tixorbuhulux! U ma tistgħux tibbalzmawh — lanqas, Surġent! Moħħu ma tibbalzmawh qatt!

L-1 KUNTISTABBLI jħaffef ’il barra bil-kompjuter.

SURĠENT: X’inhu jgħid? Da’ — da’ ħa xi ħaġa dalgħodu. Ara ma tgħidlix mhux imdamdam waħda sew dan!

MELDA toħroġ telefown ċellulari u tibda tagħfas numru.

MELDA: Ma ħa xejn. Tista’ titilqu, Surġent.

SURĠENT: Nitilqu! Jekk m’għandix nitilqu issa!...

MELDA: (Tgħid xi ħaġa fit-telefown lil xi ħadd li rrisponda, imbagħad, waqt li tistenna.) Jekk jitilqek, Paul, trid twegħidni li ma tagħmilx aktar ħmerijiet. Se jitilqek, Ok? Imma daqshekk ħmerijiet għal-lum. Paul, smajtni?

PAWLU: Smajtek.

SURĠENT: X’jiġifieri se nitilqu? Da’ jinżel magħna sejjer, ara taħseb!

MELDA: Mhux hekk kien il-ftehim, Surġent. Jien nagħtik li trid, imma ebda arresti — ebda sensazzjonaliżmi minn barra dal-ħitan!

SURĠENT: Dak tgħidu int.

MELDA: Iva — jien ngħidu, Surġent! U jgħidhulek ukoll min bagħtek. Jekk trid tkellmu, tista’ tkellmu issa stess. Imma ħadd m’hu ħiereġ immanettjat minn hawn — ibqa’ ċert!

SURĠENT: (Jerġa’ jagħfas fuq PAWLU li jidher donnu se jipprova jqum.) Ara tiċċaqlaq,i nt, għax daqs wurdiena ngħaffġek!

MELDA tagħmel sinjal lill-CARMERAMAN biex jersaq qrib.

MELDA: Inkun minnek noqgħod attent x’ngħid u nagħmel, Surġent.

SURĠENT: Xiex?...(Jgħolli rasu u jilmaħ il-kamera.) Itfi dik il-kamera int!

MELDA: (Tgħaddi t-telefown lis-SURĠENT.) Hawn kellmu. Għidlu x’ġara.

IS-SURĠENT iħares lejn it-telefown, imbagħad lura lejn il-kamera.

SURĠENT: Itfi dik il-kamera, għedtlek... Lil min ċempilt?

MELDA: Inkun minnek inwieġeb. Inwiegħdek li Paul mhux se jħabbtek aktar. Hawn! (Titlaqlu t-telefown f’idu.)

IS-SURĠENT, għajn waħda fuq PAWLU, l-oħra fuq il-kamera dejjem ippuntata fuqu, ipoġġi t-telefown ma’ widintu.

SURĠENT: Hello?... (Pawsa — malajr jiddirtta.) Yes, Sir!/ Iva... L-ittri sibniehom. / Iva... Il-kompjuter ukoll. / Kollox. Iva... / U ’l dan Pawlu Schembri? / Insomma... Tana battikata. Kellna nimmanettjawh. / Bilfors, Sir!... / Iva, lil Pawlu Schembri... / Kien qed jirreżisti... / Iva... tlieta qegħdin... / Imma ma stajniex... / Yessir! ...Iva, hawn wieħed bil-kamera. Tagħhom. Tal-aħbarijiet naħseb!

MELDA: (Tersaq.) Jimporta? (Teħodlu t-telefown.) Hello, Ray... Le... Xejn ... Ma ġara xejn. Niżgurak / Ħadd ma weġġa’ le... / Tħabbilx rasek mill-kamera. M’hu se jidher f’ebda aħbarijiet. Ma tarax, Ray. Ok. Intom ħadtu li ridtu, le?... / Niżġurak; ikollkom bżonn xi ħaġa tista’ torbot fuqna. / Iva... Grazzi. Jimporta tgħidlu jħallih issa? Thank you... (Tkun se tgħaddi t-telefown lis-SURĠENT- tieħdu lura għal mument wieħed.) U by the way, is-Surġent għamel mill-aħjar, nista’ niżgurak. Ma kinetx sitwazzjoni faċli hawnhekk — wieħed ikollu jammetti. / Iva, le — m’għandna ebda complaint — anzi! Grazzi, Ray. Ċaw. (Tagħti t-telefown lis-SURĠENT li jidher qed jiġi ftit f’tiegħu.)

SURĠENT: Yes, Sir?... / Ok, Sir! — Naħseb li Ok... / Le, kollox in order... / Le, ħadd... Żgur! Thank you, Sir! — Ok! (Jgħaddi t-telefown lil MELDA.)

MELDA: Hello? Le — lanqas xejn! Niżgurak. (Tgħaddi t-telefown lura lis-SURĠENT.)

SURĠENT: ...Yessir? / Ok! Ngħaddi kif nidħol... / Thank you! Yessir! Minnufih... (Jagħti t-telefown lil MELDA.)

SURĠENT: Thank you... Thank you, Miss Melda... (Iħares lejn PAWLU li għadu fl-art bla ma jitħarrek.)

MELDA: Jimporta tħollu?

Jerġgħu jidħlu ż-żewġ KUNTISTABBLI.

2 KUNTISTABBLI: X’nagħmlu, neħduh?

SURĠENT: Le... (Joħroġ ċavetta.) Hawn. Ħollu.

2 KUNTISTABBLI: Inħolluh?... Lil dak?!

SURĠENT: Iva, Cauchi, lil dak u ejja ħa mmorru! (Lil MELDA — isellem.) Thank you, Miss Melda! ...Ejja, Cauchi... Ħaffef. Imxi int.

L-1 KUNTISTABBLI jitlajja għal xi waqtiet fil-bieb, imbagħad jgħolli spallejh u jħarrek għal wara s-SURĠENT.

It-2 KUNTISTABBLI donnu jirrealizza li, jekk ma jħaffefx, se jsib ruħu waħdu jeħodha ma’ PAWLU.

Jagħti pass lejh, imma m’hu xejn żgur minnu nnifsu, għalkemm PAWLU għadu mhux qed jitħarrek.

SURĠENT: (Minn barra.) Cauchi!

It-2 KUNTISTABBLI jagħmel l-almu u jinżel ħdejn PAWLU. Iżda hekk kif ipoġġi idu fuq il-manetti, PAWLU jwerżaq u jdur għal fuqu.

It-2 KUNTISTABBLI jwerżaq imwerwer hekk kif PAWLU, għadu għarkopptejh, jagħmel għalih, jinbaħ qisu kelb u jipprova jigdmu.

2 KUNTISTABBLI: Miġnun! Dak miġnun! Ħa... Ħollu int jekk trid!

PAWLU jinbaħ waħda tal-aħħar warajh hekk kif it-2 KUNTISTABBLI jiżgiċċa ’l barra.

L-Għaxar Xena

MELDA: (Ċapċipa sarkastika.) M’hawnx għalik. Bravu. Ma rnexxilekx tirbaħ l-aħħar tentazzjoni. Ridt tagħmel bravura tal-aħħar. Kuntent issa? X’se tagħmel issa? Tmur fl-ewwel għassa tal-pulizija li ssib u tispjegalhom li għandek bżonn iħollulek il-manetti?

PAWLU: Ittradejtni.

MELDA: Salvajtek trid tgħid.

PAWLU: Ittradejtni. Kif jagħmlu n-nisa kollha.

MELDA: Jekk tippreferi taraha mil-lenti ġenerika, patoloġika tiegħek...

PAWLU: Taraha minn fejn taraha, tradiment jibqa’.

MELDA: ...Ħażin tagħmel.

PAWLU: Tradiment ieħor. U fuq kollox ma żammejtx kelmtek. Kellna ftehim, Melda! Dawk l-ittri kienu tiegħi.

MELDA: Ma żammejtx kelmtek int.

PAWLU: Taf li kienu tiegħi!

MELDA: Int ksirtu l-ftehim. Ksirtu kull darba li rfist hawn ġew; kulmeta ridt u kif ridt. U ma’ min ridt! Lilek qatt ma missni fdajtek...

Jidħol DENNIS. Dal-kliem iżda jidher li jżommu milli kien se jgħid u jissomma.

Ħarsa lejn PAWLU u jdur biex joħroġ.

MELDA: X’ġara? Le, tista’ tibqa’. Ma ġara xejn. Ma qed ngħidu xejn, hekk jew hekk, li mhux diġa tafu... Mhux hekk, Dennis?

DENNIS: (Jgħolli spallejh — imma f’leħnu hemm xafra mhux soltu juriha ma’ MELDA.) Kont ġej niskuża ruħi... la trid taf.

MELDA: Ah. Imma issa reġa’ bdielek. Min jaf għaliex.

DENNIS: La trid taf, kont ġej ngħidlek li ddeċidejt li nitlaq.

MELDA: Titlaq? U għaliex għandek titlaq int?

DENNIS: Ħsibt li dak biss jissodisfak issa.

MELDA: Ħsibt ħażin.

DENNIS: Ħsibt li sa fl-aħħar tkun ġibtha veru żewġ. La sejjer Paul m’għandekx bżonni lili.

MELDA: Jew forsi, la sejjer Paul, m’għandix għalfejn neħles minnek!... Ħsibt ħażin imma. Għaliex? Taħseb li kont inżommok hawn għax Paul kien jaħseb li għandi għalik? Taħseb li Paul kellu xi poter li jżommni milli nagħmel li għandi nagħmel, kieku kelli nasal għall-konklużjoni li xogħlok m’intix tagħmlu kif suppost? Qed tistmaha wisq l-influwenza li Paul jista’ qatt ikollu fuqi...

DENNIS: Ma kellix dik l-impressjoni...

MELDA: Kellek x’kellek — kienet impressjoni ħażina! M’għandekx għalfejn tmur int. Anzi; irridek il-lejla stess tieħu l-programm tiegħu int. (Titfagħlu fajl quddiemu.) Hawn. Għandek kollox. Aqrahom u pprepara kollox int. Linda tagħmel xogħlok. U minn għada inti Assistent Head of Programmes.

PAWLU: Prosit! Divide et impera! Mela għandi nassumi li veru nista’ nibda nirreġistra għax-xogħol minn għada.

MELDA: Mil-lum stess jekk trid.

PAWLU: Mela veru; did-darba bis-serjetà.

MELDA: Bis-serjetà kollha.

PAWLU: Taf li nista’ nfittxek il-qorti, hux? Taf li nistgħu nagħmlu l-ġimgħat, xhur sħaħ ta’ litigazzjoni?... Taf kemm se tiġġenera antipatija mas-semmiegħa tiegħi?

MELDA: Nirriskjaha. Basta ma narakx aktar hawn ġew.

PAWLU: U barra?... Tkun trid tarani barra?

MELDA: (Tinjurah. Lil DENNIS.) Il-lejla f’idejk. Għada jkollok il-kuntratt il-ġdid. Sal-lejla jkun lest. Jekk ikun hemm xi klawsola li jeħtieġ niddiskutuha, ċempilli.

DENNIS: Xi klawsola? Min qallek li se naċċetta?

PAWLU: Tkunx iblah, Dennis.

DENNIS: Għaliex? Taħseb li?...

PAWLU: Don’t be stupid! Jekk se tagħmel xi ġest ta’ protesta inutli minħabba fija, mhux se nibqa’ nafulek! Offritlek job, ħudu! U daqshekk! Taf tajjeb li min jaf xi jrid ikun biex tilħaq hawn ġew! Speċjalment jekk ma tkunx mara!

MELDA: Smajtu? So — don’t be stupid.

DENNIS: I’m not fucking stupid!

MELDA: Naf. Għalhekk: il-job huwa tiegħek jekk tridu. Jekk le, noffrih lil Linda. Fil-fehma tiegħi inti aktar adattat. Imma issa f’idejk. Anyway — (Tħares lejn l-arloġġ.) Ħames minuti oħra inti on. Mur ipprepara. (Tagħtih lura l-fajl.)

DENNIS jeżita, imbagħad jieħu l-fajl.

DENNIS: I’m not fucking stupid! (U bla ma jistenna aktar jidħol fl-istudjow.)

PAWLU: Kieku nista’ — kieku jdejja maħlulin — kont nagħtik punt u ċapċipa. Il-mossi tiegħek huma dejjem hekk sottili, dejjem hekk ippjanati. Qatt ma titferfex jew turi x’inhu veru jimmotivak. Hix l-għira... jew il-business woman li warajha tistaħba. Brava — Brava, Imelda!

MELDA: U int — il-mossi tiegħek? Ma ridtx titgħabba bil-piż tas-sagrifiċċju nobbli u leali tiegħu — il-protesta inutli tiegħu! Li ma tmurx issib ruħek obbligat — li ma tmurx tikkommetti ruħek, imqar b’xi sens iraxxibbli ta’ fedeltà banali!

PAWLU: Tattakka — biex ma jkollokx għalfejn tiskuża ruħek...

MELDA: Ta’ xiex? Dak li qed tistenna?(Tpoġġi mal-kompjuter fuq id-desk tagħha.) Li ngħidlek jiddispjaċini?

PAWLU: Taf ta’ xiex.

MELDA: Tal-ittri u l-kompjuter?

PAWLU: Fost affarijiet oħra.

MELDA: Hekk jew hekk, dawk jerġgħu jtuhomlok.

PAWLU: Ma nkunx irridhom meta — min jaf meta! — ituhomli. Jekk qatt!

MELDA: U dwar il-kompjuter tħabbbilx rasek. Dalgħodu ssejvjajtlek il-hard disk kollu fuq tiegħi.

PAWLU: Eh — issejvvjajtli l-hard disk? U dalgħodu da’?... Jiġifieri t-tradiment kien ilu ppjanat minn dalgħodu! Diġà!

MELDA: L-importanti li ssejvjajthulek.

PAWLU: Kif stajt? U l-password biex tiftaħ il-fajls?... Aah, irnexxilek issir tafha wkoll.

MELDA: M’għandix għalfejn inkun nafha.

PAWLU: ...Int li taf kollox!

MELDA: Naf nużah kompjuter — aktar minnek.

PAWLU: Le... mhux tafha. Xi ħadd qalhielek.

MELDA: M’għandi bżonn ħadd min jgħidli...

PAWLU: U l-unika persuna li tista’ tkun tafha... hi dak! (Iħares lejn DENNIS fil-kamra wara l-ħġieġ.) Hu biss dejjem ikun hawn, jarani nixgħel u nitfi l-kompjuter. Hu wkoll — kompliċi fit-tradiment! (Bil-ponn fuq il-ħġieġ.) Et tu, Brutus!

MELDA: Hemm int — ara tiffitjahiex f’xi novella anti-femminista oħra tiegħek. Hawn. (Toħroġ CD mill-’briefcase’.) Hawn — għandek kollox hawn.

PAWLU: Ma rridhiex! Grazzi! ( MELDA xorta tipprova tpoġġihielu fil-but, iżda hu jdur u ma jħallihiex..)

PAWLU: Għedtlek ma rridhiex! (Hekk kif idur itajrilha s-CD minn idha..)

MELDA: Paul, m’għandix ħin x’naħli! Jekk tridha hawn...

MELDA titbaxxa biex tiġborha, iżda PAWLU jilħaq qabilha u jpoġġi siequ fuqha.)

PAWLU: Ma rridhiex għedtlek!

MELDA: (Tqum.) I give up!

PAWLU jgħaffeġ id-disketta. Imbagħad jagħtiha daqqa ta’ sieq u jtajjarha mal-ħajt.

Pawsa.

MELDA: Prosit. U issa...? Tajjeb. Agħmel int... Agħmel int. (Tersaq lejh — ħarsa lejn il-manetti.) Għandi naħseb li m’għandekx bżonn l-għajnuna tiegħi biex tħoll dawk il-manetti lanqas?...

PAWLU: Le! M’għandix bżonn!

MELDA: Lanqas! X’se tagħmel, tibqa’ hekk għomrok kollu?

PAWLU: Hekk jew hekk, għomri kollu hekk! Imdorri!

MELDA: Right! F’idejk mela. Agħmel int! Biss, inkun minnek nipprova nibda naħseb ftit kif se toħroġ minn hawn u kif se ssuq!

PAWLU: Nieħu taxi jekk hemm bżonn.

MELDA: Għal għomrok kollu?

PAWLU: ...Jekk hemm bżonn! Insib xi ħadd ieħor iġerrini minn hawn għal hemm, kif u meta jogħġbu hu! Kif u meta jiddeċiedi hu. Għaliex? Għaliex mhux jien ukoll? Ma tkunx l-ewwel darba f’dal-pajjiż misħut — kulħadd imdorri jġebbduh minn imnieħru — iġerruh!

MELDA: Ah, qed nara li rġajt ġejt f’tiegħek! Bdejt tiggosta ruħek fir-rwol tal-vittma! Jekk trid tibqa’ hawn, ibqa’. Li kont minnek però ma nitlajjax. Dawk jaf jerġgħu jfettillhom jiġu lura jfittxu x’ġara minnhom il-manetti. U did-darba jekk jiġu jġorruk ’il barra, mhux se nindaħallhom. Ċaw, Paul; ma nistax ngħid it’s been nice knowing you.

PAWLU: Ħeqq — xi trid tagħmel. Jiena wkoll. Mur. Imma għad nerġgħu niltaqgħu, tibżax.

MELDA: M’għandix niħodha bħala theddida din, għandi nassumi.

PAWLU: Le. Xortina imma. Destin.

MELDA: Destin. Right! (Ħierġa.) Issa nara nsiblekx xi ħadd iwasslek id-dar...

PAWLU: Issibli xejn! U mur ħudu!...

MELDA: Ħasra li flok manetti m’għamlulekx sarima!

Toħroġ.

Il-Ħdax-il Xena

Telefown iċempel fuq l-iskrivanija ta’ MELDA.

PAWLU jersaq lejh, jibqa’ wieqaf quddiemu donnu jipprova jaħseb u jara x’jista’ jagħmel biex jinħall mill-manetti.

Iċ-ċempil tat-telefown jieqaf.

PAWLU jpoġġi mal-iskivanija — iħares madwaru jipprova jiġi f’tiegħu.

Fuq, fit-‘technical area’, DENNIS jiġi ħdejn il-ħġieġa jħares lejh.

Jerġa’ t-telefown.

PAWLU jkun se jerfa’ r-riċevitur b’idejh it-tnejn, hekk kif CHER titfaċċa fil-bieb, anġlu bla ġwienaħ jew ‘make-up’.

PAWLU pront jitlaq it-telefown f’postu u jersaq eqreb ma’ xifer l-iskrivanija, jipprova jaħbi jdejh.

CHER: Hi.

PAWLU: Hi. / Lestejtu?

CHER: Iva. Sejrin.

Tieqaf, donnha tistennieh ikompli hu. Għalxejn.

CHER: Int kont sejjer xi mkien?

PAWLU: Sejjer? U fejn tridni mmur?

CHER: Le, għax aħna konna ħerġin... Int kont ħiereġ?

PAWLU: U għaliex trid taf?

CHER: (Bla paċenzja.) Xejn. Miss Melda qaltli li għandek bżonn lift xi mkien...

PAWLU: Għaliex? Tgħidlix li ġa bdejt issuq.

CHER: Għaliex le? Kieku stess? Qed jgħallimni Frederick, jekk trid taf.

PAWLU: Ah! U x’inhu jgħallmek aktar?

CHER: (Iddur biex titlaq.) Jien ġejt noffrilek. Ħsibtu ġralek xi ħaġa minn kif tkellmet dik.

PAWLU: Ma ġrali xejn — kif qed tara.

CHER: Ovvja: għadek l-istess kajboj li dejjem kont.

FREDERICK: (Jitfaċċa frisk frisk fil-bieb.) Allura, fejn sejrin?...

PAWLU: Imkien.

FREDERICK: Qaluli kellek bżonn rikba.

PAWLU: Qalulek ħażin.

CHER: Imxi, Fred; taħlix żmien ma’ dan.

FREDERICK: X’ġara? (Jagħti żewġ passi ’l ġewwa.) X’ kien dak l-għajat kollu l-ewwel?

Telefown iċempel.

PAWLU: Ma ġara xejn, għedtlek!

PAWLU jimbotta s-siġġu tar-roti ’l ġewwa mal-iskrivanija u jersaq eqreb lejn it-telefown.

CHER: Imxi!...

PAWLU: Morru — m’intomx taraw li għandi x’nagħmel!

CHER: Naf — dejjem kellek x’tagħmel int! Tibżax — m’iniex se ntellfek aktar mill-ħin prezzjuż tiegħek!

Toħroġ bi FREDERICK warajha.

It-Tnax-il Xena

PAWLU jibqa’ jħares warajhom għal ftit, imbagħad joħroġ idejh minn wara l-iskrivanija u jerfa’ r-riċevitur.

PAWLU: (Kważi rassenjat.) Hello.

LEĦEN: (Fuq l-ispiker.) Hello, Paul. X’minnek?

CHER titfaċċa lura fil-bieb..

CHER: ...U int taħlilix il-ħin tiegħi aktar! Naf tajjeb li ma jimpurtak xejn minni — kif qatt ma impurtak qabel! U jekk forsi għaddielek minn moħħok tiddedikali xi song il-lejla — issa li skoprejt meta veru twelidt jien — toqgħodx tieħu l-inkomdu timpusturani iżjed! M’iniex se nkun qed nistennieha llum. La llum u la qatt aktar. Illum... illum tmintax-il sena tard wisq!

Tieqaf għal bosta sekondi tħares lejh, ir-riċevtur f’idejh it-tnejn. Wieħed għandu jassumi li l-manetti qed tarahom.

Pawsa.

LEĦEN: (L-istess.) Hello, Paul?

PAWLU: (Jirrispondi, imma għajnejh jibqgħu fuq CHER.) Hello.

Eżasperata, mifxula u ma tistax tifhem x’inhu jiġri, CHER iddur u toħroġ ’il barra fl-istess dagħdigħa li daħlet biha.

Pawsa.

LEĦEN: Qed tismagħni, Paul?

PAWLU: (Jagħfas bil-mod buttuna fuq it-telefown — ipoġġi t-telefown fuq l-iskrivanija u jitkellem fuq l-ispiker.) Qed nisimgħek.

LEĦEN: Milli jidher l-inkwiet jiġri warajk int, Paul.

PAWLU: Int tiġri warajja.

LEĦEN: Forsi għax jien il-kuxjenza tiegħek.

PAWLU: M’għadekx l-Anġlu Kustodju?

LEĦEN: It-tnejn. Għala le? Żewġt ilħna f’persuna waħda... jew żewġ persuni f’leħen wieħed. Kważi trinità. Misteru ieħor. (Pawsa.) Veru li ħadulek kollox, Paul?

PAWLU: X’ħaduli? — Min?

LEĦEN: Miskin Pawlu Pasparawlu.

PAWLU: X’ħaduli?

LEĦEN: U ma tistax twaħħal kollox fija, veru?

PAWLU: Fejn taf x’ħaduli?

LEĦEN: Naf kollox. Għedtlek. Misteru.

PAWLU: Misteru mela.

LEĦEN: Gidba però. Jew misteru faċli; frott it-teknoloġija, Pawl. Naf li meta tispjega ruħek titlef ħafna mill-poter, mis-saħħa li tikkmanda. Żball li tiddimistifika ruħek. Però naħseb li ntbaħt, le? Jien spirtu s-santu ieħor — nidħol wara l-bibien magħluqa kollha. Għax it-teknoloġija tinsab f’ponot subgħajja — il-ġugarelli tagħkom il-bnedmin huma l-ponot tas-swaba tal-allat. U jien infiltrajthom kollha: kull kompjuter, kull internet u intranet, kull network, kull fajl teknoloġiku, indirizzi u direttorji tat-telefown, il-banek... Iva, saħansitra l-banek; m’hemmx password, m’hemmx kodiċi li ma sibtlux irkaptu. Għalhekk inċempel meta rrid, lil min irrid. Għalhekk naf is-sigrieti tagħkom ilkoll. Minn Maltacom sa Kastilja, mill-Ghirgenti sal-Palazz l-Aħmar, mill-Isvizzera sa l-Isvizzera tal-Mediterran, mill-Vatikan it-Tieni sal-Palazz San Anton. Kollox jinsab f’ponot subgħajja.

PAWLU: U taf kollox?

LEĦEN: Kollox.

Pawsa

PAWLU: X’taf fuq Cheri?

LEĦEN: Aah... Tammetti allura li jien naf kollox.

PAWLU: X’taf?

LEĦEN: Mhux biss x’taf li jgħodd però, Paul. Wieħed jista’ jkun jaf kollox...

PAWLU: (Jaqtagħlu; kalm, rassenjat.) Taf x’naf jien?... Trid taf x’naf?

LEĦEN: X’taf?

PAWLU: Li int m’int ħadd. Taf kollox — kapaċi tiftaħ il-bibien kollha, forsi kapaċi toqtol ukoll...

LEĦEN: Ah, forsi trid taf fejn se npoġġi l-bomba li jmiss, ngħidu aħna, Pawl?

PAWLU: ...Lil min trid u fejn trid. Imma jekk irrid, jien lilek nista’ ninjurak...

LEĦEN: Trid taf fejn? Lilek ngħidlek jekk trid...

PAWLU: Le, ma rridx.

Hekk kif IL-LEĦEN ikompli, PAWLU jqum u jersaq lejn il-bieb tal-ħruġ.

Jieqaf għal sekonda — iħares lura għal ġol-kamra, donnu jrid jagħti l-aħħar ħarsa hemm ġew, u joħroġ.

LEĦEN: (Ikompli.) ...Ma nagħmillekx kundizzjonijiet ibsin, Paul, lilek. Lilek nifhmek jien — jien biss nifhmek. Nifhem kull kisra ta’ leħnek, kull inflezzjoni ta’ kelma minn tiegħek. Għax jien naf nidħollok f’ruħek, jien naf il-password għal ġo ruħek u qalbek. Nidħollok fil-ħsus u l-ħsibijiet tiegħek kollha jien, Paul. Kull kelma li qatt ktibt u kull kelma li qatt tista’ tikteb. Jien nafhom fil-ħin eżatt li taħsibhom, fil-ħin eżatt li tiktibhom. Kull xewqa u emozzjoni... Paul?... Hello, Paul... Paul...

Pawsa.

IL-LEĦEN (Jinbidel, isir leħen femminili.): Ċaw, Paul. Missek tal-anqas sellimt qabel tlaqt. Ma ġara xejn. Nerġgħu niltaqgħu, Paul. Lilek ma nħallikx taħrabli.

Klikk tat-telefown jitqiegħed f’postu.

Ftit sekondi, imbagħad jinstema’ l-beep-beep-beep ta’ telefown sa ma jingħalaq is-siparju.

TMIEM IT-TIENI ATT

IT-TIELET ATT

Tard dak il-lejl.

Id-dar ta’ CHER —id-dar fejn twieled u għex PAWLU.

Il-kamra tal-ikel; darba kienet gabuba, iżda saqqfu biċċa sew mill-ġnien biex kabbruha. Fl-isfond, loġġa tagħti għal ġo bitħa ċkejkna: dak li baqa’ mill-ġnien. Il-bieb tal-bitħa huwa miftuħ.

Hemm ħabel tal-inxir, b’fuqu mdendlin xi lożor, par jeans u xi xugaman. Minn ħin għall-ieħor se tagħmel ix-xita, forsi ġa beda jraxxax xi ftit,

Kollox f’nofs dalma. Taraġ fuq il-lemin jagħti għal fuq; f’ras it-taraġ, bozza mixgħula.

Bieb fuq ix-xellug għall-intrata.

Xi dawl tal-lejl dieħel ukoll mill-bitħa u jdawwal kemm kemm ix-xena.

Fuq il-mejda tal-ikel hemm Bambin kbir tax-xama’ fil-maxtura, imdawwar bil-ġulbiena u xi xemgħat, waħda minnhom mixgħula.

Fl-isfond, kemm kemm tinstema’, kanzunetta Taljana, stil sittin, sebgħin, forsi ta’ Lucio Battisti.

L-Ewwel Xena

PAWLU jinsab għarkubbtejh ma’ ħajt tal-loġġa, sikkina f’idu, donnu qed jipprova jħaffer ħofra żgħira fil-ħajt, forsi xi tliet pulzieri għoli mill-art. Il-manetti għadhom ma’ jdejh, iżda l-katina li tgħaqqadhom hija maqsuma. Il-boots neżagħhom u jinsabu mitluqin fl-art ħdejh.

Wara ftit iqum u jmur mal-mejda. Jieħu waħda mix-xemgħat u jixegħlha max-xemgħa ġa mixgħula.

Jogħla l-ħoss tal-kanzunetta minn fuq.

PAWLU jieqaf.

Jersaq lejn tarf it-taraġ, jaħsibha x’jaqbad jagħmel. Jagħti pass jew tnejn biex jitla’ t-taraġ bla ħoss, iżda jerġa’ jibdielu.

Jinżel u jerġa’ jmur lura fil-bitħa. Hu u ħiereġ, iħoss ix-xita se tibda traxxax, jieħu xugaman mill-ħabel tal-inxir, u jmur ipoġġi fir-rokna fejn kien qabel u jerġa’ jkompli jħaffer, ix-xugaman fuq rasu.

Ikompli jaħdem bil-mod, metodikament, donnu m’għandux għaġla, u forsi wisq anqas tama, li jilħaq l-għan ta’ moħħu.

Tieqaf il-kanzunetta.

PAWLU jieqaf ukoll. Imbagħad, donnu jaf il-kanzunetta li jmiss x’inhi, jibda jkantaha hu wkoll taħt l-ilsien.

PAWLU: Fiori rosa — fiori di pesco, c’eri tu...

KANZUNETTA: (Minn fuq.) Fiori rosa, fiori di pesco, c’eri tu...

PAWLU: (Ikompliha.) ...Fiori nuovi stasera esco, ho un anno di più...(U jkompli jkanta taħt l-ilsien waqt li jissinkronizza ruħu mal-kanzunetta, hekk kif din tkompli.) Stessa strada, spessa porta, scusa, se son venuto qui questa sera, eċċ.

Il-bieb fl-ewwel indana jinfetaħ u jifrex id-dawl għat-tarag.

Il-kanzunetta issa tinstema’ tajjeb.

PAWLU jitfi x-xemgħa imma jibqa’ bil-qiegħda fejn hu. Jistenna.

CHER tinżel it-taraġ, tilbes karkur hija u nieżla. Tixgħel id-dawl tal-kċina u tmur lejn il-bitħa u tibda taqla’ l-inxir. Tħares madwarha, donnha tfittex xi ħaġa: ix-xugaman li ħa PAWLU u li issa qiegħed mistoħbi taħtu.

PAWLU: (Iniżżel ix-xugaman minn fuq wiċċu.) Hi, Cher.

CHER tinħasad u tinġibed lura.

CHER: (Bilkemm tiflaħ tgħajjat.) Int? X’int tagħmel hawn? Kif dħalt?

PAWLU: Kelli ċ-ċavetta.

CHER: X’ċavetta?

PAWLU: (Iqum bil-wieqfa u jagħtiha x-xugaman.) Baqgħet għandi, mindu tahieli missieri, seklu ilu.

CHER: X’int tagħmel hawn?

Iddur, tidħol bl-inxir u tmur tqegħidhom fuq il-mejda.

PAWLU: (Dieħel warajha.) Meta tiġġieled għaliha daqs kemm iġġelidt għaliha jien, tibqa’ żżommha, ibqa’ ċerta. Baqgħu ma biddluhiex is-serratura lanqas. (Jibqa’ fil-bieb tal-bitħa.) Hawn ġew iva, imma. Biddlu kollox. Kont taf li hawn kien ġnien darba? Saqqfuh u serqu l-art minnu biex għamlu dil-kamra. Biex ħallew dik il-gabuba ta’ bitħa.

CHER: X’int tagħmel hawn?

PAWLU: Ma kellix fejn immur. Għedt ta’ min nerġa’ ngħaddi s’hawn. Kelli impressjoni li ma kien hawn ħadd. Għedt forsi ma tiddejjaqx bil-kumpanija. F’għeluq snienek. Dalgħodu għedtli li ommok ħallietek waħdek.

CHER: Għedtlek aktar minn hekk dalgħodu...

PAWLU: Kultant, fis-saħna ngħidu ħafna affarijiet li m’għandhomx jingħadu...

CHER: ...U ma niftakarx li stedintek hawn.

PAWLU: ...U wara jiddispjaċik li tkun għedthom.

Ebda tweġiba.

Il-kanzunetti minn fuq jieqfu.

CHER tinduna u istintivament tersaq lejn it-taraġ.

PAWLU: Tal-anqas jien jiddispjaċini.

CHER: Ma missekx ġejt hawn il-lejla.

PAWLU: Probabbli le. Ma kellix fejn immur. (Jinxteħet għarkubbtejh ħdejn il-Bambin fuq il-mejda — jgħolli jdejh bil-manetti f’att ta’ supplika.) Sanctuary!

CHER: (Mhux żgur fehmet.) Oh, please! — Kemm ilek hawn?

PAWLU: (Iqum.) Mhux ħafna. Ma kellix arloġġ. (Iġebbed mal-manetti.)

CHER: Għadek ma rnexxilekx teħles mnnhom?

PAWLU: Sibt sega fil-karozza u qsamt il-katina. U spiċċajt qsamt iċ-ċinga tal-arloġġ ukoll. — Kif taf fuq il-manetti?

CHER: Ċemplet Melda. Qaltli x’ġara dalgħodu, meta tlaqt mill-istudjows. Tidher tinkwieta ħafna fuqek.

PAWLU: Hekk taħseb?

CHER: Qalet ċemplet kullimkien fejn stajt tmur — fejn tmur is-soltu. Kif kienet taf li kont ġej hawn?

PAWLU: Min jaf. Taf taqra l-imħuħ forsi, jew għandha xi spija — wieħed mill-ħafna!

CHER: Jew basret.

PAWLU: X’għedtlek? Taf taqra l-imħuħ.

CHER: Tiegħek tal-anqas.

CHER tħares ’il fuq lejn ras it-taraġ. Hemm dell ta’ xi ħadd inkwadrat fir-roqgħa dawl ħiereġ mill-kamra fl-indana ta’ fuq. PAWLU ma jarahx.

CHER: (Aktar biex tkun qalet xi ħaġa qabel ma tiddeċiedi x’se tgħidlu.) Għax ma tmurx għandha? Tidher li tifhmek.

PAWLU: Għandha? Għand Melda?

CHER: Tidher li tifhmek sew. U tidhru li tixirqu ’l xulxin.

PAWLU: Qed tiċċajta! Tidher li ma tafhiex!

CHER: Żgur mhux anqas milli naf lilek! Kemm kontu ilkom ma’ xulxin?

PAWLU: Qegħdin tajjeb! It-tifla tagħmilha ta’ ħuttaba għall-missier!

CHER: Ma qed nagħmel xejn minn dan. Kienet biss idea. Agħmel li trid — kif dejjem għamilt wara kollox. X’ġejt tagħmel hawn?

PAWLU: Għedtlek: Sanctuary! (CHER tinjoraha — aktar serju.) Għedt forsi norqod hawn il-lejla.

CHER: Hawn? Qed tiċċajta!

PAWLU: Għaliex le? Lejl wieħed.

CHER: Le!

PAWLU: Kemm nerga’ nara l-post. Forsi niftakar. Inġedded xi memorji.

CHER: X’tiftakar? Meta għamilt għomrok tipprova tinsa!

PAWLU: Għandek żball.

CHER: Jew, x’tiftakar!

PAWLU: Min kont. (Jersaq lejn ir-rokna tal-kamra fejn kien poġġa jħaffer qabel.) Hawnhekk — hawnhekk ma kienx hawn il-ħerża tal-bir?

CHER: Fejn? X’bir?

PAWLU: Hawn mingħalija. Fil-ġnien kien hawn tarġa għolja, issimentjata. Hemm kienet il-ħerża tal-bir.

CHEREI: Ma nafx. Għalfejn trid taf?

PAWLU jinżel għarbubbtejh u josserva ż-żewġ ħofriet li għamel fil-ħajt.

PAWLU: Hawn kien. Ċert.

CHER: Dawk int għamilthom dawk il-ħofor? X’int tfittex?

PAWLU: Kieku ngħidlek ma temminnix. Kont taf li din l-art kienet tiegħi? (Iħares, donnu jkejjel b’għajnejh xi linja inviżibbli, jindika b’idejh xi fruntiera li taqsam l-art.) Ibda minn hemm...

CHER: X’art? Id-dar?

PAWLU: Biċċa minnha. ...S’hawn.

CHER: Mid-dar? Kif biċċa?

PAWLU: Il-ġnien kien tiegħi kollu. U l-bejt ukoll. U fuq is-setaħ. Imbagħad Bertu kellu l-artijiet l-oħra kollha ta’ taħt is-soqfa.

CHER: X’int tgħid?

PAWLU: Iz-ziju Bert. Konna qsamniehom — id-dinja kollha konna qsamnieha — jien u hu — qsamna kollox bejnietna. Id-dar kollha, minn fuq s’isfel. Meta konna tfal! Hu kien ħa ta’ ġewwa u jien ta’ barra. Jien kont l-Amerka u hu kien ir-Russja! Kienet logħba — logħba li għamilna għomorna kollu nilagħbu hawn ġew. Logħba serja imma; jien bl-armata tas-suldati tal-plastik, ajruplani u tankijiet tal-kartun, kollha Amerikani — u hu kollox Russu. Saħansitra flus konna nistampaw — dollari u rubli! U konna gwerra kontinwa... saħansitra gazzetti konna nippubblikaw! Jien bl-Ingliż bażwi u hu bir-Russu kkupjat minn dizzjunarju! U kemm kienu jitgħajru Kruschev u Kennedy minn fuq dawk il-gazzetti!

CHER: Kontu daqsxejn... hekk.

PAWLU: Hekk kif?

CHER: Hekk. Strambi.

PAWLU: Kont se tgħid innerdjati... Jista’ jkun. Konna nieħdu kollox bis-serjetà imma, dik veru. Ukoll dak iż-żmien. Televixin bil-kemm kien għadu daħal. Konna nehdew bil-logħba tal-gwerra — xahar wara xahar, sena wara sena...

CHER: X’naqbad ngħidlek... Interessanti? U għalhekk ġejt il-lejla? Biex tara x’fadal mit-territorji tiegħek?

PAWLU: Kieku kien hawn ħija, kien ikun pront ifakkarni li issa l-ġnien sar tiegħu, issa li saqqfuh. U konna nagħmlu xi Bay of Pigs oħra!

CHER: X’inhi — Bay of Pigs?

PAWLU: Xejn. Ftit storja... Mhux daqshekk interessanti għalik forsi.

CHER: U dal-ħofor għalfejn?

PAWLU: Għax hawnhekk, xi mkien f’dal-ħajt, ħdejn il-ħerża tal-bir, konna dfinna lil Kennedy.

CHER: (Ixxengel rasha.) I see. Ma missnix staqsejt.

PAWLU: Hawnhekk, fit-22 ta’ Novembru, 1963. Kien ritratt ta’ Kennedy mqasqas minn ‘Time Magazine’, u mwaħħal fuq il-kartun. Bilkemm tliet pulzieri. U wara li qatluh, wara li sparawlu, ma stajniex nilagħbu bih aktar. U dfinnieh hawnhekk ġo kaxxa, jew landa, ma niftakarx sew.Wara mbagħad, wara però, donnha l-logħba bdiet tiqras. Ma baqgħalniex l-istess ħeġġa, l-istess gost.

CHER: Nista’ nimmaġina. Le, il-verità hi, ma nistax nimmaġina. Xi stennejt il-lejla imma? Li se terġa’ taqla’ lil Kennedy mill-qabar u ssib il-gost li tlift?

PAWLU: Ma nafx. Għedt kieku nsibu forsi nista’ nemmen li dak iż-żmien tassew eżista xi darba.

CHER: Biex tara — jien imbagħad ma niftakar ebda żmien bħal dak fi tfuliti — għalkemm tfuliti kienet il-bieraħ. U mhux tort in-nuqqas ta’ immaġinazzjoni.

PAWLU: Jisgħobbija.

CHER: Talanqas. - Jekk niftakar sew, meta rranġaw hawn — Kemm? Ħames snin ilu, ftit qabel mietet in-Nanna — jekk niftakar sew kienu sabu xi toys tagħkom fil-ġnien.

PAWLU: Fejn? X’toys?

CHER: Ma nafx eżatt. Fil-ħamrija sabu ma nafx kemm-il suldat, dak żgur, għax baqa’ xi tnejn fuq il-bejt. Imma fil-ħajt ukoll kienu sabu xi kaxxa żgħira, xi landa... Mingħalija kienu qed iħaffru trinka fil-ħajt biex jgħaddu xi dawl, jew xi ħaġa ...Niftakarhom jgħidu sabu xi landa tas-sardin...

PAWLU: Landa? Jew bott — tal-baking powder?

CHER: Landa, bott!... Fejn naf. Imma jkolli ngħid, dak kien li qed tfittex.

PAWLU: U x’għamlu bih?

CHER: Xiex?

PAWLU: Lil Kennedy?

CHER: X’għamlu bih?Lil Kemmedy!? ..Fejn naf! Wara daż-żmien kollu. Però jkolli ngħid dak kien li sabu.

PAWLU: Mela tard wisq...

CHER: (Aktarx waħedha.) Ma stajtx nifhem għala.

PAWLU: ...Hekk jew hekk. — Għala xiex?

CHER: Ma stajtx nifhem għaliex in-Nanna kienet bkiet tant dak inhar.

PAWLU: Kienet bkiet?

CHER: Telgħet fuq, fil-kamra tiegħek... Issakkret hemm u ma nafx kemm damet ma niżlet. Forsi kienet qed tibki għalih — għal Kennedy... Kulħadd kien iħobbu, jgħidu.

PAWLU jdur, iħares ’il fuq lejn it-taraġ.

Jersaq lejn l-ewwel tarġa, imbagħad jieqaf u jpoġġi.

PAWLU: Hekk hu. Kulħadd kien iħobbu.

Pawsa.

CHER: Biex ġejt, bil-karozza?

Tibda kanzunetta oħra ta’ Battisti minn fuq.

PAWLU: Lucio Battisti. Ma kontx nagħmlek tħobbhom it-Taljani.

CHER: Lucio biss. U da’ l-aħħar.

PAWLU: Tiegħek? Id-diski?

CHER: Tiegħek. Taf li tiegħek.

PAWLU: Ma kontx nobsor li kienu żammewhom. Wara daż-żmien kollu.

CHER: In-Nanna kienet qaflet il-kamra kif ħallejtha dak inhar li tlaqt, bl-imbarazz tiegħek b’kollox.

PAWLU: Kont tlaqt pjuttost għal għarrieda.

CHER: Naf. Bħal ħalliel fil-lejl.

PAWLU: Min jaf kemm smajtha dik l-istorja. Ma ħafritlix.

CHER: Naħseb ħafritlek. Ma nsitekx imma. Baqgħet iżżommha magħluqa, tistenniek tiġi lura. Għaliex qatt ma ġejt?... (PAWLU ma jweġibx — ixengel rasu.) Kellha tkun il-Mummy, wara li ġiet hawn bija, wara li nfridtu, li reġgħet fetħitha u naddfitha. Kienet hi li ġabret l-imbarazz tiegħek u ħbiethom min-Nanna fuq il-bejt. U baqgħu hemm sa ma mietet. Imbagħad riedet tagħtihomlok. Jien ma ħallejthiex.

PAWLU: Int ma ħfirtlix mela. Imma dak kont nafu.

CHER ixxengel rasha, trid tgħid le, imma mhux ċar għalxiex.

PAWLU: Ma tridnix nibqa’ hawn il-lejla?

CHER: Le.

PAWLU: Qiegħda waħdek — jekk trid ngħinek fil-ħwejjeġ. Naf naħsel u nonxor...

CHER: (Iebsa.) Le! (Trattabha ftit.) Għandek biex tmur id-dar?

PAWLU: Biex immur... għandi. Fejn immur, ukoll. Imma mhix dar. Qatt ma kelli dar mindu ommok u jien... (Jieqaf.) Imma dik storja oħra. (Iqum.) Ipparkjajt hawn wara. Ngħidlek is-sew rajt mutur tal-pulizija barra l-garax. Għedt aħjar ma nissugrax. Ma tafx kif — xortija bażwija tant li kulma jonqosni nsib xi pulizija jarani għaddej b’dawn il-manetti u nispiċċa Kordin.

CHER: Forsi aħjar tmur issa. Qabel ifettilu jiġi lura...

PAWLU: Min?

CHER: Min... il-pulizija — tal-mutur.

PAWLU: Ah, imma jekk nibqa’ hawn żgur ma jaranix ħiereġ. (Jaraha tinħasad.) Le, sejjer. Però għandi bżonn nuża l-kamra l-baxxa. Ili nżommha mindu dħalt. Ma ssugrajtx nitla’ fuq u nqajmek...

CHER: M’hemmx għalfejn fuq. Għamlu kamra tal-banju hemm, kif toħroġ mill-kċina fuq wara.

PAWLU: Ah, serquli biċċa territorju ieħor. X’kien hemm hemm? Tgħidlix: il-gallinar.

CHER: Għamlu toilet u biċċa doċċa. Ma kienx hemm spazju għal aktar. Għamillhom kollox iz-ziju Bertu.

PAWLU: X’għedtlek! Annessjoni oħra minn tiegħu! U l-imperu tiegħi dejjem jiċkien! Povru Pawlu Pasparawlu.

CHER: (Hija u għaddejja minn ħdejn l-indana tat-taraġ; forsi b’leħen aktar għoli milli jeħtieġ.) Ejja, dak il-bieb tat-toilet għadu jeħel.

Joħorġu.

It-Tieni Xena

Il-bieb fl-indana ta’ fuq jinfetaħ bil-mod. Xi ħadd joħroġ mill-kamra u jinżel it-taraġ kemm jista’ jkun bla ħoss. Ma jinkixifx malajr min hu. Naraw figura pjuttost twila, liebsa par boots suwed, u tingħaraf uniformi ta’ pulizija.

Meta sa fl-aħħar jasal isfel naraw li hu FREDERICK. F’idu jġorr elmu abjad ta’ pulizija tat-traffiku.

Ikun kważi wasal ħdejn l-antiporta, meta tidħol lura CHER. Tħaffef għal ħdejh bla ħoss.

CHER: Tmurx, Freddie! Dalwaqt sejjer!

FREDERICK: Aħjar le...

CHER: Ma kienx se jdum.

FREDERICK: Naf. Smajtkom. Imma aħjar immur. (Jitbaxxa u jbusha.) Ċaw. Inċempillek filgħodu.

CHER: Ċaw... (Tbusu.) Ċempilli kmieni!

FREDERICK: Ċaw. Happy birthday.(Idur — jiftaħ l-antiporta bil-mod. Jiftakar: idaħħal idu f’but tal-qalżiet u joħroġ mazz żgħir ċwievet.) Hawn. Għidlu jipprova dawn.

CHER: Xiex?

Jinstema’ toilet jiflaxxa. Bieb jinfetaħ iżaqżaq.

CHER: Frederick! Ridt ngħidlek xi ħaġa...

FREDERICK: Inċempillek! Inwiegħdek! Malli jisbaħ.

FREDERICK jinħall minn malajr magħha u joħroġ.

It-Tielet Xena

CHER tagħlaq il-bieb tal-antiporta warajh, hekk kif PAWLU jitfaċċa fil-bieb tal-kċina.

Għal mument it-tnejn jieqfu fejn huma.

CHER tipprova tifhem laħaqx ra jew sema’ xi ħaġa.

PAWLU: (Pass ’il ġewwa.) Sejjer mela...

CHER: (Riesqa lejh — fuq kliemu.) Allura, sejjer?...

Jieqfu.

Minn barra, ħoss ta’ mutur qed jistartja; tentattiv jew tnejn sakemm iddur il-magna, imbagħad il-ħoss tal-mutur sejjer sa ma jitbiegħed.

Skiet.

PAWLU jersaq lejn it-taraġ, iħares ’il fuq fejn issa jista’ jara l-bieb tal-kamra miftuħ beraħ fl-indana.

PAWLU: Tinkwetax. Hekk jew hekk, kont naf.

CHER: Xiex? (Imbagħad.) Għaliex għandi ninkwieta? Ma jimpurtanix.

PAWLU: Ma kontx naf li kien tiegħu l-mutur imma. Hux tiegħu kien? (Pawsa.) Għaliex ma ridtx tgħidli li hu pulizija?

CHER: Daqs kemm tingwalaha magħhom dan l-aħħar!

PAWLU: Qatt ma ngwalajtha — ma’ ebda awtorità.

CHER: Naf, ir-ribell etern. Kif tara — skond iz-zokk il-fergħa. M’għandekx għalfejn toqgħod tippriedkali mela, mhux hekk?

PAWLU: Ma kellix intenzjoni nippriedka. U issa għalaqthom it-tmintax, le? Daqqu l-għaxra u kwart nissopponi.

CHER: Dalwaqt. Il-‘Lucky Birthday’. Ironika... Kieku taf kemm...

PAWLU: (xi waqtiet.) Allura — x’taħseb? Inbidel xi ħaġa?

CHER: Xi tridu jinbidel?

PAWLU: Kif issibek? Issa li int mara... Mara... matura nassumi?

CHER: Tajjeb. (Tieqaf — xi waqtiet sakemm tintebaħ xi jrid jipprova jgħid.) Tajjeb ħafna. Hekk jew hekk, ili li mmaturajt. Ma kellix għalfejn nagħlaq it-tmintax biex nimmatura.

Pawsa

PAWLU: Ilek. Għaliex — daż-żmien kemm jimmaturaw malajr it-tfajliet ta’ mparek?

CHER: Jiddependi. Miċ-ċirkostanzi. Għaliex? Jinteressak tkun taf? Kemm kienu jimmaturaw kmieni fi żmienek? Skond il-Mama hi wkoll kienet immaturat malajr; int u hi, it-tnejn kontu maturi ħafna. Maturi biżżejjed biex ikollkom lili.

PAWLU: (Hekk hu..)

CHER: Hekk jew hekk, għaliex trid tkun taf? Ġejja xi novella oħra? Jidhirli li ilek li ktibtha din l-istorja. Ma tridx toqgħod tirrepeti ruħek.

PAWLU: Hekk hu. Però, kieku kelli nerġa’ niktibha, kont nibdel xi ħaġa, min jaf?

CHER: Tgħid int, kont tipprova toqgħod aktar attent. Ma tinqabadx. U ma jkollokx min jiġi jakkużak, tmintax-il sena wara, bl-iżball li għamilt.

PAWLU: L-iżbalji! —Emminni, naħseb li wasalt għall-konklużjoni li li tiżbalja m’hix it-traġedja li kulħadd jaħseb li hi, Cher.

CHER: Mela — li ma titgħallimx mill-iżbalji? Klixxè enormi — ma taħsibx? Imbagħad, ġejja mingħandek. (Titfagħlu ċ-ċwievet fuq il-mejda.)

PAWLU: Le. Li jgħakkisni, li jinkwetani hu li ħlief żbalji m’għamiltx. Għax dejjem fittixt li niżbalja. Biex nara x’jiġri... meta niżbalja. (Jiġbor iċ-ċwievet mill-mejda.) U l-verità hi li kważi kważi kieku ma niżbaljax ma naħsibx li kont nista’ naċċetta l-ħajja kif jgħixha kulmin ma jiżbaljax — kulmin jippreferi t-triq witja.

CHER: Ippruvahom. Għall-manetti.

PAWLU: (Jipprova ċ-ċwievet.) Qatt ma kont min jien tassew. Qatt ma kont jien... jien. Kont biss dak li kelli nagħmel. Li kelli nagħmel kien jeħtieġ isir. (Ħall l-ewwel manetta.) Abrakadabra! ... Ma kelli ebda kontrol fuqi, fuq min kont, jew min ħsibt li kelli nkun. Imma ma kellix għażla. Issa — m’għandix għalfejn inkun dak li kont — issa nistaqsi biss lili nnifsi: Jien xi rrid issa? X’irrid nagħmel issa? Sempliċement li ma niżbaljax? Ma naħsibx li jkun biżżejjed. Però — nixtieq kieku ma niżbaljax miegħek issa. Minn issa ’l quddiem tal-anqas.

CHER: U x’tistenna mingħandi — x’nista’ ngħidlek, li ma niżbaljax lanqas?

PAWLU: Kif nista’ nippretendi minnek dak li jien stess...

CHER: (Taqtagħlu.) Naħseb li tard wisq, hekk jew hekk. Skond iz-zokk il-fergħa.

Pawsa

PAWLU: Għal xiex — tard wisq?

CHER: (Taħsibha, imbagħad.) Ċerti żbalji darba tagħmilhom. U tinqabad minnufih. It runs in the family milli jidher.

Pawsa.

PAWLU jħares lejha. Ħall l-aħħar manetta. Jitlaqha fuq il-mejda.

CHER: (Bla ma tħares lejh.) ...Għedtlek. Ili li mmaturajt.

Pawsa.

PAWLU: U... kemm ilek?

CHER: Sitta, seba’ ġimgħat.

PAWLU: Int ...żgura?

CHER: Ċerta.

PAWLU: Hu jaf?

CHER: Le.

PAWLU: Għaliex? Għandu dritt...

CHER: Kif jinbidlu ż-żminijiet! Issa niġġieldu għad-dritt tar-raġel.Ukoll f’din.

PAWLU: U qabel konna nfittxulu t-tort. Ukoll jekk ma kellux...

CHER: Fuqi qed nitkellmu — mhux fuqek!

PAWLU: Skużani.

CHER: ...Jew fuq ommi!

PAWLU: ...Egoist naf. Skużani.

CHER: ... Fuqi! U fuqu. U ma rridux ikun jaf! U tistaqsinix għaliex. Jien naf x’għandi nagħmel... U wara kollox, ma nixtieqx niddiskutiha miegħek, Ok?

PAWLU: Ok.

CHER: Ma rridx niddiskutiha.

PAWLU: Kif trid.

CHER: Ma nafx għalfejn għedtlek. Ħlift li ma ngħid lil ħadd! Lil ħadd!

PAWLU jirranġa xi ftit ruħu biex joħroġ. Imur ipoġġi ċ-ċwievet fuq il-mejda.

Pawsa.

CHER: Ara dalgħodu!... (Imma tieqaf.)

Pawsa.

CHER: Irrid naħsibha ftit, hekk jew hekk. Għandi ftit żmien.

PAWLU:(Jissograha.) Ftit ġimgħat...

CHER: Tistaqsinix kif u x’fatta! U ma rridekx taħseb li... li konna irrisponsabbli! La trid taf, mhux tort tiegħu. Neħħiha minn rasek li tort tiegħu, qed tifhem? M’huwiex it-tip!...

PAWLU: Nemmnek...

CHER: Żgur? Mhux qed tgħid hekk issa?...

PAWLU: Le. Meta kont daqsu jien... (Jieqaf.) Imma se nerġa’ fuqi...

Xi waqtiet...

CHER: Meta kont daqsu int xiex?

PAWLU: Meta kont daqsu ma kontx it-tip jien, lanqas. Mhux it-tip li jiġri wara t-tfajliet. Mhux it-tip li jinnamra faċilment, ma’ min ġib u laħaq. Kont pjuttost... pjuttost mans.

CHER: (B’nofs tbissima.) Mans?... Int?

PAWLU: Mans. Mhux il-cowboy rozz, il-bhima salvaġġa, irresponsabbli u paranojka li sirt wara. Kont mans... u nafda. Nafda ħafna.

CHER: U x’ġara? Biex sirt hekk... salvaġġ?

PAWLU: Forsi dak li jiġri lil kulħadd. Ma bqajtx aktar mans u innoċenti. Immaturajt xi ftit, xi ftit iż-żejjed. Aktar ma tkun mans forsi aktar timmatura bl-ikrah.

CHER: Forsi hemm ċans għalija mela. Qatt ma kont mansa wisq jien. Tort tiegħek.

PAWLU: Jiddispjaċini.

CHER: (Tgħolli spallejha.) Hekk jew hekk, drajt mingħajrek. Drajt mingħajr m’għandi ’l ħadd.

PAWLU: Skużani. Naf...

CHER: U naf ngħaddi mingħajr ħadd, jekk hemm bżonn!

Pawsa

PAWLU: Jimporta nissogra ngħidlek klixxè oħra żgħira?

CHER: Għid.

PAWLU: Int għadek... żgħira, Cher. (CHER pronta tqum.) ...Skużani!

CHER timxi lejn it-taraġ.

PAWLU: ... Skużani. Però mhux hekk faċli tgħix waħdek, Cher. Lanqas jekk tkun tal-azzar...

CHER: Le. Kompli, ġejja... (Taqbad it-taraġ.) Qed nisimgħek.

PAWLU: Lanqas jekk tkun tal-azzar; lanqas jekk jirnexxilek tiffissa fuq xi ħaġa li tagħmilha l-uniku għan ta’ ħajtek... (Jieqaf.)

CHER tkompli tiela’ t-taraġ.

CHER: Kompli! Nieżla - mument wieħed.

PAWLU: (Iħares ’il fuq warajha u jkompli.) ...Jiġrilek, jiġrilek li flok tibqa’ dak li tkun, issir dak li trid tagħmel, dak li għamilt l-għan ta’ ħajtek. U għall-bidu tbati u tiġġieled u tiksirha ma’ dak u mal-ieħor — għax dak li trid tagħmel huwa importanti, importanti ħafna — u ħadd ħliefek ma jista’ jagħmlu. Taf li hemm mistoqsija waħda, importanti, li trid tistaqsi — imma ma tafhiex, lanqas int! U kollox tiffittja u tgħawġu u ddawru biex jitfassal skond il-pjan u l-għan tiegħek. Sakemm issir espert ta’ kif isserrep mal-labirint li int biss taf fejn jista’ jwassal... kieku mqar taf tistaqsi l-mistoqsija li taf li int biss tista’ tistaqsi. Sakemm jasal iż-żmien meta inti u ddur f’dak il-labirint, ma tiltaqa’ qatt aktar ma’ ħadd. Ukoll kieku trid tistaqsi, m’hemm ħadd lil min tistaqsi — kieku mqar taf x’għandek tistaqsi. (Ipoġġi fuq l-aħħar tarġa, jistenna lil CHER.) Sakemm jum wieħed tqum u ssib li nsejt għaliex dħalt f’dak il-labirint fil-bidunett... Għalfejn bnejtu. U tinduna wkoll li wara kollox ma jiddispjaċikx li ma tafx. Ma jimpurtakx aktar. U wisq anqas jimpurtak li ddur lura biex terġa’ tipprova toħroġ. Lanqas kieku trid jew tista’.

CHER waslet lura f’ras it-taraġ; qed iġġorr kaxxa kbira tal-kartun; tinżel bi tbatija, tarġa tarġa tirriskja minn ħin għall-ieħor li taqa’. Imma ma tgħajjatlux biex jgħinha.

PAWLU: U billi nsejt kif tibki, tagħmel bħat-tfal żgħar u tibda twerżaq u tgħajjat, tagħti bis-sieq, u tiġri u tixher kulma jiġik f’ħalqek: Giddieb! Giddieba! A liba! Giddieba! Pufta lkoll li intom! Kulma jiġi f’ilsienek. U aktar ma hu oxxen u ħamallu, aktar ma tistmerr dak il-kliem, aktar twerżaq u tgħajjat... Qaħba ta’ mara l’int! Fejn kont! Giddieba! Ma’ min mort? Għidli ma’ min mort, ja qaħba? Għidli ta’ min hi dit-tarbija!

CHER, waslet kważi isfel, tinfixel u kważi taqa’ l-aħħar tarġiet. PAWLU jismagħha u jdur jilqagħha qabel ma taqa’ għal fuqu.

Bla ma riedet CHER għajtet għajta ta’ biża’ u rabja — PA!

PAWLU: Cheri!

Jispiċċaw it-tnejn fl-art, bil-kaxxa titgerbeb ħdejhom.

PAWLU jqum u jgħin lil CHER tpoġġi fuq l-aħħar tarġa.

PAWLU: Weġġajt?

CHER: Le. Kemm kemm l-għaksa.

PAWLU: Fejn? Weġġajt?

CHER : (Togħrok l-għaksa.) M’hi xejn.

PAWLU: Żgura? (Idejh fuq qaddha.) Imtedd ftit...

CHER: M’hemmx għalfejn. Ma ġara xejn.

PAWLU: Żgura?

CHER: Iva. Ma ġara xejn. Tiffittax.

PAWLU: (Jieħu ftit ir-ruħ — kważi jgħajjat magħha.) Mela qed tiġġennen, tinżel b’dik il-kaxxa? Li ma kontx belha! Għandek xorti ma ksirtx għonqok...

CHER: Mhux int — dak l-għajat kollu! Tiġi tgħid lili!

PAWLU: Għax m’għedtlix ngħinek? Issa kieku korrejt?

CHER: Kieku korrejt affari tiegħi!

PAWLU: Hekk trid issolviha l-problema?

CHER: U għaliex le ? Kieku stess! Affari tiegħi!

PAWLU: Mhux issa — mhux minn issa ’l quddiem...

CHER: Smajtni? — Għedtlek: affari tiegħi — u tiegħi biss!

PAWLU: U jien għedtlek le...

CHER: AFFARI TIEGĦI BISS!

PAWLU: LE, CHER! (Jipprova jaħkimha, imma taħrablu. B’anqas rabja.) Le. Qatt aktar, minn issa ’l quddiem, Cher. Qatt ma tista’ tkun waħdek aktar, lanqas jekk tagħżel int stess.

CHER: Għaliex le!

PAWLU: Qatt aktar waħdek, Cher!

CHER: GĦAMILT GĦOMRI KOLLU WAĦDI, PA! GĦALIEX LE?

Mal-kelma ‘Pa’, PAWLU jieqaf zopptu.

CHER: ...Għaliex le?

PAWLU jersaq pass lejha.

CHER: Le! Tmissnix!... Mur!

PAWLU: (Jieqaf — donnu ma jafx x’jaqbad jgħid — x’jista’ jagħmel aktar.) Għandek raġun... Ma missnix ġejt hawn.

CHER: Le. Stenna!

Donnha ma tafx eżatt xi trid tgħid. Tilmaħ il-kaxxa li niżżlet minn fuq u xi affarijiet li waqgħu minnha.

CHER: Hawn. Dawn — dawn tiegħek.

PAWLU: Xiex?...

CHER: Ħudha. Dik tiegħek. Rigal tal-Milied.Tmintax-il sena tard.

PAWLU jersaq lejn il-kaxxa.

Jinżel għarkubbtejh ħdejha u jwaqqafha dritta.

Jiġbor dak li waqa’ minnha: album tad-diski.

PAWLU: Battisti... (Jaqra l-qoxra.) ‘I Giardini di Marzo’... ‘Anna’...

CHER: ‘Acqua azzurra, Acqua chiara’. Dik togħġobni...

PAWLU: Jien ukoll...

CHER: Lill-Mama wkoll.

PAWLU: (Diska oħra.) ‘Abbey Road’.

CHER: John Lennon. Kienu qatluh ukoll għandujkun.

PAWLU: Għandujkun...

CHER toħroġ mill-kaxxa mazz fajls qodma u mazzez ta’ karti marbutin b’żigarelli.

CHER: L-ewwel kitba tiegħek. Il-manuskritti. Hemm id-dati kollha...

PAWLU: Ah, iva. Mela baqgħu jeżistu.

CHER: Ir-‘Redux’ ukoll... U hemm id-dati meta bdejtu. 1970.

PAWLU: I970. Aaa! Il-prova saflaħħar! (Ikun se jibda jħoll iż-żigarella, meta:) Il-komiks... Żammewhom ukoll! (Jitlaq il-manuskritt. Qisu tifel żgħir joħroġ komik wara l-ieħor mill-kaxxa.) ‘Treasure Island’!... ‘Moby Dick’! ‘Les Miserables’! ‘Ivanhoe’! ‘Dr. Jekyll and Mr. Hyde’!... Kollha — żammewhom kollha!...

CHER: Frederick qalli xi wħud minnhom huma collectors’ items. Saru antikwarjat. Jiswew il-flus ukoll...

CHER tipprova terġa’ ttih il-manuskritt, iżda PAWLU ma jagħtix kas.

PAWLU: Jiswew il-flus. Nimmaġina. Jiswew il-flus ukoll. Dak iż-żmien, meta kont inġemmagħhom, kienu jiswew ferm aktar. Tibda minn hemm — immaġinazzjoni u avventuri fl-istampi... U tispiċċa hawn... (Il-manuskritti.) tletin, erbgħin sena wara... tfittex id-dati.

Xi mkien fid-dar iċempel telefown.

PAWLU: Dak it-telefown?

CHER: Iva. Probabbli l-Mama. Kellha ċċempel. (Tħaffef biex tmur tirrispondi — tieqaf għal mument.) Stenna. Daqt ġejja.

PAWLU: Forsi aħjar immur.

CHER: Daqt ġejja.

PAWLU: Noħroġ il-kaxxa fil-karozza. Għal-lest.

CHER toħroġ.

PAWLU jitfa’ lura fil-kaxxa l-affarijiet li ħareġ minnha, u jeħodha ħdejn l-antiporta. Imur fil-bitha jġib il-boots u jqegħedhom fuq il-kaxxa.

Jerfagħha biex joħroġ, meta tidħol lura CHER, telefown bla fil f’idejha.

CHER: Għalik.

PAWLU : Għalija? (Ikun se jersaq biex jieħdu.) Aħjar le. Ma nafx x’naqbad ngħidilha...

CHER: (xorta tnewwillu t-telefown.) Mhix il-Mummy.

PAWLU: (Jieħdu.) Melda?

CHER: Le. Ma nafx.

PAWLU: Min mela?

CHER: Ma nafx. Ma qalx. (Hekk kif PAWLU jtella’ r-riċevitur lejn widnejh.) Għalik staqsa.

PAWLU jniżżel it-telefown — imbagħad deċiż, jagħfas buttuna u jaqtal-linja. Jagħtiha lura t-telefown.

CHER: Għaliex? Min kien?

PAWLU: Ma nafx.

CHER: Allura għaliex ma tridx tkellmu?

PAWLU: Storja twila. Storja twila ħafna.

Xi waqtiet, waqt li PAWLU jaqbad il-boots, ipoġġi fl-art u jipprova jibda jilbishom.

Imma mhux donnu jsib irkaptu — CHER tersaq u tinżel għarkopptejha ħdejh biex tgħinu. Għall-ewwel iħalliha, imma hekk kif jaraha tisforza tipprova tlibbislu l-ewwel boots, iwaqqafha.

PAWLU: Ħalli. (Jieħu l-boots u jarmih lejn il-bitħa — jieħu l-ieħor u jagħmel l-istess bih.)

PAWLU: M’għandix bżonn butsijiet. (Jieħu l-manuskritti ħoxnin marbutin biż-żigarella u jarmihom ukoll lejn il-bitħa.) U l-anqas dawn. Daqshekk manuskritti.

CHER tagħti pass biex donnha tmur tiġborhom minn taħt ix-xita.

CHER: Se jixxarrbu!...

PAWLU: (Sod) Ħallihom, Cher!

CHER tisma’ minnu.

Pront jerġa’ jċempel it-telefown.

CHER terfa’ r-riċevitur imma qabel tirrispondi, tħares lejn missierha.

PAWLU: (Ixengel rasu.) U daqshekk telefowns. Daqshekk mikrofni għalija.

CHER: Forsi għalija. Frederick...

PAWLU: Għalija. Naf. Imma daqshekk. Daqshekk irrispondejt. M’għandix aktar x’ngħidilhom. Ma kontx onest magħhom. Hekk jew hekk, kulma kelli kienu mistqosijiet. Qatt tweġiba waħda li hi waħda.

CHER: Forsi. U forsi huma bħalek: kellhom biss mistoqsijiet. Kulma riedu li xi ħadd lest jismagħhom. ...Bħali.

CHER u PAWLU jistennew, jisimgħu ċ-ċempil tat-telefown. Imbagħad, donnha tiftakar, CHER titlaq it-telefown quddiem missierha u tmur lejn il-mejda.

PAWLU, kalm, jistenna t-telefown jieqaf.

CHER mal-mejda, tixgħel ir-radju u tfittex stazzjon.

Jieqaf it-telefown.

PAWLU: X’int tagħmel?

CHER: L-ewwel ħaġa li qalli kien biex nixgħel ir-radju. Fuq l-istazzjon tiegħek.

PAWLU: Hu kien mela. X’għedtlek?

Sa fl-aħħar CHER sabet l-istazzjon. Tgħolli l-volum biex nisimgħu l-aħħar parti minn “I’ve got you, Babe.”

PAWLU: X’ħin hu?

CHER: U kwart. Preċiżi.

PAWLU jersaq lejha. CHER pass lejh.

PAWLU: Nista’ ngħidlek Happy birthday, Cher?

CHER: Għidli. (Jitgħannqu.) Imma trid tgħidli dik l-istorja...

PAWLU: X’istorja?

CHER: Dik l-istorja twila li ma ridtx tgħidli.

PAWLU: Mhux ma ridtx ngħidħielek. M’għandekx żmien... ridtni mmur, Cher, insejt?

CHER: Le. Għandi ftit żmien.

PAWLU: Għandek ftit żmien? Imma ftit ġimgħat biss forsi?

CHER: Ftit ġimgħat?... (Tifhem — deċiżjoni li ilha li għamlitha.) Le. Aktar. Ħafna aktar.

PAWLU: Jalla

CHER: Millennju jekk hemm bżonn.

PAWLU: Jalla.

CHER: Jalla, Pa.

Ir-radju jerġa’ jibda jdoqq ‘I’ve got you, Babe.’

CHER u PAWLU mgħannqin, slow dance sat-

TMIEM

____________________________

PAWLU REDUX

1999 © Oreste Calleja

Table of Contents

Ir-Rivoluzzjoni li Mhix se Tixxandar.

IL-POST

IŻ-ŻMIEN

L-EWWEL ATT

L-Ewwel Xena

It-Tieni Xena

It-Tielet Xena

Ir-Raba Xena

IT-TIENI ATT

L-Ewwel Xena

It-Tieni Xena

It-Tielet Xena

Ir-Raba Xena

Il-Ħames Xena

Is-Sitt Xena

Is-Seba’ Xena

It-Tmien Xena

Is-Disa’ Xena

L-Għaxar Xena

Il-Ħdax-il Xena

It-Tnax-il Xena

IT-TIELET ATT

L-Ewwel Xena

It-Tieni Xena

It-Tielet Xena

TMIEM